Perfil número 15 (2013)

of 28 /28

Embed Size (px)

description

Revista Perfil número 15 (curso 2013-14)

Transcript of Perfil número 15 (2013)

  • PERFIL NMERO 15 Depsito legal: PO-139-96

    DINAMIZACIN DA LINGUA GALEGA Ano escolar 2013-2014

    Debuxo portada Editorial Tras os pasos de Daz Castro 1ESO Cartas de amor Excursin a Compostela PCPI Obradoiro de teatro do PCPI Rosana Villagrasa A nosa dieta 3 ESO A sada a Madroa Ivn Montenegro Bibliotecas viventes Anta, Ana e Mara Feira do libro no IES Lourdes Costas Colaboracin IES Audiovisual Departamento de Imaxe Persoal Xornadas de perruquera Departamento de Imaxe Persoal Marcos Calveiro Mauro e Jennifer Fina Casalderrey Departamento de Lingua Galega Historias para non durmir Nerea Martnez Prez Recuperacin bestial Cris Pavn A entrevista Paula Louzao, Sonia Daponte e Vera lvarez Carta aberta Jrmy Thomas Regueifando Esteban e Paola Enredando 1ESO

  • familia docente acaba de nacerlle un novo membro. Debe ser a nica

    familia que medra nestes tempos de suicidio demogrfico. Bautizaron esta nova criatura co nome de LOMCE (algun preguntar polo estado do padrio o da de autos). Os que a visitaron para coecela non lle chamaron bonita, pero puxronlle un des (porque causa descontento, desconcerto, desconfianza, desnimo e non falta quen a considere un desatino). Sosteen as malas linguas que ten as feituras do proxenitor. E este, como non pode ser doutro xeito, mstrase orgulloso do seu enxendro e sostn que arranxar de vez este decadente e intil sistema de ensinanza que non logra outra cousa que tirar montes e moreas de dieiro pblico polo sumidoiro. Levamos xa tempo en que cada ministro do ramo est empeado en sacar

    adiante a sa criatura. Semella unha cuestin persoal. Calquera intento de colaboracin considrase idea criminosa. ben sabido que a sospeita de paternidade compartida sobe a taurina a niveis patolxicos. Perdenme a animalada, pero hai quen prefire ter un fillo parvo a un xenio compartido. Polo que nos toca aos sbditos docentes, sabemos que temos de agarimar a

    criaturia mesmo descoecendo detalles importantes do seu carcter a estas alturas de curso. Hai quen se queixa de que nos estn aplicando a poltica do supositorio. Tal tratamento ten dous principios activos bsicos: 1. Aplcase cun golpe de autoridade; o importante que se saiba quen manda, non quen goberna. 2. Con este mtodo, a absorcin mis rpida e eficaz. E velaqu estamos, a punto de comezar un novo captulo, corrixido e

    aumentado, sobre a identidade do docente: a contradicin. Se unha autoridade quixese identificar un docente, no canto de lle pedir o dni podera dicirlle:

    Mustreme su contradiccin, haga el favor. [Unha autoridade non debe falar galego; perdera prestancia]. E, daquela, podera facer reloucar o axente cun fermoso mostrario de

    contradicins xerais, concretas, de recuperacin, de reforzo, de transversalidade... Pdesenos que formemos cidadns pensantes, reflexivos, crticos, capaces de entender e controlar o mundo no que viven. Facemos coma o gato diante do espello, que asoma o bigote (sen depilar) por detrs do azougue por se descobre algo novo, pero colaboramos cun sistema que nos converte en peixes planos, apegados ao chan e cos dous ollos na mesma perspectiva. Gastamos unha lingua que barbea, pero obedecemos coma ovellas. Valoramos a imaxinacin, pero non damos sado de programas e protocolos. Proclamamos rigor e esixencia, pero tragamos o fracaso que outros sabios nos cocian... E co que nos vn enriba, as nosas contradicins mellorarn adecuadamente?

  • letras galegas 2014

    4

    PENLOPES

    Penlope non quere mais a obriga manda Ela unha vez casou agora casar non quere Por iso cose e descose para nunca rematar espera ao seu Ulises que a guerra marchou na barca

    Mara Fdez Taboada

    PENLOPE Un paso adiante i outro atrs, Galiza, i a tea dos teus sonos non se move. A espranza nos teus ollos se esperguiza. Aran os bois e chove. Un bruar de navos moi lonxanos che estrolla o sono mol como unha uva; pro t envlveste en sabas de mil anos i en sonos volves a escoitar a chuva. Traguern os camios algn da a xente que levaron: Deus o mesmo. Suco vai, suco vn, Xess-Mara!, e toda cousa ha de pagar seu desmo. Desorballando os prados coma sono o tempo vai de Parga a Pastoriza. Vaise enterrando, suco a suco, o Outono. Un paso adiante i outro atrs, Galiza!

    ESMERALDA Herba pequerrechia que con medo surrs sol que vai nacendo e morrendo sen ti, por qu de ser pequena te me avergonzas ti? O Universo sera mis pequeno sin ti!

    XOS MARA DAZ CASTRO

    OS POETAS DE 1 ESO ESMERALDAS

    Teo medo de que o Sol se encha de amargura de que na herba se derrame sangue dos que loitaron por ns

    . Jenni Valois Diana Longa

    Eu teo medo perder a ta boca pequena, che todo o que teo, pequerrechia. Sen ti, non hai universo.

    Ana Beltrn Joel Fdez

    A pequena nena soa no universo, soa compoendo un verso. O sol reclmalle un beixo ela tumbada sobre a herba pensa no seu noivo e berra: Sol non te deites, moi cedo A nena sente medo

    William Prez Jessica Laso

    Na lonxana dos mares un mozo navega. O barco afstase e de vista se perde Ulises est lonxe Penlope non o esquece Algn da desa illa volver e al a encontrar.

    Xin Garca

    Penlope cose e descose coa intencin de non casar. Onde est ese Ulises que a a salvar?

    Marta Santaclara

    NIMBOS Se que o poema s un nimbo de lus que os ollos cegos penlles s cousas soadas, ou amadas nas teebras, das cousas que xa foron e se foron pro siguen sendo e non se van xa mis, das sombras que, xogando cos meus ollos, na mia vida en lume se enxeriron, eu deixo eiqu os nimbos, coma cinza de rosas que onte encheron de perfume o mundo, morto xove, dalgn soo

  • letras galegas 2014

    5

    Ana Beltrn

    imbos Se que o poema s un nimbo de lus como o que leva Deus na cocorota

    calva ou peluda, non sei.

    Eu deixo eiqu os nimbos, coma cinza dos avs que morreron e vagan polo noso mundo para sempre.

    No monte da Gua a secta manda,

    con coidado has de andar se a casa queres voltar, sen sangue derramar.

    Ningun sobe, ese monte d canguelo e os que entran desaparecen sen deixar

    rastro. As trampas abundan facendo que todo

    sexa moi perigoso e tenebroso. Mauro Santiago

    imbos Se que o poema s un nimbo de lus que resplandece no campo das letras

    galegas, con amor feitas, sobre soos con flores, fentos e carballos vellos;

    dos bosques frondosos nos que a luz da la non chega. Eu deixo aqu os nimbos,

    aurolas de lus resplandecente que rodea a cabeza dos anxos

    Anta Collazo

    imbos Se que o poema s un nimbo de lus que os nenos observan con admiracin e vaise marchando polo vento e a calor. s veces as cousas non saen como un quere, pero, fai coma os nenos, intntao ata que saia e esteas cheo de suor e traballo ben feito. Eu deixo eiqu os nimbos, coma cinza que se espalla polo vento da ma que logo desaparecer.

    Marta Santaclara

    Esmeralda Herba pequena pequerrechia, non teas medo ao sol poderoso

    eu sei que che quita o teu verde precioso, que es moi pequena comparada con el,

    que ti podes morrer co sol, pero tamn sei que a auga te axuda,

    aproveita a primavera, hai moita auga, e ao te carn vers moitas flores, con olores,

    escoitars moitos paxarios piadores. Herba! pequena neste universo xigante,

    que sen o sol ou sen a auga non estaras aqu, cobre a nosa terra co teu verdor

    Jairo Tejada.

  • 6

    Cartas gaadoras do concurso.

    1 PREMIO: Ivn Montenegro Vasto instrumento de pel e cerne, voz de merlo e corazn de aceiro, eu che entrego a ti a mia mente, e ti a min o teu sopro fero. De color sostida e bemol sentimento, enfeitzasme o odo con sons tan belos que con gozo febril na ta meloda sobreviven as notas da mia inqueda vida. E nun rudo deplorable se converte calquera outra msica que nos teus acordes ledos intentando ascender s esvaece. Venerado por moitos- eu includo- pero cedido a moi poucos o teu don, ti es, ouh piano, do noso gozo a razn, non ese inxel adestrador de mans que ao pblico engaiola con toques de teclado. Digno de ser idolatrado. Digno de sentirte vivo. Digno de seres quen ti es: de todos os instrumentos digno rei e seor. Digno, en fin, de neste mundo existires.

    2 PREMIO: Gabriel Rodrguez Millos Dende o da en que te vin cativoume a ta fermosura e no mis fondo do meu ser arraigou al a mia loucura O meu corazn febril sen ti non sobreviva e cando ao teu lado estaba a latexar se poa coma se fin non houbese. Ogall foses -pensaba- o meu templo extraviado, templo na selva perdido, para te adorar nos bosques e te idolatrar nos ros Por estar a soas contigo, custase o que me custase, ata o fin do mundo ira, e o mesmo demo, se do caso se tratase, eu por ti venerara Pero nos teus beizos un da un angustioso adeus perciba; eu de xeonllos pedache: non te vaias, por favor, deplorable ser a mia vida se comezas a ta partida. Agora que ti non ests, agora que no meu esquecemento habitas, intentei de ti acordarme, mais tan lonxe o recordo est que evocar xa non podo o tempo en que sen ti morra

  • 7

    4 PREMIO: EriK Alonso Preciosa pata mia, mia patia de xamn : Accin deplorable parcecheme a min sacarche unha lasquia. Venerando eu tanto a ta substancia como o teu cheiro, sexa na tapa ou no bocadillo. Eu adrote febrilmente porque ests feita perfectamente; tanto a ta carne como o teu pezuo son perfecta dozura, pois o negro e o marrn son unha grande composicin. Gusto de saborear e de sentir no meu padal o teu gusto salgado ou de belota, coma o da ta nai e non doutra. Eu desxote coma o mellor dos queixos desexa un francs ou un bo sushi un xapons ou un chins. O teu sabor e olor non son moi normais, pois cara atrs btanme facndome sufrir de gozo. Cada vez que te chucho, ganas ntranme de mis e parar non podo. Ai patia que te me vas!

    3 PREMIO: Yerlenys icole T

    Brillante bgoa mia, direiche que...

    Desexara para-lo tempo e que nunca marchases, abrazarte fortemente e que o lume de ti manase.

    Desexara se-la persoa que ti sempre botas de menos, compartir malos momentos e gozar dos bos.

    Desexara ser quen de te mirar s ollos e berrar que te idolatro, pero vivo e morro s.

    Desexara se-lo pano que enxugase o teu pranto, ser motivo de ledicia nos teus das grises e cansos Desexara que fse-la dona do meu universo e que ti formases parte do meu extenso firmamento

    Desexara que a nosa vida fose un florido xardn, e entre rosas e caraveis declara-lo meu afecto por ti.

    Desexara se-lo home co que compartes tristezas, curarche as feridas con cario e non con falsas promesas. Desexara se-lo poeta que che escribe fermosos versos e dedicarche mil cancins con tdolos meus sentimentos. Desexara que soubeses que dara por ti todo, secuestrar algunha estrela ou converter lama en ouro. Desexara que entendeses que contas sempre comigo, pero mta-la mia ilusin chamarme bo amigo. Contmplote e venrote anda que en ti Morfeo espreita, quen tentando con apertas soando a morrer condena. Soar non custa nada, o que custa levantarse, pararse a pensar se vale tanto a pena arriscarse.

    Deploro non ter escrito estas palabras antes e agora febrs avanzan as agullas do reloxo matndome a esperanza chegar onda o meu sol. Da mia ledicia e desgraza es ti, en fin, a causa e anda que sei que vou sufrir as lapas da mia paixn non calan anhelando con porfa sempre outra dose de ti

    1 PREMIO: Maia CATEGORA C( En Vigo, un da de abril. Pdesme que te acompae nunha aventura sen tempo, mis antiga cs homes; que probemos sorte nun xogo no que ningun gaou nunca, sen regras, sen rbitros, sen posibilidade de trampas. Esperas que esqueza sculos de recordos, de feridas, de medos arcanos. Disme que a vida breve, que hai que aproveitar o momento e romper as barreiras... que me arrisque contigo, que me deixe arrastrar pola paixn que me brindas. Ai Deus!, que me atreva. Nada menos. Que me atreva!!! Acaso non me coeces? Nada teo que ofrecerche. A mia vida baleira, as mias esperanzas frustradas, este montono sucederse de das e noites. O febril estado en que me atopo. Nada Tera tanto para ofrecerche! Se tivese paciencia. Se soubeses ler en silencios e olladas, en palabras non ditas entre tantas palabras. Se puideses intur, neste vacilante corazn meu, o devezo que sinto. Porque eu morro por ti, anda que dubide e o negue. Anda que te confunda e te tolee. Eu morro por ti. Adoro a ta compaa, a ta voz, a ta mirada. Venero a ta tenra presenza e a solemne seriedade coa que falas. Eu morro por ti. Idolatro o teu corpo e idolatro a ta lama. E tamn est...a maxia, permteme que empregue esta estraa palabra. Esa incrible maxia que latexa entre ns, coma unha lapa. Eu morro por ti e por esta maxia. Pero... que podo ofrecerche? E se non abondan os frxiles materiais cos que alimento os meus soos? E se ma o meu calor no che basta? Como podo explicarcho? Non soporto perderte, pero teo medo da entrega. Confo en ti plenamente e, anda as, temo ver chegar ese da en que este feitizo desapareza. Desexo renderme, claro que si, non vexo o momento en que derribes as mias defensas. Mais, sen embargo, sntome vulnerable, abraiada, perdida, exposta... tan terriblemente asustada. Que deplorable espiral esta, a dos sentimentos. . Vida mia, case non me atrevo a pedircho, espera. Dme tempo, ten paciencia. Alimenta este lume, ti non te rendas. A mia debilidade non ten consistencia e necesito saber que es forte, se non... que me espera

    3 PREMIO: Yerlenys icole T

    Brillante bgoa mia, direiche que...

    Desexara para-lo tempo e que nunca marchases, abrazarte fortemente e que o lume de ti manase.

    Desexara se-la persoa que ti sempre botas de menos, compartir malos momentos e gozar dos bos.

    Desexara ser quen de te mirar s ollos e berrar que te idolatro, pero vivo e morro s.

    Desexara se-lo pano que enxugase o teu pranto, ser motivo de ledicia nos teus das grises e cansos Desexara que fse-la dona do meu universo e que ti formases parte do meu extenso firmamento

    Desexara que a nosa vida fose un florido xardn, e entre rosas e caraveis declara-lo meu afecto por ti.

    Desexara se-lo home co que compartes tristezas, curarche as feridas con cario e non con falsas promesas. Desexara se-lo poeta que che escribe fermosos versos e dedicarche mil cancins con tdolos meus sentimentos. Desexara que soubeses que dara por ti todo, secuestrar algunha estrela ou converter lama en ouro. Desexara que entendeses que contas sempre comigo, pero mta-la mia ilusin chamarme bo amigo. Contmplote e venrote anda que en ti Morfeo espreita, quen tentando con apertas soando a morrer condena. Soar non custa nada, o que custa levantarse, pararse a pensar se vale tanto a pena arriscarse.

    Deploro non ter escrito estas palabras antes e agora febrs avanzan as agullas do reloxo matndome a esperanza chegar onda o meu sol. Da mia ledicia e desgraza es ti, en fin, a causa e anda que sei que vou sufrir as lapas da mia paixn non calan anhelando con porfa sempre outra dose de ti

  • 8

    A finais do mes de abril o alumnado e as titoras dos tres PCPI do Instituto (Informtica, Esttica e Peiteado) fixemos unha sada a Compostela. O programa inclua a visita Escola Galega de Consumo onde participamos en tres talleres: Publicidade no punto de venta, Linguaxe publicitaria e Compras seguras por internet.

    De tarde, visitamos a exposicin do Gais, Agua doce. Unha mostra de distintos obxectos, cadros, mosaicos, esculturas... que amosan a importancia esencial que ten este elemento nas nosas vidas dende a antigidade. Foi un da moi intenso porque tivemos que madrugar moito (as nosas clases rematan s 22h). Pero que pagou a pena. Houbo a quen lle gustou mis a actividade da man e quen gozou mis pola tarde. En todo caso, foi unha experiencia instructiva e divertida. Para o alumnado e para as profesoras. Estamos a preparar unha nova sada. Para despedir ben o curso!

  • 9

    Este ano, coa colaboracin do departamento de lingua e o equipo de normalizacin lingstica, levamos adiante un obradoiro de teatro no que traballaron alumnos de 2 de PCPI. Montamos a peza Na memoria. Antgona. A sa posta en escena foi o da 20 xuo no saln de actos do IES de Teis, coincidindo coa programacin de fin de curso.

    O obradoiro foi moi gratificante, o alumnado gozou durante das horas semana mentres traballaba aspectos relacionados coa comunicacin, a relacin entre os membros do grupo e o coecemento persoal. Queremos dicir que, anda que todo marchou dun xeito enriquecedor tanto para alumnos/as como profesores/as, o tempo adicado foi curto, xa que empezamos en abril e as sesins, que teran que ser polo menos de 2 horas, vronse reducidas a unha hora escasa. A maiora das veces, cando empezabamos a improvisar ou a ensaiar, tocaba o timbre e tiamos que deixalo para retornar s aulas.

    Para a montaxe partimos da Antigona de Sfocles. Antgona adquire unha importancia decisiva no noso tempo. Foi estudada por

    Goethe, Hegel, Kierkegaard,

    Steiner As como tamn foi motivo de inspiracin para moitas versins, como a de

    Holderling, Cocteau, Anouilh, Brech, etc. Anda

    hoxe hai moitas postas en escena baseadas nesta obra. As, en Mrida no ano 2011 houbo tres postas en escena de distintas adaptacins de Antgona: Antigona s. XXI na proposta de Isidro Timn na direccin de Emilio del Valle, Antgona de Mauricio Garcia Lozano e Antgona de Mrida de Ernesto Caballero na direccin de Helena Pimenta. Interesantes versins que se poden ver no youtube.

    Se buscamos os arquetipos humanos na traxedia de Antgona, vemos que xunto aos personaxes centrais Creonte e Antgona hai uns personaxes secundarios de grande amplitude psicolxica: Ismene, Hemn, Tiresias, o gardin, o coro... nos que atopamos as formas do ser do home.

    Fixemos unha adaptacin de Antgona interpretando a lectura dende unha perspectiva moderna e vendo unha relacin entre os conflitos que se amosan na obra e os que existen na actualidade. Conflitos entre vivos e mortos, entre vellos e mozos, entre homes e deuses e entre o individuo e o estado. O que mis nos interesou determinar foi que facer ante unha lei inxusta. Debemos obedecela?

    Para a sa adaptacin utilizouse ademais da Antgona de Sofcles, a cancin de Barricada Los Maestros, as como versos de Carmen Krunenberg, Marta Dacosta, Roxana Villagrasa.

    Queremos dicir que este traballo unha colaboracin do PCPI coa Universidade de Vigo.

    O teatro xogo e xogando aprendemos a coecernos a ns mesmos e aos demais vez que coecemos mundo no que vivimos.

    Esperamos teades gozado da funcin

    Roxana Villagrasa

  • 10

    saudable a nosa dieta?

    No grupo de 3 de ESO A, durante os primeiros meses de curso fixemos un traballo no que intentamos seguir as etapas de calquera investigacin cientfica. Os pasos que demos foron os seguintes:

    1 Recollida de datos: Cada un dos compaeiros e compaeiras trouxemos a lista de alimentos que inxerimos nun da, coas cantidades aproximadas en gramos. Logo agrupamos eses datos en dous mens tipo. Para completar a informacin, procuramos os datos nutricionais dos alimentos do men: caloras, protenas, fibra e colesterol. Eses datos buscmolos en guas de alimentacin e en Internet.

    2 Formulacin de hipteses: Neste caso a nosa hiptese que a nosa dieta ser saudable e axeitada se cumpre as recomendacins marcadas para caloras, fibra, protenas e colesterol.

    3 Contrastacin de hipteses: Nesta etapa tocaba comparar os valores das nosas dietas tipo cos valores mdicos aconsellados.

    Para facelo calculamos o noso metabolismo basal e os gastos enerxticos diarios que faciamos segundo as nosas actividades. As podiamos comprobar se gastamos realmente as quilocaloras que inxerimos longo do da.

    Por outra banda tamn comparamos os valores de fibra, protenas e colesterol cos que vian nas guas dietticas. Al vimos que as quilocaloras diarias aconselladas para a nosa idade e actividade son aproximadamente 3.200 para rapaces e 2.700 para rapazas. Os valores para protenas eran de 65g/da, a fibra de 25 a 30g/ da, e o colesterol redor de 300mg/da.

    4 Conclusins: facermos todas as comparacins que dixemos antes, atopamos que:

    Consumiamos en xeral unas 500 quiilocaloras de mis, pero que iso non tera por que importar moito neste momento, sempre e cando fagamos unha vida activa e practiquemos algn deporte.

    Inxeriamos fibra nunha cantidade apropiada.

    Tamn sobrepasabamos a cantidade media de protenas diarias, pero no caso de practicar algn deporte (cousa que facemos algunhas persoas da clase), eses 150g de protenas diarios que consumimos si que son necesarios para manter a masa muscular.

    Con respecto colesterol viamos que consumir salchichas, exceso de queixos, carnes e salsas fortes os valores suban moito, polo que non deberiamos abusar destes alimentos e alternalos con outros.

    De todos os xeitos, para que o noso traballo fose mis cientfico e mis fiable teriamos que ter traballado cos datos de polo menos 30 das , e non s cos de 1 da, e tamn recollido informacin de mis persoas e non s das 16 da nosa aula. Con todo, a idea coa que nos quedamos que a nosa dieta mais ou menos aceptable para a vida que levamos neste momento. Se algn da deixamos de facer deporte ou pasamos a ter menos actividades, a nosa dieta tera que cambiar moito

    As alumnas e alumnos de 3 ESO A

  • 11

    A sada ao Monte Da Madroa Este ano fomos ao monte mis popular de Teis: O monte da Madroa. Este gran monte conta cunha gran diversidade de fauna e flora. Hai moita xente que se preocupa de coidar o monte e de conservar a sas paisaxes naturais. Estas persoas guironnos polos avesos camios do monte. A Madroa conta cun miradoiro, onde se poden observar unhas impresionantes vistas de: a ponte de Rande, de Vigo, as Illas Ces, a ra e o casco urbano de Vigo. No noso percorrido puidemos ver as distintas zonas do monte. Algunhas eran moi hmidas e tian unhas especies distintas s das zonas secas como, por exemplo, a pntega. O monte conta con moitas especies autctonas como o sabugueiro ou o castieiro, e outras que non son autctonas, como o eucalipto. Tamn estn presente as chamadas especies invasoras como a acacia negra. A comunidade de montes participou en

    numerosos proxectos, como: a plantacin de especies como os castieiros, o acivro ou o loureiro -entre os anos 1999 e 2000-; a prctica de apicultura e eliminacin de pieiros e acacias; o proxecto realizado coa axuda de Greenpeace; o proxecto da vacaloura ou o da conservacin da pntega rabilonga... Na Madroa, infraestruturas como as torres elctricas provocan un forte impacto sobre o medio ambiente,. Neste monte habitan especies animais moi difciles de ver, coma civetas ou os porcos bravos. Anda que non vimos case ningn exemplar, puidemos ver marcas dos porcos bravos na terra e moitas rbores e flores. Na sada a este monte observamos como a natureza pode chegar a ser: haba rbores cadas que nos dificultaban o paso, un desprendemento dunha roca xigantesca que acabou contra unha rbore, enfermidades que afectaban s rbores... Se non coidsemos o monte, perderiamos moitas marabillosas zonas cubertas de vexetacin e de especies nosas, de Galicia. Agradecmoslle Comunidade de Montes de Teis o que est facendo para conservar o. monte da Madroa e tamn que nos invitase a coecelo mellor. Grazas Ivn Montenegro Vzquez 2A

  • 12

    .

    Bibliotecas Viventes. A nosa mestra de galego falounos de participar nuha biblioteca vivente, ns non sabiamos o que era. Bibliotecas Viventes non son bibliotecas normais e con libros, son persoas que contan historias que viviron eles mesmos, son libros que se escoitan, , outra forma de ler. Na pxina de Xandobela cada un de ns escolleu tres libros dos doce que haba no catlogo, eliximos tamn a hora de lectura, era preciso reservar a sesin. Uns das mis tarde tivo lugar a excursin ao Verbum, que era o lugar no que se encontraba a

    biblioteca. Pasmolo ben xa no autobs, falando e cantando. Unha vez al o primeiro que tivemos que facer foi ir ao saln de actos escoitar a explicacin das Bibliotecas Viventes e onde se atopaba cada libro. Cada un duraba media hora. Ao final fomos a opinoteca poer a nosa opinin. Antes de marcharmos chegaron dous xogadores do Celta que vian do adestramento para falar con ns. Puidemos facerlles preguntas, Mauro pareca un xornalista deportivo, enganchaba unha pregunta na outra. Foi unha excursin moi boa e interesante.

    Anta Castillo, Ana Beltrn e Mara Fernndez 1ESO

  • 13

    Este ano organizamos no IES de Teis unha feria do libro usado para conmemorar o da do libro. A iniciativa que xurdiu dentro da Biblioteca do centro dun xeito totalmente espontneo, tivo unha grande acollida por parte de tdolos membros da nosa comunidade educativa: alumnos, profesores, persoal de limpeza...Durante os tres das que marcamos de feria fun mirando como esta a collendo enerxa e como precisaba de estar aberta incluso no horario de nocturno. Foi como se cobrase vida propia grazas sobre todo colaboracin desinteresada e entusiasmo de moitos alumnos/as. Moitos foron tamn os que simplemente se achegaron a mirar os libros, preguntando por este ou por aquel libro e contribundo a encher este pequeno espazo do patio cuberto de comentarios sobre a lectura e os xneros literarios: grdame este por favor, e non hai cmics, pois a min este gustoume moito, eu con este quedaba a durmir...Fxome moita ilusin comprobar que temos entre o noso alumnado grandes lectores, lectores fieis que tanto axudan a carrexar libros, como prestan libros

    desinteresadamente, como botan unha man na biblioteca do centro. Houbo tamn outros espontneos que aportaron ancdotas moi divertidas, como a dona da limpeza que pasando por al atopou un libro que lle gustaba e enseguida topou quen llo regalara; ou moitos compaeiros que pedan non libros, senn os carteis de atrezzo que incansablemente a traendo Anxo da tras da; o annimo (xa que non sabemos qun foi) que non puido resistir a tentacin de levarse o pequeno Asterix que tiamos en cartn e deixando a Oblix en completa soidade, etc... En definitiva, podo dicir que estamos moi contentos non so co resultado da feria deste ano, senn que esperamos prximas edicins onde os libros que quedaron en depsito (que foron moitos) poidan volver a coller vida entre ns e topar un novo fogar no que vivir. A nivel persoal, teo que agradecervos a todos (alumnos, compaeiros, etc...) esta oportunidade de organizar unha actividade que me fixo gozar como non faca desde hai tempo. GRAZAS

    Lourdes Costas

  • 14

    participaron na elaboracin dun calendario sobre series de televisin famosas realizando o peiteado e a maquillaxe dos actores e actrices no IES de Audivisuais de Bouzas

    Pouco despois de iniciado o ano escolar un grupo de once alumnas, seis do CM de Esttica Persoal Decorativa e 5 do CM de Peiteado e Cosmtica Capilar xunto coas profesoras Mercedes Pose e Toi Fernndez,

  • 15

    Dirixidas ao alumnado de 2 de Peiteado e Cosmtica Capilar, celebramos os das 24, 25 e 26 de marzo de 2014 no instituto unhas xornadas complementarias do noso labor docente. Nelas diferentes casas comerciais realizaron demostracins de tcnicas en recollidos, corte e cor e xestin na empresa.

    Estas xornadas teen como obxectivo, motivar ao alumnado dndolle a oportunidade de ver a diferentes profesionais, realizar tcnicas e propostas de actualidade na mundo da perrucara..

  • 16

    O pasado 31 de xaneiro viu o escritor galego Marcos Calveiro a dar unha charla ao IES deTeis. Isto foi grazas ao departamento de galego do instituto. O escritor viu falar sobre a sa vida e tamn sobre os seus libros. Catro alumnos de bacharelato fixeron unha pequena introducin. Marcos falounos da sa vida: de como eran as tardes na sa vila, dos xogos aos que xogaban, dos libros que la, de que os seus avs tian unha taberna e que nela ou moitas historias.

    Tamn nos falou do seu oficio de escritor, ten unha carpeta con notas, recortes de prensa, fotos... que lle chaman a atencin e algns deles acaban finalmente formando parte dalgunha das sas novelas. Unha vez que ten unha idea, pasa a documentacin e finalmente a redaccin.

    De todos os libros que publicou ns escolleramos para ler: O pintor do sombreiro de malvas, Palabras de auga, ,Festina lente e Todos somos Natalia.

    Despois da sa charla chegou o momento das cuestins onde os alumnos estiveron moi activos. E as foi a visita de Marcos Calveiro ao IES Teis.

    Mauro Santiago e JenniferValois

  • 17

    O da 3 de abril,s 12 da ma, Fina Casalderrey presentou no Ies de Teis a sa obra literaria para todo o alumnado da ESO e Bacharelato. A escritora e acadmica galega foi convidada polo Seminario de Galego e pola Dinamizacin cultural do Instituto dentro actvidades programadas no presente curso, para achegarnos autora e promocionar as o gozo de ler, e en galego. O alumnado permaneceu engaiolado co seu xeito natural de contar e de unir o

    vivido coa imaxinacin, baixo un ton modulado e expresivo que fixo proxectar a fantasa nos asistentes. Desde a sa nenez, lembrada con cario , o inicio casual de escritora " dxome un amigo: escribes moi ben, mstrallo a unha editorial". Fina presentou a sa extensa obra adicada literatura infantil e xunenil, gastronoma, e a sa actividade na Academia e foi descubrndos a sa tenrura e entrega do seu traballo. Durante mis de hora e media creouse o silencio preciso para gozar da sa mxica presenza. O acto rematou coa proxeccin da sa curtametraxe " Das letras", tan premiado no festival de Cans, entre outros, que est editado nun libro DVD. "Canto se aprende en pouco tempo", comentaba o alumnado. Fina , coa sa clase maxistral, gustou ,engaiolou e animou aos amantes da literatura e do galego a transmitir a nosa cultura, s veces, tan esquecida coa modernidade dos tempos. Ela a perfecta amante das palabras galegas e a muller entregada a sa terra, e as o transmitiu en Teis.

  • 18

    HHHHiiiissssttttoooorrrriiiiaaaassss ppppaaaarrrraaaa nnnnoooonnnn dddduuuurrrrmmmmiiiirrrr Estas historias foron escritas a partir da novela de Agustn Fernndez Paz Cartas de inverno e publicadas no blog LINGUA NAI, en homaxe a este grande escritorI

    Ivn, Xon e Lucas eran tres amigos aos que lles gustaba a

    adrenalina, encantballes sentir medo.

    Nunha fin de semana, que non tian nada que argallar,

    decidiron ir a unha casa abandonada onde o antigo dono

    morrera torturado pola sa muller, logo esta suicidouse.

    Os rapaces chegaron casa, e logo de andar fisgando nas

    runas, sacaron un taboleiro para invocar os mortos. Estiveron

    mis dunha hora intentndoo, pero nada pasaba. Ao aburrirse

    decidiron liscar daquel lugar en runas e fedorento. Cando

    procuraban sar da habitacin pechouse a porta e comezaron a

    caer obxectos ao chan. Gritos, oanse gritos, e cando

    conseguen prender a lanterna , Xon est morto, atravesado

    por unha barra de ferro no pescozo.

    Comeza a formarse un furacn no cuarto. Ivn e Lucas voan

    no teito pola forza do vento e, de repente, o ambiente clmase

    e caen os dous ao chan. En canto poden, rguense e saen

    correndo daquel lugar sen falar en ningn momento do

    sucedido.

    Pasan algns das e deciden verse para falar sobre que van

    facer coa lea que teen. Cando estn charlando Lucas e Ivn

    miran a Xon camiando coa barra de ferro no pescozo.

    Os rapaces, atnitos, miran un para o outro. Estn petrificados,

    non saben que facer e deciden fuxir de al aos seus fogares.

    Ivn est na casa, s no seu cuarto, xa que nin se lle ocorre

    falar cos seus pais sobre o tema. Pero o problema non se

    resolve tan doado, xa que volve ver a Xon no seu cuarto de p

    coa barra de ferro no pescozo. Ivn aterrado brralle:

    -Que queres de min? Eu non che podo axudar! Ti soo fuches

    con ns! -vese un bafo na vent e comeza a aparecer escrito

    "axdanos a saldar as nosas contas".

    Ivn chama a Lucas.

    - Lucas, to, ests ben?

    -...

    - Lucas ests a?

    Comezan a soar os mesmos berros que cando Xon morrera.

    Mentres, Lucas dectase de que perdeu o telfono; bscao por

    toda a casa, pero non o atopa; cnsase e btase na cama. Est

    moi canso, leva uns das moi duros e somrxese nun sono

    profundo.

    Lucas est nun lugar moi hmido e escuro. Despertou a, delle

    moito o lombo polo que supn que debeu caer a. un pozo de

    moita altura. Lucas pretende trepar para poder sar de al, pero

    cae e s consegue bater mis forte onde xa lle doe. De repente

    ve o seu amigo morto no alto do pozo, non est s; hai mis

    coma el.

    - Axdanos a saldar as nosas contas.

    - Non vos podo axudar! Eu non che fixen nada, to! Dixame

    sar de aqu!

    - S ti e Ivn nos podedes axudar.

    Lucas esperta suorento e canso.

    -Uf... soamente foi un soo -pensa el. Ao seu carn est o

    telfono e sorprndese.

    Lucas decide darse unha ducha para aclarar ideas, pero non

    contaba con que ao sar estivese escrito no espello "axdanos

    ou sufriras as consecuencias. Non aguanta mis vai correndo a

    casa de Ivn.

  • 19

    -Ivn, breme a porta xa, urxente!

    -Xa vai, xa vai!

    -Non vas crer o que me pasou.

    -Xa sei de que me falas. Queren a nosa axuda. Pero non teo

    nin idea de que falan.

    -Non sei, quizais deberiamos buscar mis informacin sobre esa

    casa.

    -Non sei, eu non quero meterme onde non me chaman. Pode

    que o mellor que poidamos facer esquecer toda esta merda.

    -Ests parvo? que non o entendes? Non nos deixarn ata

    que os axudemos!

    Os rapaces, cansos das preocupacins que lles quitaban o

    sono, decidiron buscar informacin. A sa sorpresa foi cando ao

    buscala non apareca en ningures.

    -Xa sabes o que debemos facer, non? -dille Ivn coa voz

    tremente.

    -Non, non teo nin idea. Que ests argallando? -responde

    Lucas con preocupacin.

    -Teremos que volver a casa e invocar os mortos de novo, para

    que nos podan dicir que facer.

    -Ti toleaches. Al morreu Xon. Ns seremos os seguintes.

    Lucas ponse nervioso.

    -Tes ti algunha idea mellor? Pensa que non podemos facer

    outra cousa.

    Os amigos pense de acordo para ir na prxima fin de

    semana.

    Chegan entrada da casa, pranse a contemplala, mranse;

    nas sas miradas pdese ver que estn mortos de medo, coma

    se fosen presos camiando polo corredor da morte. Pero non,

    hoxe non morrern.

    Entran na casa e volven ao cuarto onde o fixeran a outra noite.

    Comezan a chamar por Xon e el aparece. Senta no mesmo

    lugar onde sentou a noite na que morreu e colle aos seus

    amigos, do mundo dos vivos, das mans. Mostrndolles as a

    dramtica historia da casa. Logo escrbese na parede: "Se non

    poden descansar en paz todas as almas mortas nesta casa,

    non poderemos descansar ningn".

    Esta vez non hai mortos, nin agresividade. Ao rematar de

    informarlles, os rapaces fronse. Xa tian algo co que comezar.

    Esa noite non houbo aparicins, nin soos estraos, nin frases.

    Esa noite poderan durmir tranquilos. Pero non, quen podera

    durmir despois do sucedido estes das? Procuraban pensar

    cousas que axudasen para que esas almas descansasen. Os

    dous pense a pensar no maldito da que decidiron ir a facer

    parvadas onde non deban; se non se meteran nesa casa agora

    non teran ningn problema.

    A muller que torturou o seu marido e despois se suicidou

    estaba totalmente tola. Criouse nunha familia onde se pasaba

    moita fame, non tian recursos e aqueles tempos de guerra non

    eran moi bos. Para sobrevivir a familia enganaba a persoas e

    logo comanas. A muller non se suicidara, iso era o que todo o

    mundo pensaba. A muller comeu o seu marido e logo morreu

    envelenada. O marido xa sabia que o comera e envelenouse.

    Quen saber cantsimas almas morreran al de forma tan

    terrorfica. Todas esas persoas que morreron papadas nesa

    casa andaban perdidas polo mundo, en forma de almas, en

    busca de vinganza. Teen que irse ao seu lugar, pero sen

    axuda, moitas non poden irse. Ivn e Lucas tian que

    encargarse de axudalas, pero se non o fan as almas os levarn

    con elas.

    - Lucas, ti como cres que poderemos atopar todas esas almas?

    - Non sei, Ivn. Pero eu non teo cartos para percorrer todo o

    mundo buscando algo que nin sei o que .

    - Non, ten que haber outra forma... Non sei, quizais volvendo

    casa e invocar outra vez os mortos.

    - Non quero volver!

    - Non sexas testn! Sabes que a nica forma. Xa pasamos

    por isto.

    - Van en busca de vinganza, ou nos levan as almas ou nos

    matan na casa.

    - E non queres nin intentalo? Ti fai o que queiras; eu vou

    procurar salvar a mia vida esta noite.

    - Non podes ir s. Tes razn, s temos esa sada.

    - Xa o sei. Imos biblioteca, al poderemos buscar algo sobre

    como axudar as almas.

    - E se non piden que matemos a algun?

    Os rapaces volven estar na entrada desa casa terrorfica. Ao

    contrario, esta vez non tian medo. Eles saban que se

    encontraban ante fortes almas en busca de vinganza. Inda as

    non tian medo. Os acontecementos sucedidos os anteriores

    das preparounos para este momento.

    - Ti estas listo, Lucas?

    - Non, pero cando se est para isto?

    - Sabes o que tes que facer, non?

    - Seino. Imos?

  • 20

    Saltan o muro e entran na casa. Todo est tranquilo. Sntanse

    no cuarto onde xogaron a invocar mortos as outras veces. Xon

    esta no cuarto, pero non se move, s quere ver o que fan.

    - Pois empecemos, canto antes rematemos este pesadelo,

    mellor.

    - Ivn... se Xon non se senta con ns, non servir.

    -Xon, suplicmoscho, senta con ns.

    Empeza a facer moito fro no cuarto. Xon quere advertilos

    dalgunha cousa. Pero non teen nin idea de que. Xon

    desapareceu.

    - Oches, Lucas, ao mellor deberiamos liscar de aqu axia.

    - Non amoles, Ivn, xa estamos aqu. Nos imos quedar a

    arranxar isto dunha vez.

    - Oh, meu deus! Iso unha nena pequena con sangue na boca!

    - Axia, axia! Salta pola vent!

    -Viches, Lucas? Tia razn. Deberiamos ter liscado de al!

    Estivemos a piques de morrer polos teus enredos.

    -Polos meus enredos? Que eu saiba non foi culpa mia que

    todo isto pasara. Teremos que matar a nena.

    -Pero como vas matar unha cativa? Seica toleaches?

    Chamaremos a polica e que eles se encarguen.

    -Esqueccheste de que unhas almas perdidas nos matarn se

    non matamos a rapaza.

    -E como pensas matar unha nena? Como poders vivir cos

    remordementos?

    -Non unha nena, un monstro!

    Os rapaces camian aos seus fogares, o camio de ida fiselles

    eterno. Ivn chega casa, non hai ningun. Esta s. Btase no

    sof e prende o televisor.

    -Outra vez est esta merda escagallada -pensa Ivn. No

    televisor soamente se ven raias negras e brancas. Na esquina

    da sala aparece Xon.

    -Tiamos un trato -dille Xon

    -To, non me fagas dano. Ma mesmo nos encargaremos da

    nena.

    -Tedes os das contados.

    Xon esvaece.

    Lucas est a fumar un cigarrio na vent do seu cuarto. Est s

    pensando en todas as cousas que estn a pasar. Empeza a

    notar como algun intenta empurralo pola fiestra.

    Os dous rapaces saben que ma deberan enfrontarse ao seu

    temor.

    Lucas e Ivn atpanse hoxe, por ltima ve nas sas vidas,

    fronte casa. Hoxe non estn ss, van acompaados polo cura

    da sa parroquia. Entran na casa e van pola nena. Non tardan

    moito en atopala e atala a unha cama. O cura empeza a

    facerlle algo parecido a un exorcismo.

    - Non sei que lle pasa, non responde a auga bendita, nin aos

    crucifixos -di o cura.

    -Ao mellor non est posuda, ao mellor s unha nena. Pode

    que a sa nai lle ensinara a comer persoas -di Lucas.

    -O cura tense que ir. As almas non aparecern se non estamos

    ss, e sen elas non saberemos o que facer. Suxire Ivn.

    -Eu non vos podo deixar ss aqu agora que sei o que pasa.

    -Sabmonos coidar entre ns.

    Vaise o cura do cuarto e os rapaces volven invocar os mortos

    unha ltima vez mis.

    - Que queres que fagamos? Axudarnos a axudarvos, por favor!

    -di Lucas.

    No cuarto comezan a aparecer todas as almas cruelmente

    devoradas nesa casa. Escoitase moi baixio unha voz que lles

    fala, pero non a entenden.

    -Non entendemos nada -di Ivn.

    No teito pdese ver como se debuxan letras na cotra: Axudade

    a nena e desfacervos desta casa. Tian que levar a nena

    algn centro e queimar a casa.

    Os rapaces foron cocia e abriron o gas, colleron unha lata

    de gasolina e vertrona polas estancias da casa, colleron a

    nena e mentres saan daquel horrendo lugar vertan gasolina.

    Tiraron un mixto ao regueiro de gasolina e correron todo o que

    puideron. Acto seguido chegou a polica, tarde coma sempre.

    Os rapaces tiveron que cumprir dous anos de condena por

    incendiar a casa,

    a nena entrou nun

    centro psiquitrico

    e recuperouse co

    tempo e as almas

    seguiron o camio

    que deberan ter

    seguido hai moito

    tempo.

  • 21

    Cris Pavn

    Levo horas diante da pantalla e de socato quedei sen internet. Vaites! Reinicio o router. Nada. Vou chamar aos de R, tampouco hai lia. Dende o mbil logo. Sen cobertura. Polo menos hai luz, dgome, pero mellor aproveito para sar a estirar as pernas un pouco. Nada mis poer un p na ra sorprndome. Asstome. Hai un vento tolo, algns edificios estn a esboroar aos poucos, cae unha varanda aqu, unha cheminea acol, voa un teito mis al. Hai alarma na xente da ra. Unha cicloxnese das gordas non ser, que sempre o avisan. O ceo escurcese e aclrase, axia e sen pausa, nun ciclo estrao. Hai que andar espelido para que non che caia algo enriba, pero iso xa parece un problema menor cando vexo que mis al, diante do bazar chins, hai unha fenda profunda na beirarra. E agora este rudo! Tremeu a terra ou fun eu? Acubillada nun portal tento chamar a algun pero non hai cobertura. Pasa diante mia un grupo andando con presa e aceno moi serio. Que pasa? Onde ides? pregntolle a un deles, o da ferretera Carabobo. Onde? Onde non haxa asfalto, est a rachar por moitos sitios. ese outra vez rudo baixo o chan. Sern as augas non canalizadas, o escorrentar dos regatos eses de sempre... Dubido que facer, volver a casa ou intentar saber que pasa. Asmanse moitos s fiestras e berran cousas incomprensbeis dende os pisos mis altos da Travesa. A xente bota a correr, non acabo de entender por qu, e amais fano en varias direccins. Sntome arrastrada por un grupo grande que pasa ao meu carn e subimos Gua mentres escoitamos rudos espantosos e al, dende o primeiro tramo do paseo de tileiros, vemos como entra na ra un pedazo de monstro descomunal, unha especie de Godzilla con saias. Quedamos xeados de espanto. Anda entre as bateas, tira dunha, e doutra, pon as cordas ao redor do pescozo coma o colar de Kali a destrutora, con mexillns no canto de caveiras. Algn din que lle imita moito a teutona seora Merkel. Outro que se mis ben unha especie de Mazinger Z manexado por control remoto. O medo dixanos paralizados, e

    agachados ao abeiro das tuias non lle quitamos ollo. Move unha gadaa con soltura e desaprensin, coma a mis lizgaira maiorette que cun golpe de bastn pode cortar mil cabezas. Namentres se achega fai ondas grandismas que estragan os peiraos e paseos de beiramar a ambos os dous lados da ra. Tmola xa moi preto. Confiemos que sexa coma os tiranosauros e non nos vexa ao estarmos quietos. Agora emprndea cos guindastres de Guixar, arrinca un e facendo molinetes con el lnzao cunha forza impresionante que nin se ve onde vai parar. A Marn polo menos. Haber mis coma este? penso en alto. As miradas dos outros fanme calar de vez. Sobrepasa a nosa posicin e perdmola de vista un intre. Non vai durar moito a ponte de Rande se segue adiante, pero non imos quedar a velo, compaeiros, verdade? Pois si, imos a outra aba do monte a ver que pasa. Temos que liscar, non imos quedar aqu coma parvos. Lisquemos, si, pero ... espera... deus! O monstro sae da auga e dun pisotn esmaga medio instituto de Teis! O restaurante Siete Torres librou polos pelos. Xess xess. O zunido dun helicptero que vai aterrar no hospital do Meixoeiro atrae a atencin da besta, que se dirixe cara al co pisar contundente que a caracteriza. Vea, aproveitade, bulide! Si, pero cara onde? Onde pode un meterse, como librarse disto? Baixamos da Gua conmocionados. ense rudos por baixo do asfalto outra vez, que raio ser iso? Enfiamos Sanxurxo Bada e vemos que al adiante, case en Garca Barbn, abriuse outra fenda, esta moito mis grande, da que saen ducias e ducias de zombis fedorentos que replican as caras de ministros e conselleiros. Avanzan co tpico abaneo, sen presa e sen pausa, levan a mirada baleira e as carteiras cheas de disposicins mortferas. Non semellan agresivos, mais cando atrapan a algun, como xa fixeron co da tenda de deportes, lvano entre varios ao buraco... e ningun se atreveu a ir ver que pasa al.

  • 22

    Diante da panadera Snchez Garca, vecios a facer unha barricada con coches, contedores, bombonas baleiras, para deterlles o paso e defender os pequenos negocios e vivendas. As vidas. Unha menia escpalle nai para recoller a moneca Monster High que lle caeu tras da barricada. A nai brralle, a nena non atende e segue a correr pola boneca. Un zombi con cara de Wertz, avisado polos berros, bule cara ela e agrraa!! Ai deus, non podo mirar iso!!! Pero que pesadelo este? E agora, que iso que ven polo ar? Un cepeln posto de p? Un globo aerosttico de vixilancia? unha cousa flotante coma un 'muecolate' xigante en sotana, e ten das caras, por un lado a de Rouco Varela e pola outra a de Gallardn. O globo inmenso mesmo parece inofensivo at que se achega o suficiente, e entn dispara crucifixos, e ben afiados. Dispara con moita mala hostia e boa puntera, e algns vecios quedan no chan con crucifixos cravados no peito, na gorxa, nun ollo. A nave episcopal descende sen tocar o chan e dela desembarcan axentes eclesisticos con roupas talares de vivas cores espectaculares. Coidado! advrtenos un home ensanguentado e con cara de ter visto demasiado Estes xa os mirei no Castro, que veo de al. Collen refns femininos, as que estn empreadas retenas, e as demais csenlles... csenlles... Murmura algo case inaudbel, pero anda as entendmolo arrepiados. Queee? Con punto de Cruz! Blasfemo preventivamente e, ala, a correr! Metn tal acelern que non sei onde quedaron os que estaban comigo. Subo por Aragn e vou vendo o panorama arrepiante. Anda me custa crer o que est a pasar, pero as vtimas e os estragos estn a, imposbel non os ver.

    Chego at ao Calvario. Parece que a cousa acougou un intre. Que pasara en Ceboleira? E nas Travesas? E en todos lados? Sento a coller folgos diante dunha tenda de electrodomsticos e intento chamar a casa, pero segue sen haber cobertura. Nun dos televisores que estn acendidos vexo, na banda de texto da parte inferior da pantalla onde unha tipa expende telecaridade, a noticia en maisculas: A CRISE REMATOU. Interrompen o programa para daren detalles da nova coa importancia que lle corresponde. Leo tamn nos movementos labiais do locutor_monicreque: A crise rematou. Rematou, si. Connosco di unha muller que ven andando penosamente e cae no chan diante mia. Susana, ex-caixeira do Eroski de Travesa. Creo que est morta. Escoitase un atronar de consigna en megfonos: A crise rematou. Retrense das ras. A crise rematou. Volvan todos s sas casas. A casa? A que casa, ladrns? brama un vello cunha escopeta e unha carraxe hipotecaria mxima. A crise rematou, insisten. Como se a nova fose o sinal do ataque definitivo, sntese un rudo dunha gravidade nunca oda e un tremor arrepiante que remata cun estourido enxordecedor. Al polo cruce de Coln con Policarpo Sanz NCG o asfalto levntase coma se os vermes de Arrakis cheiraran especia canda ns, e leva por diante a ducias de viandantes. Mais non son vermes o que sae do inmenso buraco feito, senn un tropel de cascudas privatizadoras xigantes con antenas ansiosas e mandbulas famentas de beneficios, dispostas a non deixar nin un residuo por apaar, humano ou bancario. A crise rematou. Xa logo veen as rebaixas. A grande liquidacin.

  • 23

    A entrevista Sonia, e Paula acompaadas por Vera unha case recn chegada, (s estudiou en Teis os dous cursos do bacharelato) despdense do IES TEIS con esta entrevista ao que foi o seu profesor de lingua e literatura galega en 3 da ESO. Retranca e bo humor para coecermonos un pouco mellor.

    Por qu e cando decidiches adicarte ao ensino ?

    Iso pasoume por non facerlle caso a mia nai. Ela dicame: escolle unha profesin decente, home. E como cando lle dan a un estes consellos nunca se lles fai caso aos pais, pois acabei metido no ensino. O que pasa que cando o escolln, o ensino era unha profesin na que sabas que non as morrer rico pero era cmoda; os clientes xa estaban motivados; agora cambiou moito. Pero foi unha arroutada: tira por a que non parece mal choio. Sabemos que no teu tempo libre traduces obras, que o que mis che interesa da traducin?

    Pois o mis bonito facer falar en galego a xente moi estraa que nin sabe que o galego existe, ou incluso morreu sen saber que exista; outros anda estn vivos e xa o saben. Pero o mais bonito iso. O segundo mis bonito o desafo que propn toda traducin; o obxectivo que soe coma se o orixinal fose o galego. Escolles ti as obras que traduces ?

    Non, iso o malo. As veces veen cousas moi interesantes e agradables; outras, non tanto. A cantas linguas traduces?

    Traduzo todo o que me boten para o galego, se coezo a lingua orixinal. En ocasins en que non, teo axudado a outro tradutor a darlle un aire para que o traballo resultase mis familiar a un galego.

    Cal o numero de libros que traduciches?

    Non sei, creo que uns 15 16 libros. Tamn fixen a versin dalgns artigos para revistas especializadas. Sabemos que tes un blog que se chama A Revolta da Freixa. De onde vn ese nome? Ven de que o lugar onde se atopa o instituto. un microtopnimo que creo obedece a ese

    cadoiro de auga que anda se pode ver entre casas e muros dende as vents que dan ao leste. E tamn se pode sentir o cantaruxar do regueiro que pasa a carn nosa e percibir o seu cheiro. As que, como o centro est nesta revolta, pareceume un nome acado para o blog. Onde descubriches que se chamaba as esta zona? Falando con vecios. Que finalidade ten ese blog? un blog de aula; serve para abrir vents aula porque o blog non est constrinxido por paredes nin horarios. O que resulta mis triste do blog que os seus clientes non son os mellores usuarios; o mis agradable que hai xente doutras parroquias que o visitan: len unhas cousas, collen outras e mesmo escriben comentarios ou mandan cartas na procura de recursos urxentes (Oe, tes por a un resumo de tal obra, que estou algo apurado!! Adcaslle moito tempo ao blog? Se te pos, cmeche moito tempo; pero tampouco non lle adico tanto porque non un blog no que haxa moitas publicacins a diario. En papel andara

  • 24

    polas 500- 600 pxinas. Moitos post soportan ben o paso do tempo; outros son efmeros e vounos substitundo. Tamn sabemos que tes blogs de aula, como A Horta de Mara, escolles ti os nomes? A horta de Mara dranlle dous premios no programa prensa escola. Os nomes dos blogs dos grupos saen normalmente dunha proposta que aceptan os usuarios, ou polo menos non se opoen. Este blog ten no nome algo que atrae. Os blogs de grupo forman parte do proxecto de normalizacin lingstica do instituto e, parte de traballar a lingua, tamn pretenden fomentar o traballo colaborativo. Tes algn tipo de formacin informtica? Nadia, dentro dese mundo estou na poca dos romanos. Non coma vs que sodes mis novos cs aparellos que utilizades. Cal a ta opinin sobre o barrio de Teis e a evolucin do Instituto? Con respecto ao barrio, na mia opinin non cambiou moito; anda non lle melloraron o futuro, nin sequera co photoshop. O instituto si que cambiou: pasou de ser centro de FP exclusivamente, a ser un

    centro con infinidade de variedades educativas; e tamn pasou de ser un centro ocupado unicamente por especies autctonas a ser un centro onde resultan visibles especies exticas. Tocante ao alumnado, estades os que envexara calquera instituto VIP, pero tamn os que ningun dara un pataco por eles. Atendendo a especialidades e rximes, case que podemos falar de tres institutos.

    As que se este totum revolutum de culturas, razas, linguas e niveis educativos comparten edificio sen conflitos relevantes, cmpre conclur que non un mal instituto. un centro bastante agradable, malia a esttica de ministerio e estar situado na peor leira da contorna. Nisto non foxe da tradicin escolar espaola. Se non mo credes, lede a Luis Bello.

    Tampouco debe ser moi coecido no barrio. A min tenme preguntado a na cancela que a que se dedicaba esta fbrica. E cando abriron o ambulatorio aqu ao lado, achegbase xente os primeiros das conserxera para pedir cita mdica. Que lle iamos receitar aqu? Como non fose un funil para a cabeza... Que pensas facer cando chegue a ta xubilacin?

    Nada. De feito diso se trata, non? O que teo claro que as excursins do imserso non son unha opcin: demasiado dinamismo. Gustarame adicarme a algo tranquilo, como montar o meu propio invernadoiro, por exemplo Est nos teus plans seguir traducindo libros? E escribir unha obra propia? Se mo propoen, si; anda que con isto da crise Con respecto de elaborar unha obra, non me vexo capacitado. Quen che me dera!

    SOLUCINS AOS ENREDOS Revoltallo I: ovella,ao, porca, bacorio, cabra, cabrito,cadela,cachorro, egua, poldro, loba, lobeto, vaca, xato, galia, pito, coella, cazapo Revoltallo II: carpeta, regra.libros, cadeira, sacapuntas, mochila, pupitre, estoxo, xiz, rotulador, tesoiras, goma, lapis, bolgrafo, ficheiro Xeroglfico: lingua galega Diferenzas

  • 25

    CARTA ABERTA DO LECTOR DE FRANCS

    !"#

    !$

    !$

    $%

    $

    "

    &$"

    '

    $('$&

    )"

    ")#!)&%

    $'$

    '*"

    +'$

    '**,

    %$

    '

    %$"

    %%!

    %%

    -

    "

    .

    /'

    %%0112223

    $13$13%

    *

    &$

    %%*

    "

    "

    %%$"

    %'

    4""

  • 26

    O 21 de marzo os alumnos de 2 e 3 de ESO foron representados no Certame escolar de regueifas por Esteban Martnez e Paola Angel, os mellores regueiferos de Teis.

    Entre estes dous debuxos debes atopar 5 diferencias (William Prez 1 A)

  • 27

    Neste revoltallo perdronse oito femias coas sas cras (Mara 1B)

    Nestoutro agchanse 15 obxectos fciles de atopar nunha aula (Andrea e Amanda 1B)

    G U T A N R X O B H Y A O E

    M N B A C O R I O R S X D I

    W Z H D R V O E L L O B E T O

    Q G X E G P H V A P Y G P

    C A B R A L B T O L B L Q G O

    P S H T P L E B L R X V W B L

    C R M O C A D E L A C A X V D

    E G U A K T O H M H Z A M G R

    T O D L C Y C Z O Q F T A O

    P I T O L O G X A F P H F L G

    T D O B U P H C B V A D I S

    V A D A R X A T O Y R J Z G

    A R C A C H O R R O I U A Y

    D O C G H D T R U P M N T D C

    A V C A G X A B A R I X S O A

    C A R P E T A Q R T S O L G F

    V D G R E G R A S F A T A F I

    D L U P O Y A P E D R E P Q C

    G I O G E M L U I I T S I O H

    C B E U S N I P O Z Y O S P E

    V R S V C A H I T G A I L I

    P O T X Q A C T S F V R O R

    E S D E T H O R A L I A R F O

    T T E X I G M E O B F S K A C

    C A D E I R A S R P P O M R V

    E R O Z H R E T P N G O O G N

    T Z R R L P A O V K G P I I M

    M Q E Y I U E X I Z T U R L

    R G E O S G R O D A L U T O R

    S A C A P U N T A S A U I B O

    xeroglfico XAN 1B

    Ns falmola

    liza

  • 28