Etimoloxías Latinas

of 26/26
  • date post

    14-Jun-2015
  • Category

    Education

  • view

    845
  • download

    0

Embed Size (px)

description

Concepto de Etimoloxía e exemplos de evolucións semánticas do latín ás linguas romances e tamén dentro do propio latín

Transcript of Etimoloxías Latinas

  • 1. ETYMOLOGIAE LATINAE

2. A etimoloxa a disciplina que estudia a orixe das palabras, as como os cambios de significado que se van producindo longo da historia das palabras. Eses cambios non tan regulares e previsibles como os fonticos, pero si que se poden observar certos patrns. Nas seguintes diapositivas vers, en xeral, cmo algunhas palabras ampliaron o seu significado e outras o restrinxiron. Nestes procesos entra sempre en xogo unha capacidade intelectual humana: a asociacin de ideas 3. O antigo plural latino pasou a ter un significado colectivo e, polo tanto, mis xeral Latn LIGNA palabra patrimonial derivada: LEA (madeira cortada) significado orixinal: madeiros derivados cultos : LIGNITO, LIGNVORO 4. Produciuse un cambio de significado por asociacin de conceptos: a limpeza considrase fermosa Latn PVLCHRVM palabra derivada: PULCRO (limpo) significado orixinal: fermoso outros derivados: PULCRITUDE 5. Produciuse unha restriccin no significado: en latn o senso era mis xeral Latn PVLLVM palabra patrimonial derivada: POLO/POLLO (cra da galia) significado orixinal: pequeneiro outros derivados: POLLINO, POLLASTRE 6. Produciuse un cambio de significado por asociacin de conceptos: se buscamos algo porque o queremos Latn QVAERERE palabra patrimonial derivada: QUERER significado orixinal: buscar outros derivados: QUERENCIA 7. Produciuse unha ampliacin no significado defocus , que en latn era mis especfico Latn FOCVM / IGNEM palabras patrimoniais derivadas: FUEGO, FOGAR/HOGAR significados orixinais: lume do fogar / lume (en xeral) derivados cultos: FOGO, FOCO, IGNFUGO, IGNVORO 8. Produciuse ampliacin do significado: en latn o senso era mis especfico Latn CASA palabra patrimonial derivada: CASA significado orixinal: chabola outros derivados: CASERO, CASEIRO 9. Produciuse un cambio de significado por asociacin de conceptos: os mrtires morran dando testemuo da sa fe Latn MARTYR palabra derivada: MRTIR significado orixinal (a travs do grego): testemua outros derivados: MARTIRIO 10. Produciuse un cambio de significado por asociacin de conceptos: un da no que non se traballa motivo de ledicia Latn FESTA palabra patrimonial derivada: FESTA/FIESTA significado orixinal: da non laborable derivados cultos: FESTIVO FESTIVIDADE FESTIVAL 11. Produciuse un cambio de significado por asociacin de conceptos: chamamos parvo a quen consideramos de mente pequena Latn PARVVM palabra patrimonial derivada: PARVO significado orixinal: pequeno derivados cultos: PRVULO 12. Produciuse unha ampliacin de significado: en latn o senso era mis especfico Latn CABALLVM palabra patrimonial derivada: CABALO significado orixinal: cabalo capado outros derivados: CABALGAR, CABALETE, CABALEIRO 13. Produciuse unha perda de conciencia do sufixo deminutivo Latn AVOLVM palabra patrimonial derivada: AV / ABUELO significado orixinal: variante cariosa de av derivadoscultos: ABOLENGO 14. Produciuse un cambio de significado por asociacin de ideas (de concreto a abstracto), xa en latn: para podar preciso pensar ben qu ramas cortar Latn PVTARE palabra patrimonial derivada: PODAR significados orixinais: limpar, podar; pensar derivados cultos PUTATIVO 15. Produciuse un cambio de significado por asociacin de ideas (de concreto a abstracto): sinalar algo a algun , en certo modo, ensinarlle Latn DOCERE /INSIGNARE palabra patrimonial derivada: ENSINAR/ ENSEAR significados orixinais: ensinar / sinalar derivados cultos: DOCENCIA, DOCTOR 16. Engadiuse un significado abstracto a partir do concreto (xa en latn): dar ordes , en certo modo, organizar Latn ORDINARE palabra patrimonial derivada: ORDENAR (poer en orde e mandar) significado orixinal: poer en orde outros derivados: ORDENANZA, ORDINAL 17. Engadiuse un significado concreto, xa no latn e o grego, a partir do abstracto primario Latn ECCLESIA palabra patrimonial derivada: IGREXA / IGLESIA significado orixinal (a travs do grego: asamblea derivados cultos: ECLESISTICO 18. Os dous significados actuais proceden de metonimias: o todo pola parte (lista de nomes) e a parte polo todo (soldo) Latn NOMINA palabra actual derivada: NMINA (lista de nomes e tamn soldo significado orixinal: nomes outros derivados: NOMINAL, NOMINACIN 19. Perdeuse a conciencia do sufixo: o que en latn era un deminutivo, pasa a ser palabra base nas linguas romances Latn GENVCVLVM palabra patrimonial derivada: XEONLLO/ HINOJO significado orixinal: xeonllo pequeno derivados cultos: XENUFLEXIN 20. Produciuse, xa en latn, unha restriccin do significado: designa un tempo meteorolxico concreto Latn TEMPESTATEM palabra patrimonial derivada: TEMPESTADE significado orixinal: tempo (meteorolxico) outros derivados: INTEMPESTIVO 21. O significado ampliouse moito, xa que ser un concepto moi extenso, mentres estar sentado moi concreto Latn SEDERE palabra patrimonial derivada: SER significado orixinal: estar sentado derivados cultos: SEDE, SEDENTE 22. A segunda palabra sustituu primeira no lxico patrimonial, por asociacin de conceptos: unha broma pretende ser divertida Latn LVDVS / IOCVS palabra patrimonial derivada: XOGO/ JUEGO significados orixinais: xogo/broma derivados cultos: LDICO. LUDOPATA, LUDOTECA 23. Igual que no caso seSEDERE , o seu senso fxose moito mis xeral Latn STARE palabra patrimonial derivada: ESTAR significado orixinal: estar de p derivados cultos: ESTTICO 24. O cambio prodcese aqu por asociacin de conceptos: as cousas marabillosas son dignas de admiracin Latn MIRABILIA palabra patrimonial derivada: MARABILLA / MARAVILLA significado orixinal: cousas admirables outros derivados: MARABILLOSO 25. Nova asociacin de conceptos: os habitantes das aldeas tardaron mis en acoller o cristianismo, e por iso alden converteuse para os cristins en sinnimo de non crente en Cristo Latn PAGANVS palabra patrimonial derivada: PAGN/PAGANO significado orixinal: alden outros derivados: PAGANISMO 26. Os dous sensos estn moi prximos, polo que se asocian facilmente: se non arrimamos a algo ou algun, entndese que chegamos Latn PLICARE palabra patrimonial derivada: CHEGAR/LLEGAR significado orixinal: achegar, arrimar outros derivados: CHEGADA