argia fundazioa · 2018-07-17 · Argia osatzen dugun guztiontzat. Geure burua birpentsatu dugu,...

52
www.argiafundazioa.org argia fundazioa 2017ko jarduera-memoria

Transcript of argia fundazioa · 2018-07-17 · Argia osatzen dugun guztiontzat. Geure burua birpentsatu dugu,...

Page 2: argia fundazioa · 2018-07-17 · Argia osatzen dugun guztiontzat. Geure burua birpentsatu dugu, eta malgutu egin ditugu gure egiturak, taldeak, zerbitzuak… Eta horren guztiaren
Page 3: argia fundazioa · 2018-07-17 · Argia osatzen dugun guztiontzat. Geure burua birpentsatu dugu, eta malgutu egin ditugu gure egiturak, taldeak, zerbitzuak… Eta horren guztiaren

3

1 Sarrera 4

2 Argia fundazioa 6

3 Zer nahi izan dugu Argian pasa dadin 2017an? 8

4 Zer eskaintzen dugu? 11

5 Zer egin dugu pertsonen bizi-kalitatea hobetzeko? 15

6 Zer egin dugu estigmaren aurka borrokatzeko? 20

7 Nola handitu dugu gizarteak gaiaz duen ezagutza? 33

8 Zein izan dira gure kudeaketaren funtsezko elementuak? 38

9 Nolakoa izan da pertsonen kudeaketa? 43

10 Zeintzuk dira dauzkagun bitarteko ekonomikoak eta zertan erabiltzen ditugu? 47

aurkibidea

Page 4: argia fundazioa · 2018-07-17 · Argia osatzen dugun guztiontzat. Geure burua birpentsatu dugu, eta malgutu egin ditugu gure egiturak, taldeak, zerbitzuak… Eta horren guztiaren

2017ko JARDUERA-MEMORIA

4

1 Sarrera

Beste urte bat igaro da, eta berriro ere ekin diogu azken 12 hilabeteetara begiratzeari eta, orrialde hauen bidez, egin nahi zaituztegu gertaerarik eta jarduerarik esanguratsuenen partaide.

Dagoeneko, gure Plan Estrategikoaren erdialdean gaude, eta ikusten ari gara nola ematen ari den emaitza poliki-poliki aurreko urteetako lana.

2017a aldaketa-urtea izan da; aldaketak ez dira errazak izaten, eta, beraz, ahalegineko eta moldaketako urtea ere izan da Argia osatzen dugun guztiontzat. Geure burua birpentsatu dugu, eta malgutu egin ditugu gure egiturak, taldeak, zerbitzuak… Eta horren guztiaren helburua izan da erraztea erabiltzaileek gure baliabideetan aurki dezaten esparru bat euren bizi-proiektua gauzatzeko eta gure proiektuetan eta gizartean duten parte-hartze eta protagonismoa handitzeko. Orain atzera begiratuta, esan dezakegu ahaleginak merezi izan duela, eta ilusioarekin egiten diegu aurre egiteke geratzen zaizkigun erronkei.

Kudeaketari dagokionez ere, arrakastatsua izan da urtea. Berriro ere aitortu da gure zerbitzuen kalitatea, ISO arauaren betekizunak betetzearen ziurtagiriarekin, 2015eko bertsio berrian; eta, urrian, kanpo-kontraste berri baten ostean, Euskalitek berritu du Kudeaketa Aurreratuarekiko konpromisoko gure Diploma.

Page 5: argia fundazioa · 2018-07-17 · Argia osatzen dugun guztiontzat. Geure burua birpentsatu dugu, eta malgutu egin ditugu gure egiturak, taldeak, zerbitzuak… Eta horren guztiaren

5

1. SARRERA

Esanguratsua da, halaber, egin ditugun gizarte-eragineko jardueren kopurua. Geure udalerrien bizitzaren parte izaten ari gara; jaietan parte hartzen dugu; tailerrak antolatzen ditugu; elkartasun-ekimenak sustatzen ditugu; kirol-ekitaldietan parte hartzen dugu… eta horrek guztiak oso gogobetetzen gaitu. Eta urtea ezin zen hobeto bukatu: erabiltzaile boluntarioen taldearen lana aitortu aitortu zuten, Getxoko boluntariotza-saria emanez.

Amai dezadan. Lerro hauen hasieran esan dudan bezala, aldaketak inoiz ez dira errazak, eta beti eskatzen dute norbanakoen eta taldearen ahalegina eta konpromisoa; ezin dut aukera galdu hori guztia eskertzeko. Ez naiz inoiz ere nekatuko esaten. Eskerrik asko zuei guztioi, orrialde hauek islatzen duten guztia gauzatzen era batean edo bestean lagundu duzuen guztioi.

P. Martín BaraiazarraPresidentea

Page 6: argia fundazioa · 2018-07-17 · Argia osatzen dugun guztiontzat. Geure burua birpentsatu dugu, eta malgutu egin ditugu gure egiturak, taldeak, zerbitzuak… Eta horren guztiaren

2017ko JARDUERA-MEMORIA

6

2 Argia fundazioa

Helburu batera, eginkizun batera, bideratutako erakunde gisa definitzen dugu geure burua: lagundu nahi diegun pertsonen (gure erabiltzaileen) bizi-kalitatea hobetzea. Gainera, modu zehatz batean lan egiteko konpromisoa daukagu: geure balioei jarraituz.

Gure eginkizuna, gure balioak

Argia Fundazioan gaitz mental larria duten pertsonei eta haien familiei laguntzeko gizarte-eskaerari erantzuten diogu, haien jendaurreko irudia eta bizi-kalitatea hobetze aldera.

Pertsonalizatutako laguntza-baliabideen sarea eskaintzen dugu. Baliabide horiek askotarikoak dira, eta kalitatezkoak. Sare horretan profesionalek zein boluntarioek egiten dugu lan, eta gaian inplikatuta eta motibatuta gaude. Guretzat ezinbestekoa da berrikuntzaren eta ezagutzaren sarea garatzea, hobetzeko eta aurrera egiten jarraitzeko.

Page 7: argia fundazioa · 2018-07-17 · Argia osatzen dugun guztiontzat. Geure burua birpentsatu dugu, eta malgutu egin ditugu gure egiturak, taldeak, zerbitzuak… Eta horren guztiaren

2. ARGIA FUNDAZIOA

7

��������� ������� �������

�rgiak gizartean egiten duen jarduera, eta �rgiako kideek gizartean egiten duen jarduera, ezaugarri ditugun balioen barruan kokatzen da; balio horien oinarria dira karisma hirukoiztiarra eta filosofia humanista.

kultura erlijioso-humanistaarisma �irukoiztiar-�skatzaileari jarraituz, bezeroari eta pertsonei zuzendutako antolakuntza sustatzen dugu.

�idergo parte-hartzailea�ankidetza eta inplikazioa, helburu komunak lortzeko.

�izarteari irekiak�aixotasun mentala duten pertsonen irudia hobetzen laguntzen dugu, eta, aldi berean, jarrera irekia daukagu desgaitasunaren esparruan dauden eskarien aurrean.

�ardentasuna�nformazioa eskura dute gure interes-taldeek.

�aneko bikaintasuna eta sormena�bangoardiako jarrerari eusten diogu antolatzeko eta zerbitzuak emateko geure ereduan.

Page 8: argia fundazioa · 2018-07-17 · Argia osatzen dugun guztiontzat. Geure burua birpentsatu dugu, eta malgutu egin ditugu gure egiturak, taldeak, zerbitzuak… Eta horren guztiaren

2017ko JARDUERA-MEMORIA

8

3 Zer nahi izan dugu Argian pasa dadin 2017an?

Gaur egungo plan estrategikoan, honako helmuga hau jarri diogu geure buruari, 2019an lortzeko:

Zein dira indarrean dagoen plan estrategikorako helburuak?

• Gure erabiltzaileen eta haien ingurune afektiboaren bizi-kalitatea hobetzen lagundu nahi dugu, bai eta haien auto-estigma murriztu ere.

• Gaitz mental larria duten pertsonei laguntzeari buruzko ezagutza sortzea eta hura gizarteari helaraztea dinamizatu nahi dugu.

IKUSPEGIA

Argia Fundazioko profesionalek eta boluntarioek, beste administrazio publiko batzuen, Bizkaiko hirugarren sektorearen eta beste erakunde batzuen lankidetzarekin, gure erabiltzaileei eta haien ingurune afektiboari laguntzen diegu beren bizi kalitatea hobetzen; elkarrekin ezagutza eta esperientziak sortzen ditugu buruko nahasmendu larriarekin lotutako estigma murrizteko.

Page 9: argia fundazioa · 2018-07-17 · Argia osatzen dugun guztiontzat. Geure burua birpentsatu dugu, eta malgutu egin ditugu gure egiturak, taldeak, zerbitzuak… Eta horren guztiaren

3. ZER NAHI IZAN DUGU ARGIAN PASA DADIN 2017an?

9

• Bultzatu nahi dugu administrazioek gaitz mental larria duten pertsonen alde egin dezaten, eta estigmaren aurka borroka daitezen.

• Argiaren baliabideak gaitz mental larriari erantzuteko sare sozio-sanitarioan integratzea hobetu nahi dugu.

• Pertsonen zein baliabideen kudeaketa bikaina egin nahi dugu.

Zer lan egin dugu 2017an?

Amaitu berri dugun 2017. urte horretan, birplanteatzeko eta aldaketak abian jartzeko lan itzela egin dugu (batzuk aurreratuago daude beste batzuk baino); aldaketek eragiten diete bai erabiltzaileei ematen diegun laguntzari, bai haiek eta profesionalek antolakuntzaren kudeaketan parte-hartzeari:

• Tresnak eta prozesuak garatu ditugu erabiltzaileek gure baliabideetan aurki dezaten esparru bat euren bizi-proiektua gauzatzeko eta euren osasuna hobetzeko (erreferentzia-taldea / Pertsonan Oinarritutako Plangintza / erreferentziako profesionala / Banakako Arreta Planaren eredu berria …).

Page 10: argia fundazioa · 2018-07-17 · Argia osatzen dugun guztiontzat. Geure burua birpentsatu dugu, eta malgutu egin ditugu gure egiturak, taldeak, zerbitzuak… Eta horren guztiaren

2017ko JARDUERA-MEMORIA

10

• Baliabideetako eguneroko bizitzaren antolaketa birdefinitzen ari gara, erabiltzaileak protagonistak direla.

• Boluntarioen eginkizuna birdefinitu dugu, erabiltzaileen leheneratze-prozesuan babes-eragile gisa.

• Areagotzen ari gara erabiltzaileek gizartean rol esanguratsuekin jarduteko aukerak (boluntario, hizlari, elkarren babeserako eragile…).

• Handitu ditugu Argiak sare sozialetan duen presentzia, erakunde publikoekiko eta beste erakunde batzuekiko lankidetza-harremanak, eta gizarteari ezagutza transferitzeko ekintzak.

• Jarraipen- eta kontrol-sistemak garatzen ari gara, ahalbidetzen dutenak bezeroenganako eta pertsonenganako emaitzak ikustea, baita finantza kudeaketari buruzkoa ere.

• Egiturak eta taldeak malgutzen ari gara, eta horri esker eraginkortasuna eta erantzuteko gaitasuna hobetu.

• Pertsonen garapenerako aukerak areagotu ditugu, profesionalen trebakuntza eta haientzako laguntza handituz.

• Areagotu ditugu pertsonek Argiaren kudeaketan dauzkaten parte hartzeko aukerak.

Page 11: argia fundazioa · 2018-07-17 · Argia osatzen dugun guztiontzat. Geure burua birpentsatu dugu, eta malgutu egin ditugu gure egiturak, taldeak, zerbitzuak… Eta horren guztiaren

11

4 Zer eskaintzen dugu?

Ulertzen dugu gaitz mental larria faktore askoren ondorioa dela, eta berekin dakartzala beharrizan biologiko, psikologiko eta sozialak.

Gure baliabideak zuzenduta daude pertsonak izan ditzakeen beharrizan-egoerei erantzutera: lagunak aurkitzeko eta jarduera gogobetetzailea izateko moduko gizarte-ingurunea, etxebizitza, ingurune babestuan denbora ematea, egunaren zati handi batean edo egun osoan laguntza eta babesa izatea… Laguntza hori bizitzaren hainbat arlotan mamitzen da: beste pertsona batzuekin esparru bat bizitzea eta horren partaide izatea, esparru horretan pertsona bakoitzak bere bizi-proiektua garatzea, bere osasuna hobetzea edo mantentzea, laguntza jasotzea eta familiarekin harreman gogobetetzaileak izatea.

Laguntza integral hori, baliabide batean edo bestean gertatzen da (klub sozialean, tutoretzapeko etxebizitzetan, eguneko ospitalean eta egoitzan), planteatzen diren egoera zehatzen arabera, eta laguntza-sare sozio-sanitarioaren gainerakoarekin koordinatuta ematen dugu, komunitatearen baliabideekin lan eginez diziplinarteko talde batekin; hala, bermatzen dugu zaintzek iraungo dutela erabiltzailearen bizitzan zehar. Halaber, familia-ingurunean sorturiko beharrizanei ere erantzuten diegu.

Page 12: argia fundazioa · 2018-07-17 · Argia osatzen dugun guztiontzat. Geure burua birpentsatu dugu, eta malgutu egin ditugu gure egiturak, taldeak, zerbitzuak… Eta horren guztiaren

2017ko JARDUERA-MEMORIA

12

Eskaintzen dugun zerbitzua ideia hauetan oinarrituta ulertzen dugu: “bizi-kalitatea”, “ahalduntzea”, “leheneratzea” eta “autodeterminazioa”. Honelako eredu batera goaz: erabiltzailearen leheneratze-prozesuaren “bideratzailea” izan behar duen profesionala; “pertsonari bere autodeterminazio- eta ahalduntze-prozesuan laguntzera” bideratutako erakunde bat; eta, azkenik, erabiltzaile bat, haren familiarekin batera “bere bizi-kalitatea hobetzen duena”.

Baina, horrez gain, erabiltzailea norbanako isolatutzat hartu baino areago, arreta ematen diogu haren dimentsio sozialera: gizartean parte hartzen duen eskubide osoko herritarra da, nahiz eta gaixotasun mentala eduki, eta bereziki nabarmentzen dugu gizarteari egiten dion ekarpenaren balioa, berak aldarrikatzen baitu aktiboki, bere ingurune afektiboarekin batera, gizartean duen eginkizuna.

Page 13: argia fundazioa · 2018-07-17 · Argia osatzen dugun guztiontzat. Geure burua birpentsatu dugu, eta malgutu egin ditugu gure egiturak, taldeak, zerbitzuak… Eta horren guztiaren

4. ZER ESKAINTZEN DUGU?

13

Zenbat plaza eskain ditugu baliabide bakoitzean, eta nori?

Gure baliabide-sarean 302 plaza eskaintzen ditugu guztira, eta horiekin 334 pertsonari eman diegu arreta 2017an zehar. Horietako gehienak gizonezkoak izan dira, eta 50 bat urtekoa izan da haien batez besteko adina.

11497

�anpo-kontsultak

�guneko ospitalea

���������� ��������-�������

�goitzak

�utoretzapekoetxebizitzak

�lub soziala

atez bestekoadina

�izonezkoak(%)

�makumezkoak(%)

�����-�������, ����������

��������� �������� ������������ ���� �������

66

3129

133

51,555,6

120

6150

47,850

6758

6672

3342

3428

Page 14: argia fundazioa · 2018-07-17 · Argia osatzen dugun guztiontzat. Geure burua birpentsatu dugu, eta malgutu egin ditugu gure egiturak, taldeak, zerbitzuak… Eta horren guztiaren

2017ko JARDUERA-MEMORIA

14

Zein dira gure erabiltzaileak?

Ikuspuntu kliniko tradizional batetik begiratuta, Argian arreta eskaintzen zaien pertsonek iraupen luzeko gaitz mental larria dute. Horrek funtzionamendu pertsonalean duen eragin larriak maiz ekartzen du ospitaleratu beharra zein berriz gaixotzea. Mendekotasuna kolektibo bat da.

Argian bestelako ikuspegi bat erabiltzen dugu:

Gure bezeroak era askotako pertsonak dira, adinari, sexuari eta bizipenei dagokienez, eta guztiek bizi dute euren bizi-proiektua berreskuratzeko prozesu bat, gogor eragin dien gaitz mentalaren oldarra jasan ondoren.

Horietako asko gainditze-ahalmen handiko pertsonak dira, eta ahalmen handia dute, halaber, laguntza emateko eurek gainditzen ari direna jasaten ari direnei eta gaixotasun mentala eduki barik haiek eskaintzen digutena baloratzen dugunoi.

Page 15: argia fundazioa · 2018-07-17 · Argia osatzen dugun guztiontzat. Geure burua birpentsatu dugu, eta malgutu egin ditugu gure egiturak, taldeak, zerbitzuak… Eta horren guztiaren

15

5 Zer egin dugu pertsonen bizi-kalitatea hobetzeko?

Argiaren baliabideetan laguntza soziosanitarioa eskaintzen diegu urte osoan gure erabiltzaileei. Kasu bakoitzean, laguntza hori Banakako Arreta Planean oinarritzen da; plana profesionalen eta erabiltzailearen arteko negoziazioaren ondorioa da, eta horretan zehazten dira beraren bizi-kalitatea hobetzeko helburuak eta dagozkien lan-planak. Banakako Arreta Planak ezartzen du zer laguntza emango dieten profesionalek erabiltzaileari; jarraitu beharreko ibilbiderako gida bat da.

Page 16: argia fundazioa · 2018-07-17 · Argia osatzen dugun guztiontzat. Geure burua birpentsatu dugu, eta malgutu egin ditugu gure egiturak, taldeak, zerbitzuak… Eta horren guztiaren

2017ko JARDUERA-MEMORIA

16

Baliabide bakoitzaren egunez egunekoa antolatzen da erabiltzaile bakoitzak ondo burutu dezan bere Banakako Arreta Plana eta besteekin parteka ditzan bizipen gogobetetzaileak eta elkar laguntzekoak

Nola lagundu dugu haien ongizate fisikoan?

Osasun-laguntza eta laguntza psikologikoa eta sozialamendirako irteerak, Algortatik Bilborako ibilaldia, entrenamenduak, futbito-txapelketa, igeriketa-eskolak, ibilaldiak, yoga, gimnastika, hondartza, pilota-partidak…

Nola lagundu dugu haien ongizate emozionalean?

Osasun-laguntza eta laguntza psikologikoa eta sozialaautoestimu-tailerra, emakumeentzako tailerra, bikote-terapia…

Nola lagundu dugu haien gizarte-harremanak hobetzen?

Mahai-jokoen talde iraunkorra, gitarra-talde iraunkorra, bazkariak eta ospakizunak klubean, ibilaldiak, erreferentziako 21 talde (horietan pertsonek euren denbora, elkarrizketak eta emozioak partekatzen dituzte astean behin), aisialdiko 96 jarduera asteburuetan eta 4 oporraldi urtea.

Nola lagundu dugu haien ongizate materialean?

Espazio erosoagoak sortu ditugu zenbait baliabidetan: sofak, kafe-makinak eta abar.

Nola lagundu dugu haien eskubideak hobeto baliatzen?

Jardunbide egokien batzordea (etika), batzarrak, eskubideak baliatzeko esparru gisa, erabiltzaileen gogobetetze-galdetegia, eurek diseinatua, eginda eta aztertua.

Nola lagundu dugu haien garapen pertsonalean?

Zenbait pertsonak eskolak eta tailerrak eman dizkiete euren kideei, elkarren babeserako eragile, eginkizun esanguratsuak, tartean dauden pertsonek libreki erabakitakoak eta euren kideen txaloak jasotzen dituztenak.

Nola lagundu dugu haien autodeterminazioa?

G20 taldea klubeko erakunde kudeatzailea da; ospitaleko eta etxebizitzetako batzarrak erabakitzeko esparru gisa.

Nola lagundu dugu haien gizarte-inklusioan?

Tailerrak ematen dira jai-esparruetan; bi tailer zabaldu ditugu komunitatera, eta Getxoko 16 bizilagunek parte hartu dute; parte hartu dugu Bilboko jaietan, xake-txapelketan, Getxoko Andra Mariko jaietan, Mallonan, Barakaldon, Galdameseko ogiaren ferian…

Page 17: argia fundazioa · 2018-07-17 · Argia osatzen dugun guztiontzat. Geure burua birpentsatu dugu, eta malgutu egin ditugu gure egiturak, taldeak, zerbitzuak… Eta horren guztiaren

5. ZER EGIN DUGU PERTSONEN BIZI-KALITATEA HOBETZEKO?

17

Erabiltzaileei begirako emaitzak

(a) norberaren bizi-proiektua garatzeko aukera

Erabiltzaileen bizi-proiektua garatzen laguntzen dugu, erreferentziako harreman oso bizia eskainiz (astean behin, oro har), eta, horretan, banaka zein taldeka, pertsona bakoitzak identitate berri bat berregiten du positiboan. Egoitzan zein ospitalean, eskaintza hori pertsonen % 70era baino gehiagotara iristen da; tutoretzapeko etxebizitzetan maila apalagoa da: % 30 baino gehixeago.

��������������� �������� ����� �������������� (%)

�utoretzapeko etxebizitza �guneko ospitalea �goitza

���������������� ��� ��������������� ����������� ������ ����������, ������ ������� �����

90

80

70

60

50

40

30

20

10

0

���������� ����-��������� ��������� ������

Page 18: argia fundazioa · 2018-07-17 · Argia osatzen dugun guztiontzat. Geure burua birpentsatu dugu, eta malgutu egin ditugu gure egiturak, taldeak, zerbitzuak… Eta horren guztiaren

2017ko JARDUERA-MEMORIA

18

(b) erabiltzaileen egonkortasuna

Argiaren erabiltzaileek ondorio gisa lortzen dute egonkortasun-maila handia, fisikoa zein psikikoa (ez ospitaleratzeko modukoa); hori da haien gogobetetasun-iturri nagusietako bat, sarritan ospitaleratzea lotuta egoten baita oso bizipen negatiboekin.

(c) erabiltzaileen gogobetetasuna

Erabiltzaileekiko harremanari ematen diogun ikuspegi berriarekin bat etorrita, “gogobetetze-galdetegia” birdiseinatu dugu, hura partaidetza-esparru berria bihurtzeko. Hirugarren urtez, erabiltzaile-talde batek berrikusi ditu haiek prestatu zituzten galderak, eta galdetegiak egin dizkiete euren kideei. Erabiltzaileen eta profesionalen taldeek aztertu dituzte emaitzak, bideratzaileek lagunduta, eta, horietan oinarrituta, hobetzeko ekintzen proposamenak egin dituzte, eta, proposamen horiek, erabiltzaileen partaidetzarekin abian jartzen ari dira baliabideetan.

Erabiltzaileen gogobetetasun-maila oso handia da; kasu guztietan, 10 puntutik 7koa baino handiagoa, eta, bereziki handia da Klub sozialeko bazkideen artean.

��� ��������� �� ����� ��������������������� ���� �������������� (kausen arabera):

�sikikoa (%)

�isikoa (%)

2017 2016 2015

96,5 97,0 97,5 98,0 98,5 99,0 99,5 100,0 100,5

Page 19: argia fundazioa · 2018-07-17 · Argia osatzen dugun guztiontzat. Geure burua birpentsatu dugu, eta malgutu egin ditugu gure egiturak, taldeak, zerbitzuak… Eta horren guztiaren

5. ZER EGIN DUGU PERTSONEN BIZI-KALITATEA HOBETZEKO?

19

10

9

8

7

6

5

4

3

2

1

0

�������������� �����������-������������� �������������

����������������

������������������������

������� ���� �������

2015 2016 2017 2018 2019

Page 20: argia fundazioa · 2018-07-17 · Argia osatzen dugun guztiontzat. Geure burua birpentsatu dugu, eta malgutu egin ditugu gure egiturak, taldeak, zerbitzuak… Eta horren guztiaren

2017ko JARDUERA-MEMORIA

20

6 Zer egin dugu estigmaren aurka borrokatzeko?

a. Bizipenak zabaltzea

Ale Hop eta institutuak

2017an zehar, Ale Hop taldea osatzen duten lau pertsonek, introspekzio pertsonaleko lan baten ondoren, estigmaren kontrako euren diskurtsoa prestatu dute gaixotasun mentalaren diagnostikoaren pean bizi diren pertsonei buruz. Halaber, irakasleen beharrizanei erantzuteko, Unitate Didaktiko bat prestatu dugu ikasgelan lantzeko, hitzaldien osagarri izan dadin eta lagun diezagun pentsatzen zer eratan sortzen den estigma.

Azkenik, estigmaren kontrako hitzaldiak eman dituzte Erandioko Ate Gorri institutuetan, EHUko Esperientzia Gelan, Azpeitiko institutuan, Tartanga ikastetxean eta Zamudioko Gazte Zentroan.

Page 21: argia fundazioa · 2018-07-17 · Argia osatzen dugun guztiontzat. Geure burua birpentsatu dugu, eta malgutu egin ditugu gure egiturak, taldeak, zerbitzuak… Eta horren guztiaren

6. ZER EGIN DUGU ESTIGMAREN AURKA BORROKATZEKO?

21

BBK-k antolatutako desgaitasunari buruzko jardunaldia

Azaroaren 29an egin zen BBK-k antolatutako desgaitasunari buruzko jardunaldian, elkarren babeserako eragileen talde sortu berriak (eta oraindik gidatze-prozesuan) hitzaldi bat eman zuen aurrean duten erronkari buruz.

Ilargia

Ilargia aldizkariaren bidez geure interes-taldeei eta gizarteari hurbildu nahi diogu zer egiten ari garen Argian eta zer egin nahiko genukeen, eta nabarmentzen dugu pertsonen bizipen ezberdinen balioa eta zer ikasten dugun haiek konpartitzearen onura nabariaz.

2017an, Ilargia esparru bat izan da Argia Fundazioaren erabiltzaile eta bazkideek euren bizipenak lehen pertsonan kontatu ahal izateko, eta aldarrikapen-esparrua ere izan da era bidezkoago batez ikus eta trata ditzan gizarteak.

Page 22: argia fundazioa · 2018-07-17 · Argia osatzen dugun guztiontzat. Geure burua birpentsatu dugu, eta malgutu egin ditugu gure egiturak, taldeak, zerbitzuak… Eta horren guztiaren

2017ko JARDUERA-MEMORIA

22

b. Gizartean parte hartzea

One Team Bilbao Basket proiektua

2011-2012 denboraldian, Euroligak One Team proiektua abian jarri zuen: Euroligan zein Eurocupen parte hartzen duten klubek, kirol-programa horren bidez, saskibaloiaren boterea erabiltzen dute bizitzak aldatzen laguntzeko. Lau hilabetez aukera izan dugu Miribilllan entrenatzeko, Alberto Cea Ausarta Barakaldo ESTko teknikariaren agindupean, eta gizarteratzean oinarrituta saskibaloian jardutearen eta haren talde-lanaren berezko balioen ikuspuntutik. Horrez gain, RETAbet Bilbao Basketeko teknikarien (Carles Durana buru izanda) eta Axel Hervelleren eta Alex Munbrúren bisitak izan ditugu.

Proiektua abian jartzeko BOLUNTA izan dugu lagun, boluntariotzarako eta gizarte-partaidetzarako agentzia; beti egoten da gure fundazioak egiten dituen gizarte-ekintzen alde.

Programak honako ardatz hauek ditu:

• Gaixotasun mental larria duten pertsonen gizarteratzea laguntzea.

• Gizarte-eragileen arteko sare-lana ezartzea.

Page 23: argia fundazioa · 2018-07-17 · Argia osatzen dugun guztiontzat. Geure burua birpentsatu dugu, eta malgutu egin ditugu gure egiturak, taldeak, zerbitzuak… Eta horren guztiaren

6. ZER EGIN DUGU ESTIGMAREN AURKA BORROKATZEKO?

23

• Gaixotasun mental larria duten pertsonen eginkizun aktiboa ikusgai egitea, eta gaitz horri loturiko gizarte-estigma murrizten lagundu.

• Gizarte balioak eta trebetasunak ikastea saskibaloian jardutearen bidez.

Andra Mariko jaia

Maiatzaren 13an, aukera izan genuen Getxoko Andra Mari auzoko San Isidro jaietan. Bigarren urtea izan da jai horietan aktiboki parte hartu duguna: umeentzako tailerrak prestatu genituen, aurpegiak margotzeko jarduera bat antolatu eta taloak egiteko eta saltzeko postu bat jarri genuen. Ekintza horretan bildutako dirua ASPANOVAS elkarteari (minbizia duten umeen gurasoen Bizkaiko elkartea) eman genion, zeina gurekin egon baitzen jardunaldi osoan zehar. 2017an, gainera, Onda Vascako “Nunca serás tan joven” irratsaioa grabatu zuten bertan zuzenean, eta izugarri gozatu genuen irrati-showarekin. Halaber, gurekin izan genuen Elena Coria andrea, Getxoko Udaleko Gizarte Ongizateko zinegotzia, eta berak ere parte hartu zuen irratsaioan. Jardunaldiak Bizkaiko Foru Aldundiaren laguntza ere izan zuen, estigmaren aurka borrokatzeko ekintzak egitea sustatzen baitu.

Spartan Race

2017ko ekainaren 24an (larunbata), desgaitasun fisikoa zein mentala daukaten pertsonen sailean, Argiako bost kidek Spartan Racen (ibilbide batean oztopoak gainditzeko lasterketa bat) hartu zuten parte Bilboko Artxanda mendian, ONCEko eta Gorabideko kide batzuekin batera. Argiako beste 10 kidek, gainera, boluntariotza-lanak egin zituzten lasterketan zehar, anoa-postuetan, lasterkariei harrera egiten…

Page 24: argia fundazioa · 2018-07-17 · Argia osatzen dugun guztiontzat. Geure burua birpentsatu dugu, eta malgutu egin ditugu gure egiturak, taldeak, zerbitzuak… Eta horren guztiaren

2017ko JARDUERA-MEMORIA

24

Gure parte-hartzeak oihartzuna izan zuen zenbait hedabidetan; horien artean, Tele Bilbaon, non parte hartu ahal izan genuen telebistako tertulia batean geure bizipenak kontatzeko.

Ausarta Barakaldo

Bi urtetik hona, Argiak lankidetzan jarduten du Ausarta Barakaldo saskibaloiko emakumezko-taldearekin, publizitate-hesi bat babestuz eta taldearen kirol-arroparen parte baten bidez. Lankidetza horrek aukera eman digu udalerri horretan antolatzen diren beste kirol-ekitaldi batzuetan; Argiak sei etxebizitza ditu Barakaldon.

Page 25: argia fundazioa · 2018-07-17 · Argia osatzen dugun guztiontzat. Geure burua birpentsatu dugu, eta malgutu egin ditugu gure egiturak, taldeak, zerbitzuak… Eta horren guztiaren

6. ZER EGIN DUGU ESTIGMAREN AURKA BORROKATZEKO?

25

Barakaldoko Karmenak

Ausarta Barakaldoren eta Alberto Cearen bidez, Barakaldoko Karmenetako jai-batzordeak partaide egin gaitu antolatutako jardueretan. Argiak toki bat izan du uztailaren 21ean, Estatuen Plazan (Bideoneraren ondoan). Han, aurpegiak margotzeko postu bat, gominola-tailer bat eta umeentzako ginkana izan ditugu.

Tamalez, han geundela eta dena antolatuta genuela, eguraldi txarraren ondorioz, antolatzaileek bertan behera laga zituzten aurreikusitako ekitaldi guztiak. Espero dugu 2018an iltzatuta geratu zaigun arantzatxo hori kendu ahal izatea.

Elikagaien bankurako elkartasun-bilketaren kanpaina

2017an, “erabiltzaile boluntarioen” taldeak Elikagaien Bankurako elikagaiak biltzeko ekimen bat gauzatu dute; gure ospitaleko erabiltzaileek boluntariotza-jarduerak egin ahal izateko programa bat da “erabiltzaile boluntarioen” taldea.

Gota a Gota proiektua

WimeWear markari esker Argia Fundazioko zenbait pertsonak igeriketa solidarioko hiru eskola hartu dituzte haren GOTA A GOTA ekimen bikainaren barruan. Wime (Water is me) igeriketan inspiratutako arropa-marka bat da; Getxon sortu zen, 2013an. Bildumako arropa eta kirol-ekipamenduak egiten ditu, eta igeriketa bultzatzea da haren helburu nagusia. 2016ko abenduan, “Wime Gota a Gota” elkartasun-ekimena jarri zuten abian; horretan, igeriketa-eskolak doan ematen dizkiete gizarte-bazterketa jasateko arriskuan dauden pertsonei, gizarteratzen laguntzeko, ondo pasa dezaten, kirola egin dezaten eta uretan moldatzen ikas dezaten.

Page 26: argia fundazioa · 2018-07-17 · Argia osatzen dugun guztiontzat. Geure burua birpentsatu dugu, eta malgutu egin ditugu gure egiturak, taldeak, zerbitzuak… Eta horren guztiaren

2017ko JARDUERA-MEMORIA

26

Munduko Arrozak, Getxo

Lehenengo aldiz, Getxon izan da “Munduko Arrozak” jaia, irailaren 16an, Algortako San Nikolas plazan, herriko zenbait erakundek osatutako koordinakunde baten eskutik: Egizu, Adrebol, Asociación Filipina SIKAP, Emakumeon Ahotsa, Bilgune Feminista, Cáritas, Argia Fundazioa eta zurrumurruen aurkakoak, Udalaren lankidetzarekin. Helburua izan da pertsonen eta erakundeen arteko elkarreragina sustatzea.

Argiak parte hartu zuen antolaketan, materiala lagaz, eta aktiboki ere parte hartu zuen, paelletako bat eginez gure aisialdi-klubaren eta klub sozialaren bidez.

Mallonako Galtzadetako Igoera Solidarioa

Mallonako jaiak zirela eta, jai-batzordeak Argia Fundazioa aukeratu zuen Mallonako galtzadetako VI. igoera solidarioaren hartzaile; igoera irailaren 17an egin zen (igandea), goizeko 11etan, eta Unamuno plazatik irten zen.

Page 27: argia fundazioa · 2018-07-17 · Argia osatzen dugun guztiontzat. Geure burua birpentsatu dugu, eta malgutu egin ditugu gure egiturak, taldeak, zerbitzuak… Eta horren guztiaren

6. ZER EGIN DUGU ESTIGMAREN AURKA BORROKATZEKO?

27

Lasterketako lasterkari gisa ez ezik, postu bat ere izan genuen geure artisautza-tailerreko, geure ospitaleko jantzigintza-jarduerako eta Galdameseko eskulangintza-tailerreko artikuluak saltzeko.

Eta, Argian bakarrik jaso barik, eman, jendearekin nahastu eta ikusgai egin ere egin nahi dugunez, irailaren 14an, jaietan, hiru tailer egin genituen Etxebarria parkean: kameu-tailerra, gominola-loreak egiteko tailerra eta paperezko loreak egitekoa.

Fair Saturday

Fair Saturday ikuspegi globala duen kultura-mugimendu bat da, kultura-ekitaldiak era ireki eta partizipatiboan antolatzean oinarritua; horrenbestez, arteari eta kulturari dedikatutako egun bat da. Kultura-ekitaldi bakoitza gizarte-proiektu bati bideratzen zaio, eta, 2017ko azaroaren 25ean (larunbata), 13:30ean, Eley musika-taldeak kontzertu bat eman zuen Argia Fundazioaren alde.

Page 28: argia fundazioa · 2018-07-17 · Argia osatzen dugun guztiontzat. Geure burua birpentsatu dugu, eta malgutu egin ditugu gure egiturak, taldeak, zerbitzuak… Eta horren guztiaren

2017ko JARDUERA-MEMORIA

28

Giving Tuesday

Anesvadek Argia Fundazioari gonbidatu ondoren, eta beste erakunde batzuekin sarea egiteari begira, azaroaren 28an (asteartea), Miranda Fundazioak (ehun urtetik gora daukan irabazi-asmorik gabeko erakundea, Barakaldoko adineko behartsuei arreta emateko helburu nagusia duena) #GivingTuesday mugimenduaren barruan elkartasun-merkatu bat antolatu zuen, eta bertan bildutakoa Argia Fundazioari bideratu zitzaion. Merkatu horren bezero nagusiak dira Miranda Fundazioko egoitzan dauden pertsonak, langileak eta senideak.

Jaso ez ezik eman ere emateko eta beste erakunde batzuekin batera sortzeko geure ildoari jarraituz, Argia Fundazioak bi tailer egin zituen Miranda Fundazioko egoitzan dauden pertsonentzat:

• Goizean, klub sozialeko bi bazkidek luzaketa- eta yoga-tailerra eman zuten.

• Arratsaldean, Galdameseko egoitzakoek kameu-tailerra egin zuten.

Getxoko boluntariotza-saria 2017

Abenduaren 21ean (osteguna), Sarekidek (Getxoko Boluntarioen Erakundeen Elkarteak), Getxoko Udalarekin lankidetzan, udalerriko urteko boluntariotza-sarien banaketaren ekitaldia egin zuen, Gobelaurreko parkean dauden boluntariotzarako lokaletan. Sariak bi modalitate izan zituen: sari kolektiboa eta banakakoa.

2017ko edizioan, Argia saritu dute banakako modalitatean: saria erabiltzaile boluntarioen taldearentzat izan da, baina modu indibidualean jaso du pertsona bikain batek: Luis Mari Aranak, taldeko kideak.

Page 29: argia fundazioa · 2018-07-17 · Argia osatzen dugun guztiontzat. Geure burua birpentsatu dugu, eta malgutu egin ditugu gure egiturak, taldeak, zerbitzuak… Eta horren guztiaren

6. ZER EGIN DUGU ESTIGMAREN AURKA BORROKATZEKO?

29

Talde horren lanaren oinarria dira babesa, laguntza eta ezagutza ematea modu kolektiboan zein banakakoan, erakundearen zenbait beharrizan asetzeko, fundazio barruko jarduera jakinei zein elkartasun kutsu handiagoa duten kanpoko jarduerei lotutakoak, esaterako, elikagaien bankua, tapoi-bilketa eta beste erakunde batzuen Gabonetako kanpainetan laguntzea.

Uste dugu urrats bat gehiago dela parte hartzeko eta ahotsa izateko esparruak emateko gurekin harremana duten pertsonei, eta, horrela, talde honen giza balioak ikusgai

egiteko. Hori azaldu zuen Luis Marik saria jasotzean; ekitaldira agertu ziren guztiei helarazi zien, eta haiek hunkitzeko gai izan zen.

c. Jarduerak

Bozgorailuak tailerra

2017an zehar, Zubietxe elkartearekin (zeina gizarte bazterketaren aurka borrokatzen baita) eta haren Libu izeneko gizarte-proiektuaren barnean (Bilboko Zazpi Kaleetan dagoen bigarren eskuko liburu-denda bat, etekinak zenbait gizarte-proiektu abian jartzeko erabiltzen dituena), literatura-tailer bat egiteko plazer izugarria izan dugu, sentimenduak, aldarrikapenak desirak eta pentsamenduak literaturaren bidez ozen adieraz zitezkeela sentitzen zuten Argiako zein Zubietxeko pertsonentzat. Oso esperientzia emankorra izan da, eta ez bakarrik parte-hartzaileek berdintasuna arte-genero baten bidez aldarrikatzeko izan duten gaitasunagatik; izan ere, lotura berriak sortu dira sarritan baztertu eta marjinatuak izan diren kolektibo ezberdin eta bereizien artean, eta konfiantzan eta konpromisoan oinarrituta errealitate hobeak posible egiten dituzten bi erakundeen artean.

Page 30: argia fundazioa · 2018-07-17 · Argia osatzen dugun guztiontzat. Geure burua birpentsatu dugu, eta malgutu egin ditugu gure egiturak, taldeak, zerbitzuak… Eta horren guztiaren

2017ko JARDUERA-MEMORIA

30

Legenak jota daudenentzako elkartasun-bendak

Areetako Blonda mertzeriaren eskutik, Argiako zenbait pertsonak jardun dugu elkartasun-bendak egiten aita Frantziskotarrek kudeatutako legendunentzako ospitaleetarako (bi Espainian, eta bat Malin).

Argia-Atfal topaketa (Saharako umeak)

Uztailaren 19an atseginez pasa genuen arratsaldea SAHARAREN ALDEKO GETXOKO ATFAL ELKARTEAREKIN; elkarte horrekin lankidetzan jarduten du Getxoko Udalak, Saharako umeek oporraldiak Getxoko udalerriko familietan emateko programan. Jolasak eta errealitate bakoitzaren bizipenak trukatzen jardun genuen.

Caixaren boluntariotza-astea

Azaroaren 11tik 19ra bere boluntariotza-astea egin zuen CaixaBankek. Erakunde horretako hamahiru pertsona izan genituen gurekin Argian; laguntzera eta zenbait jarduera gurekin

Page 31: argia fundazioa · 2018-07-17 · Argia osatzen dugun guztiontzat. Geure burua birpentsatu dugu, eta malgutu egin ditugu gure egiturak, taldeak, zerbitzuak… Eta horren guztiaren

6. ZER EGIN DUGU ESTIGMAREN AURKA BORROKATZEKO?

31

partekatzera etorri ziren, elkarrekin begira ezberdin bat eraikitzen saiatzeko. Klub sozialeko tailerretan, ospitaleko jardueretan eta Bozgorailuak gure idazketa-tailerrean hartu zuten parte; oso esperientzia interesgarria izan zen hartu-emana.

Opor-trukea Avanvida-Rekin Iruñean

Berriro ere, gure opor-trukea egin dugu Iruñeko Avanvida elkartearekin. Programa horren barruan, gure egoitzako pertsona batek (Begoñaldekoa, kasu honetan) bizilekua trukatzen du Avanvidako pertsona batekin, eta horrela, aukera du beste hiri bat eta kide berriak ezagutzeko, turismoa egiteko, atseden hartzeko… 2017an, astebetekoa izan da, abenduan.

Artisautza-tailerraren erakusketak

2017an zehar, lau erakusketa egin ditugu: maiatzean, Algortan; irailean, Mallonan eta Eskolapioetan; eta azaroan, Miranda fundazioan. Tailerrarentzat eta hango artisauentzat oso aukera ona izaten jarraitzen du gizartearekin harremanetan jartzeko, euren produktuak saltzeko eta euren lanaren kalitatea erakusteko.

Galdemeseko ogiaren feria

Abenduaren 24an, ogiaren feria tradizionala egiten da Galdemesen. 2017an, horretan parte hartzeko aukera izan dugu, ez bakarrik Galdamesen ingurunearen parte gisa: artisautza-postu bat ere jarri dugu, geure lanak erakusteko eta saltzeko.

Page 32: argia fundazioa · 2018-07-17 · Argia osatzen dugun guztiontzat. Geure burua birpentsatu dugu, eta malgutu egin ditugu gure egiturak, taldeak, zerbitzuak… Eta horren guztiaren

2017ko JARDUERA-MEMORIA

32

d. Kirol-jarduerak

Athletic Fundazioarekin lankidetza

Athleticek, bere fundazioaren bidez, gero eta interes handiagoa erakutsi zuen nolabaiteko lankidetza finkatzeko futbito-txapelketarekin eta zentroen arteko liga osatzen duten hamahiru taldeetako bakoitzarekin, dagoeneko egiten ari ziren noizbehinkako lankidetzaz harago. Zenbait lankidetza lantzen eta finkatzen joan dira, gaur egun daukagun eta egituratuagoa den lankidetzara iritsi arte: alde batetik, kirol-saio teknikoak izan ditugu, Athletic Fundazioko langileekin egiten ditugun baterako hainbat entrenamendutan gauzatzen direnak. Hilean behin, zentroetako batera joaten dira, entrenamendu bat egiteko taldeetako bakoitzarekin.

Zentroen arteko txapelketa

Urtean zehar, futbito-taldearen bidez, Argia Fundazioak parte hartu du Bizkaiko osasun mentaleko erakundeen artean egiten den zentroen arteko txapelketan. Txapelketa erreferentziako, osasunerako eta ongizaterako esparru bat da, denboran irauten duena, eta, horrez gain, lankidetzarako eta gizarteratzeko sarea ere bada, eta, horren bidez, gaixotasunak ematen duenaz bestelako rolak har ditzakete parte hartzen duten pertsonek.

One Team proiektua

RETAbet Bilbao Basketek, Bilbao Basket Fundazioaren bidez, eta ONE TEAMek, berriro heldu diote gizarte-inklusiorako euren proiektuari Argia Fundazioarekin, Miribillan egiten diren entrenamenduen bidez; horietan osasuna eta adiskidetasuna funtsezko osagai dira.

Page 33: argia fundazioa · 2018-07-17 · Argia osatzen dugun guztiontzat. Geure burua birpentsatu dugu, eta malgutu egin ditugu gure egiturak, taldeak, zerbitzuak… Eta horren guztiaren

33

7 Nola handitu dugu gizarteak gaiaz duen ezagutza?

Trukaketa eta sentsibilizazio jardunaldiak

Zenbait urtetik hona (2010etik), urtero antolatzen dugu “Trukaketa eta sentsibilizazio Jardunaldia”, gaitz mental larria duten pertsonen egoeraz gizartea sentsibilizatzeko. 2017an, urriaren 19 eta 20an, goizean elkartu ginen honako gai honen inguruan eztabaidatzeko: “Zerbitzuak berrantolatu esperientziei lagun egiteko”. Lehenengo

Page 34: argia fundazioa · 2018-07-17 · Argia osatzen dugun guztiontzat. Geure burua birpentsatu dugu, eta malgutu egin ditugu gure egiturak, taldeak, zerbitzuak… Eta horren guztiaren

2017ko JARDUERA-MEMORIA

34

egunean, ERABILTZAILEAREN ikuspegia izan zen ardatza, eta, bigarrenean, PROFESIONALARENA.

Jardunaldia Bilboko EHUren Bizkaia Aretoan egin zen, eta 147 pertsonak hartu zuten parte.

Ateak Zabaltzeko egunak

2017an Ateak Zabaltzeko bi egun egin ditugu, maiatzaren 5ean eta urriaren 6an; horietan jakitera eman dugu geure arreta- eta kudeaketa-eredua; horrekin batera, aurkeztu eta erakutsi ditugu geure baliabideak erakundearen intereseko zenbait talderi (osasun mentaleko sareko profesionalak, hirugarren sektoreko erakundeak, administrazio publikoak, sektore ekonomikoko erakundeak, hezkuntza-erakundeak…), eta balioa eman diegu baliabideen erabiltzaileen parte-hartzeari eta protagonismoari.

Bizkaian desgaitasuna duten pertsonen parte hartzea eta Bizi-Kalitatea Sustatzeko Plana garatzeko lantaldeetan parte hartzea

Bizkaiko Foru Aldundiko Gizarte Ekintza Sailaren Bizkaian desgaitasuna duten pertsonen parte hartzea eta bizi-kalitatea sustatzeko 2016-2019 planean aurreikusten zen zenbait lan-mahai abian jartzea hura aplikatzeko eta haren jarraipena egiteko.

Argiak aktiboki hartu du parte mahai horietako bitan: “Gaur egungo eta etorkizuneko beharrizanei erantzuteko esparrua” eta “Sailaren lehentasunekin eta Bizi Kalitateko eta Parte Hartzeko Ereduarekin lerrokatutako kudeaketa-sistema”; halaber, planaren garapenaren jarraipenerako adierazleak eta informazioa eman ditugu.

Page 35: argia fundazioa · 2018-07-17 · Argia osatzen dugun guztiontzat. Geure burua birpentsatu dugu, eta malgutu egin ditugu gure egiturak, taldeak, zerbitzuak… Eta horren guztiaren

7. NOLA HANDITU DUGU GIZARTEAK GAIAZ DUEN EZAGUTZA?

35

BBK-k antolatutako desgaitasunari buruzko jardunaldia

Irailaren 29an egin zen desgaitasunari eta gaixotasunari buruzko BBKren III. Jardunaldia, Bilboko BBK Aretoan, eta Argiaren bi esperientzia izan ziren bertan.

Begoña Beristaín kazetariarekin batera, klubeko bazkide eta Ale Hop taldeko kide den pertsona batek parte hartu zuen mahai-inguruan, eta bere bizipena lehenengo pertsonan kontatu zuen, eta pertsonen bizi-kalitatea hobetzeko baliabide-eskaintzan Argiak gehitu dituen lehenengo hiru Elkar Laguntzeko Eragileek azaldu zuten zertan den figura hori.

Euskaliten hirugarren sektoreko Adierazleen Foroan parte hartzea

2017an, lehenengoz parte hartu dugu Euskaliten Adierazleen Foroan, eta han esperientziak eta ezagutzak partekatu genituen Bizkaiko hirugarren sektoreko beste erakunde batzuekin; oso eskertuta gaude haien harrerarekin eta sarean lan egiteko prestutasunarekin.

ASVAR elkarteari egoitza sozialerako espazioa eskaini diogu, eta aktiboki lagundu dugu

Argia ASVARen (Birgaiketa Psikosozialaren Euskal Elkartea) egoitza ere bada; elkarteak Nafarroako eta EAEko profesionalak biltzen ditu, eta sustatzen du leheneratze-eredua ezartzea osasun mentalaren esparruan. ASVARi espazio iraunkor bat eskaini diogu egoitza izateko, eta, hala, haren kudeaketari eta antolakuntzari lagundu diogu.

Gizartean Esku Hartzeko Etika Batzordea

2013tik elkarlanean aritzen gara Bizkaiko Gizartean Esku Hartzeko Etika Batzordearekin, zeina Bizkaiko Foru Aldundiko Gizarte Ekintza Sailaren mendekoa baita. Haren ohiko funtzionamenduan parte

Page 36: argia fundazioa · 2018-07-17 · Argia osatzen dugun guztiontzat. Geure burua birpentsatu dugu, eta malgutu egin ditugu gure egiturak, taldeak, zerbitzuak… Eta horren guztiaren

2017ko JARDUERA-MEMORIA

36

hartzen dugu: Argiako kide bat joaten da batzordearen bileretara. Halaber, batzordeak eskaintzen duen prestakuntza ematen dugu; prestakuntza hori, bere jarduerari etikaren ikuspegitik begiratzeko modu horretan hasi berriak diren erakundeentzakoa zein gizarteko esku-hartzearen arloko profesionalak prestatzeko ikastaro aurreratua izan daiteke.

Euskaliten Kalitatearen astea

Azaroaren 6tik 17ra egin zen Kudeaketa Aurreratuaren Europako XXIII. Astearen barruan, Argiak parte hartu zuen Bizkaiko Hirugarren Sektore Sozialaren Adierazleen Foroak antolatutako “Pertsonan oinarritutako esku-hartzea. Emaitzak” jardunaldian. Han, arlo horretako gure esperientzia eta ezagutza partekatu genuen.

Alcalá: leheneratze-eredua ezartzen, artisautza-tailerra

Azaroaren 3an eta 4an, Argiak parte hartu zuen Espainiako Neuropsikiatriako Elkartearen jardunaldian, “Leheneratze-eredua Eguneko Ospitaleko artisautza-tailerrean ezartzea” hitzaldiarekin, horren bidez leheneratze-ereduaren, bizi-kalitatearen eta pertsonan

Page 37: argia fundazioa · 2018-07-17 · Argia osatzen dugun guztiontzat. Geure burua birpentsatu dugu, eta malgutu egin ditugu gure egiturak, taldeak, zerbitzuak… Eta horren guztiaren

7. NOLA HANDITU DUGU GIZARTEAK GAIAZ DUEN EZAGUTZA?

37

oinarritutako plangintzaren ikuspegitik partekatzeko gure ospitalean egiten ari garen jardueren eta tailerren berrantolaketa: pertsonen arteko harremanen eredu berri bat abiapuntu hartuta, erabiltzaileengan sustatzen ditugu autonomia, gaitasunak garatzea, parte hartzeko eta erabakitzeko gaitasuna, pentsamendu kritikoa eta ikastea, jarduera esanguratsuak elkarrekin eratzea, rol berriak sortzea eta jarduera-proiektuak gauzatzea.

Gizarteari begirako emaitzak

Estigmaren kontrako ekintzekin eta gizarteari ezagutza transferitzeko ekintzekin lortutako irismena

2017an, 600 pertsonarengana baino gehiagorengana iritsi gara gizarteari ezagutza transferitzeko ekintzekin; gehienbat, profesionalak izan dira, baina erabiltzaileak, senideak eta, oro har, herritarrak ere izan dira.

Gainera, gaixotasun mentalei buruzko estigmaren kontrako ekintzak 1.000 pertsonarengana baino gehiagorengana iritsi dira.

�meak-gazteak �kasleak �erritarrak �aitz mentallarria dutenak

�enideak rofesionalak�rabiltzaileak-senideak-…

�������� ��������� �������� ����������������� ��������

1.200

1.000

800

600

400

200

0

�������� ��������� ��� ���������������� �������� ��������

Page 38: argia fundazioa · 2018-07-17 · Argia osatzen dugun guztiontzat. Geure burua birpentsatu dugu, eta malgutu egin ditugu gure egiturak, taldeak, zerbitzuak… Eta horren guztiaren

2017ko JARDUERA-MEMORIA

38

8 Zein izan dira gure kudeaketaren funtsezko elementuak?

a. Nolakoa izan da berrikuntzaren eta ezagutzaren kudeaketa?

Bi lan ildo ditugu, ezagutza eta berrikuntza:

• Argian, sistematikoki lantzen dugu ezagutza eskuratzea eta gizarteratzea. Bilera zientifikoetara zein foroetara joaten gara, ezagutzak handitzeko helburuarekin, gure Plan Estrategikoan plazaratutako erronken ildotik. Zuzeneko arreta eskaintzen duten pertsonek 5 ordu hartzen dituzte hilean, euren eginkizun profesionalari buruz gogoeta egiteko eta aztertzeko; eta kudeaketa-lanetan jarduten dutenek, hilean 2,5 ordu ematen dute zeregin horretan. Guztira, 65 ordu baino gehiago eman ditugu prestakuntzan, batez beste, Argian lan egiten duten 75 pertsonetako bakoitzeko.

• Berrikuntza dugu antolakuntzako apustu nagusia: esku hartzeko eredua aldatzean murgilduta gaude, eta leheneratzearen paradigma aplikatzen diegu gure baliabide guztiei, eta, aldi berean, “Kudeaketa Aurreratua” eredua abian jartzen ari gara erakundea kudeatzeko.

Page 39: argia fundazioa · 2018-07-17 · Argia osatzen dugun guztiontzat. Geure burua birpentsatu dugu, eta malgutu egin ditugu gure egiturak, taldeak, zerbitzuak… Eta horren guztiaren

8. ZEIN IZAN DIRA GURE KUDEAKETAREN FUNTSEZKO ELEMENTUAK?

39

2017an, berrikuntza-jarduera nagusia izan da gure arreta-protokoloak berrikustea leheneratzeko eta bizi-kalitateko ereduaren ikuspegitik. Arreta-prozesuak birdefinitu ditugu ospitaleko, etxebizitzako eta egoitzako baliabideetan, eta bi alderditan zentratu gara: Banakako Arreta Plana diseinatzeko protokoloa, eta baliabideetako eguneroko bizitzaren antolaketa (arauak, jarduera-errutinak…). Biak munta handiko proiektuak dira, eta haien egikaritzeak 2018an jarraituko du ezinbestean.

b. Zer proiektu berritzailetan jardun dugu?

Elkar laguntzeko eragileak

Gaitz mental larria diagnostikatuta duten pertsonek aurre egin behar diete euren gaixotasunari eta hark berekin dakarren gizarte-estigmari. Dena den, baldin eta behar den laguntza badaukate, pertsonek arrakastaz gainditu ohi dute egoera zail hori, eta euren bizitza berreskuratu ohi dute. Prozesu luzea da ahalduntzea eta norberaren bizitzaren kontrola lortzea; prozesuak, halaber, bizitza-aukera berriak eskaintzen ditu, eta horietako bat da gaixotasun mentala diagnostikatuta duten beste pertsona batzuei laguntzea.

Hausnarketa horretatik sortzen da elkarren babeserako eragilearen figura. Euren buruarengan, euren indarguneetan, euren gaitasunetan eta abarretan sinestea erabaki duten pertsonak dira… eta helarazi nahi dute haiek ahal izan badute zuk ere egin dezakezula! Izan ere “sendatzea” da duzun egoera onartzea, eta osotasunez eta gogobetetasunez bizitzen saiatzea.

Horrelakoak dira elkarren babeserako eragileak, aurrera egiteko itxaropen eta ilusio hori transmititzen duten pertsonak. Guztiak hobera egin dezakeela erakusten duten adibideak dira, zuk ere egin dezakezula dion prozesu horretako bidelagunak.

Oraindik urratzeko dugun bidean, Intras fundazioa izan genuen lagun; hark eragileei tresnak eta ezagutzak eman zizkien, hegaka

Page 40: argia fundazioa · 2018-07-17 · Argia osatzen dugun guztiontzat. Geure burua birpentsatu dugu, eta malgutu egin ditugu gure egiturak, taldeak, zerbitzuak… Eta horren guztiaren

2017ko JARDUERA-MEMORIA

40

hasi zitezen. Proiektua apurka-apurka ari gara gidatzen, baina ziur gaude posible dela laguntzeko beste modu bat; eta horren lehen pilotuak dira Unai I., Blanca V. eta Laura V.

Jardunbide egokien batzordea

2017an abian hasi da Jardunbide Egokien Batzordea; haren helburua da Argiako profesionalen artean ezartzea eta hedatzea gure praktika profesionalari buruzko irizpide etiko bat. Batzordean, hilean behin elkartzen gara ospitaleko, etxebizitzetako eta egoitzako bina pertsona, klubeko bat, zuzendari medikoa eta ezagutza-arloko arduraduna, eta saiatzen gara gainerako profesionalek helarazten dizkiguten dilemei erantzuten.

Jarduera okupazionalen unitatearen birdefinizioa

Eguneko ospitaleko jarduera-esparrua birdefinitzeko eta birdiseinatzeko prozesu bati ekin diogu, hura benetan izan dadin erabiltzaileek libreki aukeratzen dituzten jarduera esanguratsuak garatzeko esparru bat, eta haiek protagonistak izan daitezen; hau da, esparru horrek benetan susta ditzan bertara joaten diren pertsonen leheneratzea eta bizi-kalitatea. Bi urteko eperako planteatzen dugun lan horretan, hezitzaileok parte hartzen dugu ospitaleko eta berrikuntzako arduradunaren laguntzarekin; denon artean egiten ari gara, hipotesiak plazaratu, probatu eta ebaluatuz, jardunbide egokiak identifikatzeko, eta handik hipotesi berriak atera.

Erreferentzia-taldeak

Gaixotasun mentala duten pertsonei laguntzeko gure helburuaren ikuspegitik, ezinbesteko deritzogu erabiltzaileari lagun egingo dion lan-mota bat egiteari, leheneratze-prozesuari loturik dauden

Page 41: argia fundazioa · 2018-07-17 · Argia osatzen dugun guztiontzat. Geure burua birpentsatu dugu, eta malgutu egin ditugu gure egiturak, taldeak, zerbitzuak… Eta horren guztiaren

8. ZEIN IZAN DIRA GURE KUDEAKETAREN FUNTSEZKO ELEMENTUAK?

41

“posibilitateak” ziurtasun bihur daitezen. Erreferentearen figura profesionalak, zeinari “erreferentziako profesionala” baiteritzogu, bere gain hartzen du bitartekotza egiteko funtzioa, gaixotasun mentala duen pertsonaren eta laguntzen dion baliabidearen arteko zubi-lana egiteko funtzioa; hartara, baliabidea erabiltzailea “leheneratzeko” prozesua erraztera bidera dadin. Bestalde, erabiltzaile-taldearen barruan (antzeko egoeran dauden kideak gehi profesionalak), gaixotasun mentala duen pertsonak harekin harro sentituko den identitate berria negozia dezake. Epe luzerako lana da: eraldaketa-prozesu horretan, izaera ezberdineko pertsona batzuek (erabiltzaileak eta profesionalak) helburu komuna dute (gaixotasun mentala duten pertsonen identitate berria negoziatzea), eta elkarrekin apustu bat egiten dute (“erreferentzia-taldea”), eta horretan jartzen dituzte euren energiak (konpromisoa.

Horren ondorioz, norbanakoek “emaitza pertsonalak” lortzen dituzte, eta euren balioa aitortzen zaien talde baten parte dira; horrek indar berria ematen die taldearen aldeko apustua egiten jarraitzeko. Denbora bat pasa ondoren, pertsona sare bat eratzen da, elkarrekiko konpromisoa duena; taldea sendotzen joaten da. Geroago, sendotutako taldeak bide ematen du pertsonek har ditzaten funtzionatzeko beste modu batzuk, taldearekin eta inguruarekin, eta arriskuak onar ditzaten, eta beren kabuz alda daitezen.

2017an 21 erreferentzia-talde egin dira Argian: Eguneko Ospitalean, 9 (50 erabiltzaile eta 14 bideratzaile); egoitzetan 4 (20 erabiltzaile eta 8 bideratzaile); eta, tutoretzapeko etxebizitzetan, 8 (32 erabiltzaile eta 8 bideratzaile).

Laguntzate

Ale Hop programaren bidez, 2015-2016an lehenengo taldea antolatu genuen osasun mentalaren arloko leheneratze-bizipena izan ondoren urrats bat aurrerago eman nahi duten eta esperientzia

Page 42: argia fundazioa · 2018-07-17 · Argia osatzen dugun guztiontzat. Geure burua birpentsatu dugu, eta malgutu egin ditugu gure egiturak, taldeak, zerbitzuak… Eta horren guztiaren

2017ko JARDUERA-MEMORIA

42

hori foro espezializatuen, institutuetan, unibertsitateetan eta abarretan transmititu nahi duten pertsonekin. Horretan oinarrituta, Argiako baliabideetako zenbait pertsonak interesa agertu dute haiekin ere prestakuntza hori egiteko eta, hala, elkarrekin hausnartzeko nola, non eta nori kontatu nahi dioten euren bizipen pertsonala. Lau pertsona, bideratzaile batekin batera, astero biltzen dira gai hori lantzeko.

c. Berrikuntzaren emaitzak

2017an, hurrengo urtean gauzatu beharko diren ekimen berritzaile asko sortu dira (gure proiektuek bi urteko iraupena izaten dute batez beste); hori dela eta, berrikuntzaren emaitzak txikiagoak dira aurreko urtean baino, horretan proiektu ugari burutu baitziren. Azpimarratzekoa da erabiltzaileak direla berrikuntzaren alderditik ekarpen handiena jasotzen duen interes-taldea.

�rteanamaitutakoberrikuntza-

proiektuak (%)

�rtean amaitutako erabiltzaileei

begirako berrikuntza-

proiektuak (%)

�rtean amaitutako beste interes-talde

batzuei begirako berrikuntza-

proiektuak (%)

�rtean amaitutako antolakuntzari

begirako berrikuntza-

proiektuak (%)

2016 2017

%80

%70

%60

%50

%40

%30

%20

%10

%0

�����������-���������� ���������, ��������� ����� �������-��������� �������

Page 43: argia fundazioa · 2018-07-17 · Argia osatzen dugun guztiontzat. Geure burua birpentsatu dugu, eta malgutu egin ditugu gure egiturak, taldeak, zerbitzuak… Eta horren guztiaren

43

9 Nolakoa izan da pertsonen kudeaketa?

Pertsonak kudeatzeko gure ereduaren funtsezko elementuak hauek dira:

• Pertsonak gaitasunen arabera kudeatzea; hainbat urtetik hona ari gara hori lantzen eta gure pertsonen garapen profesionala errazten laguntzen digu; aldi berean, gainera, Argiaren helburuekin eta estrategiekin bat etorrarazten dugu.

• Pertsonek parte hartzeko esparru berriak etengabe sortzea. Esparruak lanpostuetan bertan eta Argiaren egituran.

Profesionalei begirako emaitzak

(a) Profesionalentzako prestakuntza-ahalegina

2017an, oso handitu da profesionalen prestakuntzarako egin dugun ahalegina, batez ere barne-prestakuntzaren arloan, eta bereziki arreta-ereduan eta kudeaketa-ereduan.

Page 44: argia fundazioa · 2018-07-17 · Argia osatzen dugun guztiontzat. Geure burua birpentsatu dugu, eta malgutu egin ditugu gure egiturak, taldeak, zerbitzuak… Eta horren guztiaren

2017ko JARDUERA-MEMORIA

44

(b) profesionalen gogobetetasuna

Kudeaketa-eredu horren eta guztion ahalegin eta inplikazioaren ondorioz, profesionalek 10etik 6,73 puntuko gogobetetasuna agertu dute; aurreko urteetan baino txikixeagoa den arren, onargarritik gorako mailan dirau, eta lanean jarraitzen dugu hura hobetze aldera.

2015 2016 2017

�����-������������ �����-������������

6.000

5.000

4.000

3.000

2.000

1.000

0

����������� ������� ������������-��������� (�etatutako ordutan)

2017 2015

0 5 10

�ogobetetze-maila,oro har

�an-arlokogogobetetzea

�orberaren gogobetetzea

�ldaketaren kudeaketa

�anbide-profila

�anbide-garapena

arne komunikazioa

�ire zuzenekoarduradunaren balorazioa

�uzendaritza-taldearenbalorazioa

Page 45: argia fundazioa · 2018-07-17 · Argia osatzen dugun guztiontzat. Geure burua birpentsatu dugu, eta malgutu egin ditugu gure egiturak, taldeak, zerbitzuak… Eta horren guztiaren

9. NOLAKOA IZAN DA PERTSONEN KUDEAKETA?

45

Kudeaketaren emaitzak

(a) Geure bezeroei eskaintzen dizkiegun kalitate- eta jarraitutasun-emaitzak

Konpromisoa irmoa daukagu kalitatearekin, bai gure bezeroei eskaintzen dizkiegun zerbitzuetan, bai gizarteak lagatzen dizkigun baliabideen kudeaketan.

2005az geroztik gure plaza guztiak egiaztatuta daude ISO 9001 arauaren arabera; 2016an ziurtagiri hori berritu genuen 2015eko bertsiora egokituta. Halaber, 2017an berriz lortu dugu Eusko Jaurlaritzak 2014an eman zigun gizarte intereseko erakundearen aitorpena, gure ibilbidea eta autonomia-erkidegoan gizarte zerbitzuak garatzeko egiten dugun ekarpena aitortzen duena. Azkenik, 2017an, geure hirugarren kanpo-kontrastea egin dugu, Euskalitekin, “Kudeaketa Aurreratuko” Ereduari jarraituz, eta, bigarren aldiz lortu dugu “Kudeaketa Aurreratuarekiko Konpromisoaren” ziurtagiria.

(b) Emaitza ekonomikoa

Ekitaldiko emaitza ekonomikoan defizit txiki bat ikusten da, nahiz eta egindako gastuak murrizteko ahalegina egin diru-sarrerei egokitze aldera, eta diru-laguntzen eta dohaintzen bidezko diru-sarrerak % 54 handitu. Diru-sarrera guztien % 95 erakunde publikoetatik dator, Argian konfiantza izaten jarraitzen baitute gaitz mental larria duten pertsonei laguntzeko zerbitzuak emateko.

Page 46: argia fundazioa · 2018-07-17 · Argia osatzen dugun guztiontzat. Geure burua birpentsatu dugu, eta malgutu egin ditugu gure egiturak, taldeak, zerbitzuak… Eta horren guztiaren

2017ko JARDUERA-MEMORIA

46

(c) Doako zerbitzuen emaitza (bekadunak, itunduak)

Gure plaza gehienak (egoitzako guztiak, eguneko ospitaleko % 94 eta tutoretzapeko etxebizitzen % 96) Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailarekin eta Bizkaiko Foru Aldundiko Gizarte Ekintza Sailarekin itundutako plazak dira. Dena den, Argia ahalegin ekonomiko handia egiten du gure zerbitzuak behar duten pertsonei iritsarazteko, erakunde publikoek aitortu zein ez aitortu pertsona horien prestaziorako eskubidea.

Eguneko Ospitaleko eta Tutoretzapeko Etxebizitzako baliabideetan, bekak eskaintzen ditugu plaza pribatuetara sartu ahal izateko, eta, lehenengoaren kasuan, prezioaren % 85eraino estaltzen dute, eta, bigarrenarenean, % 20raino. Klub sozialean, berriz, gure bekek plazaren kostuaren zenbateko osoa estaltzen dute, eta bazkideek hileko kuota sinboliko bat ordaintzen dute.

Page 47: argia fundazioa · 2018-07-17 · Argia osatzen dugun guztiontzat. Geure burua birpentsatu dugu, eta malgutu egin ditugu gure egiturak, taldeak, zerbitzuak… Eta horren guztiaren

47

10 Zeintzuk dira dauzkagun bitarteko ekonomikoaketa zertan erabiltzen ditugu?

2017ko ekitaldia defizit txiki batekin itxi genuen, baina emaitza orekatu bat lortu genuela esan dezakegu. Diru-sarreren eta gastuen egiturak aurreko urteetakoaren ia berbera izaten jarraitzen du. Erakundeen diru-sarrerak gure iturri nagusiak dira, batez ere Eusko Jaurlaritzarekin eta Bizkaiko Foru Aldundiarekin zerbitzuak emateko sinatutako hitzarmenak. Gastuei dagokienez, langileria gastuak, alokairu gastuak eta erosketa gastuak izan dira nabarmenenak.

Betean Auditoría SLP enpresak ikuskatu ditu ekitaldiko urteko kontu laburtuak eta 2018ko martxoaren 22an txostena igorri zuen. Bertan jasotakoaren arabera, kontuek zehatz islatzen dute Argia fundazioaren egoera finantzarioa eta ondarea, aplikatu beharreko arau-esparruari jarraiki.

Page 48: argia fundazioa · 2018-07-17 · Argia osatzen dugun guztiontzat. Geure burua birpentsatu dugu, eta malgutu egin ditugu gure egiturak, taldeak, zerbitzuak… Eta horren guztiaren

2017ko JARDUERA-MEMORIA

48

���������

���������

����������

���������-�����

�������� �������������

����������

�������������

����� ������

%8%2%3

������� 4.317.287 €

����-�������� 4.312.527 €

%3%4

%68

%7

����������������� %94,75 �����������

%91,10

����-���������%3,65

����-�������� ���������%1,42

����������� %1,17

������% 2,67

Page 49: argia fundazioa · 2018-07-17 · Argia osatzen dugun guztiontzat. Geure burua birpentsatu dugu, eta malgutu egin ditugu gure egiturak, taldeak, zerbitzuak… Eta horren guztiaren

49

�ntitate finantzatzaileak

�arte hartzen dugun sareak

�ntitate hezigarriak

������� ������������

Page 50: argia fundazioa · 2018-07-17 · Argia osatzen dugun guztiontzat. Geure burua birpentsatu dugu, eta malgutu egin ditugu gure egiturak, taldeak, zerbitzuak… Eta horren guztiaren

2017ko JARDUERA-MEMORIA

50

�aguntzen diegun entitateak

Page 51: argia fundazioa · 2018-07-17 · Argia osatzen dugun guztiontzat. Geure burua birpentsatu dugu, eta malgutu egin ditugu gure egiturak, taldeak, zerbitzuak… Eta horren guztiaren