Discapacidade motora

download Discapacidade motora

of 40

  • date post

    22-Mar-2016
  • Category

    Documents

  • view

    228
  • download

    2

Embed Size (px)

description

xunta, eoe

Transcript of Discapacidade motora

  • Orientacins e respOstas educativas

    Alumnado con discapacidade motora

    DISC. MOTORA-09.indd 1 4/3/09 07:17:52

  • EDITA

    Xunta de Galicia

    Consellera de Educacin

    e Ordenacin Universitaria

    ILUSTRACINS

    Lara Daz Pintos

    D.L.

    C-2562/06

    DISC. MOTORA-09.indd 2 4/3/09 07:17:52

  • ntre as mans temos un novo nmero da coleccin Orientacins e respostas educativas que, ao igual cs anteriores, trata de espallar entre os integrantes da comunidade escolar as caractersticas mis salientables do alumnado con necesi-dades educativas especiais, neste caso ligadas discapacida-de motora.

    Con esta publicacin queremos dar a coecer as caractersti-cas mis significativas deste alumnado, achegando a toda a comunidade educativa as peculiaridades que lle son propias.

    Facmolo conscientes de que a atencin diversidade un principio educativo que hai que aplicar en calquera centro e a calquera grupo, para o que a escola debe dar unha respos-ta especfica e de calidade a todas as persoas e en todos os mbitos do seu desenvolvemento.

    Trtase de que entre todos, familia, escola, sociedade en xeral, deamos a resposta educativa mis idnea, optimizan-do o axuste curricular e organizativo dos centros, e facendo real o principio de calidade e equidade que propugna a Lei de educacin.

    presentacin

    e

    Prstame os teus azose voaremos xuntos polo ar

    3

    DISC. MOTORA-09.indd 3 4/3/09 07:17:52

  • Esta vontade non senn o recoecemento duns derei-tos que lles son propios a todos os individuos, pero que en ocasins requiren, para que o seu exercicio sexa real, duns servizos de apoio axeitados. A Administracin educativa consciente da sa obriga de procurrllelos e manifesta a sa intencin decidida de traballar a prol deles.

    Hai que destacar tamn a inmensa sorte que tivemos, unha vez mis de contar coa xenerosa colaboracin da Escola de Arte e Superior de Deseo Pablo Picasso da Corua, que puxo todos os seus recursos ao noso dispor para que este nmero tivese o fermoso resultado final que estamos a ver.

    Laura Elena Snchez Pin COnSELLEirA DE EDUCACin E OrDEnACin UnivErSiTAriA

    4

    DISC. MOTORA-09.indd 4 4/3/09 07:17:52

  • discapacidade MOtOra Que se entende por discapacidade motora? 7

    indentiFicacin e vaLOracin Quen a fai e como se leva a cabo? 11

    respOsta educativa Que podemos facer nos centros educativos? 15

    BuscandO aXuda Por onde empezo? 29

    papeL das FaMiLias Que podemos facer os pais e nais? 33

    para saBer Mis 37

    ndice

    DISC. MOTORA-09.indd 5 4/3/09 07:17:52

  • DISC. MOTORA-09.indd 6 4/3/09 07:17:52

  • discapacidade MOtOraQue se entende pordiscapacidade motora?

    Falar de discapacidade motora supn referirse de modo global e xenrico a unha ampla e variada clasificacin de trastornos unidos polo lazo da alteracin fsica e con maior ou menor nivel de afecta-cin nas sas manifestacins prcticas.

    De acordo con isto, e de forma xeral, podemos dicir que as disca-pacidades motoras abranguen un grupo de alteracins do aparello motor (sos, articulacins, msculos ou sistema nervioso implicado na regulacin da mobilidade), debidas a diferentes causas, en graos e formas variables e que de maneira transitoria ou permanente supoen algunha limitacin ou imposibilidade funcional para unha persoa. No mbito educativo, polo xeral, requiren de adaptacins para acceder ao currculo ordinario.

    Xunto coas disfuncins propias do aparello motor, poden presentarse algns trastornos asociados. Os mis habituais son os seguintes:

    n Alteracins sensoriais (visin, audicin).

    n Trastornos neurolxicos.

    n Difi cultades na percepcin.

    n Alteracins da linguaxe.

    n Difi cultades cognitivas e de atencin.

    n Alteracins emocionais e socioafectivas.

    A discapacidade motora pode adoptar unha grande variedade de formas que non permite facer doadas xeneralizacins. Como pri-meira aproximacin, nun sentido amplo, poderase falar de trastor-

    DISC. MOTORA-09.indd 7 4/3/09 07:17:53

  • DISCApACIDADE moToRA

    Segundo a afectacin das extremidades

    Lixeira AcusadaUnha extremidade monoparesia monoplexaUn lado do corpo hemiparesia hemiplexaAs das pernas paraparesia paraplexaDas extremidades simtricas diparesia diplexaTres extremidades triparesia triplexaAs catro extremidades tetraparesia tetraplexa

    Segundo a alteracin do ton muscular

    Espasticidade: hipertona ou aumento esaxerado do ton muscularAtaxia: ton muscular diminudo; descoordinacin dos movementosAtetose: variacins da intensidade do ton muscularDe tipo mixto: combinacin das anteriores

    nos motores leves, moderados e severos, segundo sexa o nivel de afectacin da persoa no que se refire mobilidade, autonoma e comunicacin.

    En calquera caso, as alteracins que se poden observar como con-secuencia de lesins no aparello motor son de grao moi variable, dependendo da sa orixe, localizacin, extensin e da impor tancia funcional da zona afectada. Os trastornos de maior incidencia entre a poboacin escolar son a parlise cerebral, seguida da espia bfi-da, as distrofias musculares e os traumatismos cranioenceflicos.

    Inda que moi difcil atopar unha clasificacin que recolla de forma clara todos os posibles trastornos motrices que podemos atopar na idade escolar, a continuacin exponse unha sntese das principais tipoloxas destes trastornos atendendo aos criterios mis utilizados:

    8

    DISC. MOTORA-09.indd 8 4/3/09 07:17:53

  • Segundo a orixe

    orixe cerebral

    Parlise cerebral

    Traumatismos cranioenceflicos

    Tumores

    orixe muscular

    Miopatas

    Distrofias musculares

    orixe espial

    Espia bfida

    Traumatismos medulares

    Lesins medulares dexenerativas

    Poliomielopata, polioencefalite

    orixe seoarticular

    Malformacins conxnitas: ausencia dalgunha parte ou malformacins conxnitas; luxacin conxnita de cadeira; artrogripose

    Distrofias seas: osteoxnese imperfecta; condrodistrofia

    Acondroplasia

    Osteocondrose

    Amputacins e traumatismos

    reumatismos infants

    Patoloxas microbianas: ostemielite aguda; tuberculose seoarticular

    Lesins por desviacins da columna vertebral

    Ademais, segundo o momento de aparicin da lesin ou causa que xera unha discapacidade motora podemos falar en xeral dos seguin-tes perodos:

    9

    DISC. MOTORA-09.indd 9 4/3/09 07:17:53

  • prenatal (durante o embarazo): as causas mis frecuentes son as de tipo xentico, as como as infeccins intrauterinas, as intoxi-cacins, os traumatismos ou as enfermidades maternas (diabete, hipertensin...).

    perinatal (no momento do parto): as mis habituais son a prema-turidade, o sufrimento fetal e a anoxia.

    posnatal (producida despois do nacemento): as infeccins do sis-tema nervioso (meninxite, encefalite), as alteracins metablicas e os traumatismos cranioenceflicos son as causas que teen maior incidencia e secuelas mis importantes.

    10

    DISC. MOTORA-09.indd 10 4/3/09 07:17:53

  • identiFicacin e vaLOracinQuen a fai e como se leva a cabo?

    Anda que s veces son as familias as que detectan que o seu fillo ou filla non evoluciona segundo os patrns normais do desenvol-vemento, polo xeral a primeira fonte de deteccin e informacin procede dos servizos de neonatoloxa dos hospitais maternoinfants e dos mdicos especialistas en pediatra. Outras institucins, como as escolas infants, os colexios e os servizos sociais son tamn, con certa frecuencia, axentes de identificacin da poboacin con altera-cins motrices. En calquera caso, a avaliacin mdica debe levarse a cabo tan pronto como se detecte o problema.

    Na actualidade, a diagnose precoz realizada polos servizos mdico-sanitarios fai que estes nenos e nenas reciban a debida intervencin e tratamento dende os primeiros das de vida. A atencin temper, que engloba o traballo de profesionais de diversos mbitos, convr-tese nun piar bsico para procurar paliar as dificultades detectadas, prever futuras necesidades e favorecer todas as posibilidades do desenvolvemento evolutivo.

    A CHEGADA ETApA ESCoLAR

    A etapa escolar destes rapaces e rapazas inciase a partir dunha ava-liacin psicopedagxica por parte do Departamento de Orientacin dos centros educativos, valoracin que resulta imprescindible para poder tomar decisins e ofrecer propostas de intervencin. Dentro dun enfoque de traballo interdisciplinar, necesario recadar toda a informacin til e relevante dende un punto de vista educativo sobre o neno e a nena e o seu contorno, coas achegas da familia e dos profesionais que participan no seu proceso de desenvolvemento.

    DISC. MOTORA-09.indd 11 4/3/09 07:17:53

  • Esta valoracin no contexto escolar deber ter en conta tamn a informacin derivada dos mbitos clnico-neurolxico, motriz-cor-poral, cognitivo, comunicativo, afectivo e socio-familiar; procuran-do que a focalizacin do estudo no mbito motriz non supoa o descoido doutras dimensins da persoa.

    De forma mis concreta, os aspectos mis relevantes que se deben contemplar na avaliacin psicopedagxica deste alumnado son os seguintes:

    Datos psicobiolxicos do desenvolvemento persoal: trtase de recoller datos de interese sobre o diagnstico clnico do alumno ou alumna, sobre o seu desenvolvemento evolutivo, grao de minus-vala, deficiencias asociadas (visuais, auditivas, cognitivas, procesos convulsivos), tratamentos complementarios que est recibindo e seguimentos mdicos.

    Datos relevantes do contorno sociofamiliar, procurando valo-rar o nivel de colaboracin, interaccin e vivencia familiar en rela-cin situacin do alumnado (expectativas persoais e escolares).

    mobilidade e control postural: analzanse aspectos como o con-trol ceflico, a sedestacin, a bipedest