Norantz - Gasteizko aurkezpena 2011-11-2

of 38/38
1 Norantz IKER UMR 5478 – CNRS / Bordele 3 / UPPA B. Oyharçabal, J. Salaberria, I. Epelde Gasteiz, 2011ko azaroaren 2a
  • date post

    24-Jul-2015
  • Category

    Education

  • view

    370
  • download

    2

Embed Size (px)

Transcript of Norantz - Gasteizko aurkezpena 2011-11-2

  • *NorantzIKER UMR 5478 CNRS / Bordele 3 / UPPA

    B. Oyharabal, J. Salaberria, I. Epelde

    Gasteiz, 2011ko azaroaren 2a

  • *Norantz proiektuaren xedea

    Iparraldeko euskaldunen hizkera berrienbehatresna baten oinarriaren eratzea

    azpiegitura horretaz baliaturik, hizkera aldaera berriez eta hizkuntza aldaketez ikerketen ahalbideratzeko

  • *Norantz-en egileak eta diruztatzaileakNorantz proiektua IKER ikerguneko ikertzaileek egin dute,anitz euskalari eta euskaltzaleren laguntzarekin, oroz gainetik lekuko izatea onartu dutenekin.

    Datu-basea, J. Landa eta A. Maritxalar Ametzagaia taldeko informatikariek egin dute.

    Hiru urte iraun duen proiektu honen finantzamendua Akitaniako Eskualde Kontseiluak, Departamenduko Kontseilu Nagusiak, eta EEPk segurtatu dute.

  • *Proiektuaren zergatikoak

    ikerketa guti egiten da gaurko euskaldun arrunten mintzairaz, eta deus guti dakigu egungo hiztunen gramatikaz.

    euskararen gizarte egoeragatik (Iparraldean bereziki, baina bertzeetan ere), aldaketarako kanpo faktoreek ondorio handiak izan dituzkete, eta izanen, egungo eta biharko hiztun anitzen mintzairan.

  • *Datu-basea eratzeko helburua Egungo euskal hiztunen gramatika egitura nagusien biltzea,

    Frantsesarekilako kontaktuak fonetikan ekar ditzakeen aldaketa nagusien biltzea,

    Interneten ikertzaileen esku jartzeko

  • *Norentzat gerta daitekeen probetxuzkoa Norantz

    Ikertzaileek ikerketen egiteko,

    Irakasleek egitura batzuk zenbateraino hedatuak diren jakiteko,

    Euskararen arau bideratzaileek hizkuntzaren bilakaeraren segitzeko.

  • *Zertarako baliatu behar ez den NorantzEz euskara arautuan nola erran behar den jakiteko, ezen hutsak ere berdin bilduak dira datu-basean,

    Ez euskara ona edo ederra zer den jakiteko, itzulpena ez baita biderik egokiena horren biltzeko, eta gramatika gaitasuna eta komunikazio gaitasuna eta trebezia guziz desberdinak baitira.

  • Aurkezpen honen urratsak

    1. Datu-basearen aurkezpen orokorra zenbait adibide harturik

    2. Datu-basearen eratzeko erabili metodologia eta haren barneko osagaiak*

  • *Hiztun tipoak

    Hiria

    Hirixkak

    Baserria

    70+

    8

    7

    40-60

    5

    7

    -30

    + IK

    -IK

    +IK

    -IK

    +IK

    -IK

    6

    4

    6

    5

    6

    5

    +AH

    -AH

    +AH

    -AH

    +AH

    -AH

    +AH

    -AH

    +AH

    -AH

    +AH

    -AH

    4

    2

    4

    3

    3

    5

    4

    2

    5

  • Inkesta guneak

  • Urratsak

  • *Datuak biltzeko prozeduraElizitabide nagusia itzulpena izan da. Horrez gain ezagutza galderak ere egin zaizkie lekukoei, eta hizketa libre pasarte batzuk hartu, komunikazio gaitasuna neurtzeko.

  • Aldaketa faktoreak

  • *Euskarak ez dituen fonema batzuk hots sisteman sartzea

    vitesse deux pijamas zingueriedevoirs T-shirts

  • Egitura kausatibo batC314. Tu me fais rire.Barre eginarazten didazu

    zuk niri irri eginarazten dautazu /zuk ni irri eginarazten na(u)zu

  • *C134 Tu me fais rire.

    Joskera > Aditz kausatiboakIrri eginarazten nauzu / dautazu

  • * Adlatiboa / inesiboa nahastea

    Mugimendu aditzekin (joan, etorri, itzuli, igorri), inesiboa agertzen da batzuetan adlatiboaren lekuan:C87. Haur guziak lurrean erori dira.

  • *Adlatiboa / inesiboa nahastea

    etorriEztago aurrik eskolan etorri denik gaur. itzuliBada iru urte ene lagunak itzuli dira beren herrian. igorri Aurrak igorri ditut eliza gibelean dien etxetan.

  • Aldaketa faktoreak

  • *Estandarraren eragina: adibide bat (1)

    Datibo pluralaren hondarkia

    A21. La maman a donn le livre aux enfants.Amak liburua eman die haurrei

  • Datibo plurala+7040-60-30

  • * Beste adibide bat (2)

    Hurbiltze adlatiboaren hondarkia

    Je ne voulais pas que Maddi aille vers le village.Ez nuen nahi Maddi herrirantz joatea

  • *Hurbiltze adlatiboa (I)A47: vers le village (singularra)

    1. herriari buruz, herrilat buruz 2. beste postposizio baten bidez: herri aldera(t) 3. herrira(t) 4. herrirantz (6 gaztek), herriruntz (7)

  • *Hurbiltze adlatiboa (II)A48: vers les montagnes (plurala)

    1. mendier buruz, mendietara buruz 2. beste postposizio baten bidez: mendi alde 3. mendietara(t) 4. mendietarantz (4), mendietaruntz (2)

  • **

    Hirugarren adibide bat

    -(e)la / -(e)nik ezezko perpausen osagarrietan

    Il ne semble pas que Beat soit malade.Ez du iduri eri dela

  • +7040-60-30

    C153.- Il ne semble pas que Beat soit malade.

    Joskera > Mendeko perpausak > Perpaus osagarriak > Adiera perpausak > Ezezko perpausen osagarriak > Predikatu iragankorrekin

    18 -(e)la10 -(e)nik

    12 -(e)la0 -(e)nik

    18 -(e)la10 -(e)nik

  • Aldaketa faktoreak

  • *Galdetegia

    Izen Morfologia (81 galdera)Aditz Morfologia (159 galdera)Joskera (323galdera)Morfofonologia (5 galdera)Fonologia (178 galdera)Datu-basearen funtzionamendua

  • *Datu-basearen funtzionamendua

    Subjuntibo forma bat

    Galdetzailea + datibo mugagabea > galdetzailea + datibo plurala

    Berrikuntza bat: beri izenordaina

  • *Subjuntibo jokatua / jokatugabeaGomita nezazun / gomitatzea

  • -3040-60+70

    B76.- Quisiera que me invitara al restaurante

    AM > NOR_NORK > EZAN > +pA_+pE > -ke > Subjuntiboa > Aleg

  • *Subjuntibo jokatua / jokatugabeaNahi nuke jatetxera gomita nezazun

    +70 subjuntiboa jokatua

    40-60 subjuntiboa jokatua+ jokatugabea

    -30 subjuntiboa jokatugabea

  • *Beri izenordain berriahari, berari > beri

  • *C14 J'ai dit Maddi que c'est elle que je donnerai le livre (elle=Maddi).

    Joskera > Izord > Galdegaia > 3p > Dat hari, berari > beri

  • *Beri izenordain berriaHari, berari > beriErran diot Maddiri hari emain diotala liburua.

    +70 Izord > Dat hari

    40-60 Izord > Dat berari

    -30 Izord > Dat hari, berari + beri

  • *Hirugarren adibide bat, barne bilakaerak ikusteko

    galdetzailea + datibo mugagabea > galdetzailea + datibo plurala (bi gazteren erantzunetan izan ezik)

    A.-23 A combien denfants avez vous donn du pain?Zenbat haurri eman diezu ogia?

  • Mugatu plurala galdetzailearekin+7040-60-30*

  • *NORANTZ datu-basea

    Iparraldeko euskaldunen gramatika gaitasunaren argazkiHiztunen joera nagusien ispiluHizkuntza behagunearen lehen harria

    ************