Teoria 4dbh

Click here to load reader

download Teoria 4dbh

of 54

  • date post

    21-Jun-2015
  • Category

    Education

  • view

    240
  • download

    4

Embed Size (px)

description

Oinarrizko informatika 4. DBHrako

Transcript of Teoria 4dbh

  • 1. 2012/2013 ikasturtea

2. Zer da informatika?Informatika hitza INFOR (informazioa) eta MATIKA (automatikoa)hitzetatik dator, eta honela defini daiteke:Informazioa automatiko eta arrazoizko eran tratatzen duen zientzia.Beste definizio bat, honakoa izan liteke: Ordenagailuekin zerikusia duen guztia ikertu eta irakasteaz arduratzen den zientzia. 3. INFORMATIKARENHISTORIA 4. Informatikaren historiaInformatika dirudien baino askoz ere zaharragoa da. 2.000 urte K.a., gizakiakkalkuluak egiteko erabili zuen lehenengo makina egin zen: abakoa. Orduzgeroztik bilakaera etengabea izan da. Dena den, benetako iraultza XX.mendearen erdian hasi zen:Abakoa (2000 K.a.) kalkulu automatikoak egiteko gizakiak erabili zuen lehenengomakina dugu:- Abakoaren erabilera azaltzen duen bideoa:http://www.youtube.com/watch?v=tIGrYRGtngg- Abakoaren erabileraren adibidea:http://www.youtube.com/watch?v=sEvJ2sKIb6U&feature=related 5. Babbageren makina (1832)segidako eragiketak egiteko gaizen lehenengo kalkulagailuaizan zen. Bere tamaina handisamarra zen:Mark I (1944) lehenengo ordenagailua izanzela esan daiteke. Osagai elektriko etamekanikoz osatuta zegoen. Howard Aitkenekasmatu zuen eta izugarrizko tamaina zeukan(5 tona inguruko pisua) 6. Eniac-ek (1945) balbulak (elektriko osagaibat) erabili zituen lehenengo ordenagailuadugu. Hau dela eta, aurrekoa baino askozere azkarrago zebilen. Hala ere, tamainakizugarria izaten jarraitzen zuen: Eniac ostean Mark II, Mark III eta Mark IV ordenagailuakagertuziren(1951). Kalkuluak egiteko balbulez bakarrik (marrazkian agertzen diren bezalakoak) baliatzen ziren: 7. 1958an osagai elektriko eta elektroniko berriak sortzen dira (transistoreak etatxip-ak). Geroago (1969) mikroprozesadoreak sortuko dira, oso garrantzitsuaden osagai bat. Gaur egungo ordenagailuetan, mikroprozesadoreaordenagailuaren burmuina da:1980 inguruan ordenagailu pertsonalak (etxerako ordenagailu merkeak)sortzen hasi ziren. Besteak beste, Spectrum eta Commodore ordenagailuak.Batzuetan monitore bariko ordenagailuak ziren, hau da, telebistarekinkonektatu behar ziren: 8. Spectrum eta Commodore ostean,benetako lehenengo ordenagailupertsonala etorriko da. LehenengoPC-ak dira (Personal Computer,Ordenagailu Pertsonala). Ez zutengaur egungo Windows sistemaeragilea erabiltzen, baizik etaMicrosoft MS-DOS (erabiltzeko zailazen sistema eragilea intuitiboa ezzelako; izen ere, ez baitzuen leiho etamarrazkirik erabiltzen):Informatika eta ordenadoreen historia kontatuko digu pertsonaia osoezagun batek ondorengo bideoan:Informatikaren historia humore pixkatekin 9. 1990az geroztik beste iraultza bat hasiko da. Multimedia kontzeptua (irudi eta soinuaerabiltzeko ahalmena ordenagailuaren bidez) sortuko da. Internet ere sortuko da(horrela, beste ordenagailu batzuetan gordeta dagoen informazioa lortzeko aukeradugu eta beste pertsona batzuekin informazioa trukatzeko aukera ere eskaintzen diguInternetek): 10. Zer da ordenagailua?Ordenagailua honela defini daiteke: Informazio-kopuru handia gordetzeko eta prozesatzeko gai den makina elektronikoa. Eta hau guztia era azkar eta eraginkorrean.Aurrera | Atzera | Menu Nagusira | Irten 11. HARDWAREA eta SOFTWAREAordenagailua ordenagailuarenbarrutik delaatal logikoa da,esan dezakegu, hau da,haren atal ordenagailuanfisikoa da. Atal ukitu ezinnagusiena kutxadaitekeen guztia:edo PUZ-aprogramak eta(CPU) da.datuak. 12. Ordenagailua CPUkikoa oifer erakk er r t e p I ikoa ifer ako er rerp rMemoriaSa Sarrera-irteerako periferikoak(eta biltegiragailuak) 13. Ordenagailuaren osagai fisikoak CPUa: ordenagailuaren burmuina da.Datuen prozesaketaz eta bestegailuen kontrolaz arduratzen da. Memoria: CPUak erabiliko dueninformazio guztia metatzen dabertan. Periferikoak edo ordenagailuarenkanpoko osagai fisikoak. Berefuntzioaren arabera: sarrerakoak,irteerakoak edo sarrera-irteerakoakizan daitezke (biltegiragailuak erebai) 14. Unitate zentralaren barrua konplexu samarra da.Besteak beste, bere barruan ditugu: elikatze-iturria oinarrizko plaka prozesadorea (CPU) RAM memoria zabalkuntza-txartelak Barruan ere biltegiratze unitateak(disko gogorra eta CD/DVD-unitatea) aurki ditzakegu. 15. MEMORIABi memoria mota daude:- RAM(Random Access Memory) memoria: ordenagailuaren memoria nagusia da. CPUak behar duen informazioa metatzen joaten da. Berak behar dituen datuak idazten ditu memorian, eta bertatik irakurtzen. Bere edukia hegazkorra da, hau da, ordenagailua itzalitakoan edukia galtzen du.- ROM(Read Only Memory) memoria:ordenagailuaren fabrikatzaileek beredatu teknikoak grabatzeko erabiltzenduen dispositiboa da. Prozesadoreakbere edukia irakur dezake, baina ezaldatu edo idatzi. Ordenagailua itzaliarren, ez du edukia galtzen. 16. PERIFERIKOAKHiru motatako periferikoak daude:- SARRERAKOAK: ordenagailuari prozesatu beharreko datuakematea ahalbidetzen digute.- IRTEERAKOAK: ordenagailuak, informazioaren prozesaketaegin ondoren, bere emaitzak guri (erabiltzaileari) helaraztekodira.- SARRERA-IRTEERAKOAK: ordenagailuari datuak ematekoeta berak emaitzak itzultzeko erabiltzen dira. Hauen barruanbiltegiragailuak ere kontatu ditzakegu. 17. SARRERAKO DISPOSITIBOAK EskanerraTeklatuaSagua Joysticka Marrazketako MikrofonoaWebcam tableta Aurrera | Atzera | Menu Nagusira | Irten 18. IRTEERAKO PERIFERIKOAK Inprimagailua Pantaila plotterraBozgorailuak 19. SARRERA/IRTEERAKO PERIFERIKOAKRouterraModemaUkipen-pantaila 20. Sarrera/irteera periferikoen artean, BILTEGIRAGAILUAKaurki ditzakegu 21. Softwarea aztertuz, zenbait motatakoa izan daiteke.Hiru dira garrantzitsuenak: Sistema eragilea. Osagai nagusia da. Makina eta gailu periferikoak kontrolatzeko eragiketak egiten ditu etengabe. Komunikazioaz arduratzen da. Ordenagailuari instalatu behar zaion gutxienezko programa da. Adibidez: Windows, Linux eta Mac OS. Driver edo kontrolagailuak. Programa txikiak dira, eta sistema eragilea eta ordenagailuarekin konektatutako dispositiboak lotzen dituzte. Programak edo aplikazioak. Ofimatika-paketea, nabigatzaileak, soinu editorea, diseinu grafikoko programak, audio edo bideo -editoreak, posta elektronikoko bezeroak, etab. 22. Dispositibo batzuenezaugarriak 23. PantailaEra errazean sortzen dira irudiak monitorean. Monitore batenpantaila oso puntu txikiez osatuta dago, pixel-ak. Pixel hauekhonako oinarrizko kolore hauen bidez aktiba daitezke (gorria,berdea eta urdina). Hiru kolore hauen nahasketaren bidez(intentsitate desberdinak erabiliz), beste edozein koloreirudikatzea posible da. Horrela, pantailan ikus dezakegunedozer, oso puntu txikiez osatuta dago. Puntu hauek haindira txikiak, ezen ezin baitira ikusi lupa erabiltzen ez badugu. Kontuan hartzekoa monitorearen bereizmena da, hots, irudiak ikusteko erabiltzen den pixel-kopurua. Gehien erabiltzen diren bereizmenak honako hauek dira: 640 X 480 normalean 14-ko monitoreetan erabiltzen da 800 X 600 normalean 14 eta 15-ko monitoreetan erabiltzen da 1024 X 768 normalean 15 eta 17-ko monitoreetan erabiltzen da 1280 X 960 normalean 17 eta 21-ko monitoreetan erabiltzen da Zenbat eta bereizmen handiago, orduan eta txikiago ikusten dira objektuak (hau da, gauza gehiago ikus daitezke pantailan). Bereizmena ondo aukeratu behar da; helburua gauza asko ikustea da baina tamaina egokian.Aurrera | Atzera | Menu Nagusira | Irten 24. Disko gogorraDisko gogorra azpidisko edo plater batzuez, bata bestearen gainean, osatuta dago karkasa baten barruan.Karkasa hori airearekiko eta hautsarekiko iragazgaitza da. Platerek 5 eta 13,3 cm bitarteko diametroa daukate.Plater bakoitzak 2 alde dauzka. Alde bakoitzean irakur-idazketarako buru bat dago, beso batean jarrita. 25. Funtzionamendua Disko gogorraren irakurketa/ idazketa prozesua, garai bateko tokadiskoena bezalakoa da. Informazioa (programak eta datuak), pistetan gordetzen da. Pistak:diskoaren azalean dauden zirkunferentzia zentrokideak dira.Aldi berean, plater bakoitza, sektoretanbanatuta dago, pizza bat bailitzan.(Pizza zati1 = Sektore 1)Platera sektore eta pistatan zatituz gero,informazio bilaketak errazten dira. 26. Beraz, daturen bat irakurri edo idazteko garaian,nahikoa da zein platereko, zein sektoretako zeinpistatan kokatzen den adieraztea.Adb:Lehen platereko lehen sektoreko laugarren pistangordeko litzateke informazioa. 27. Irakur-idazketarako burua plater gainean egoten da platera ukitu barik, hau da, flotatzen, gutxi gorabehera 0,5mikrara. Plater eta irakur-idazketarako buruaren artean inongo partikularik sartzea saihestu behar da. Ondokoirudian ikus daitezke ohiko partikula batzuen tamaina eta plater eta irakur-idazketarako buruaren artekodistantzia:Halako partikula bat plater eta irakur-idazketarako buruaren artean sartzen bada bi osagaiek, hau da, plateraketa irakur-idazketarako buruak, konpondu ezinezko kaltea jasango dute. Horregatik, disko gogorrak babestutadaude karkasa batean hermetikoki itxita. Beraz, garrantzitsua da karkasa hori ez irekitzea.Ikusi bideo bat Internet helbide honetan: http://www.youtube.com/watch?v=Y7U8M6UsEwE 28. Ikus dezagun zelan idazten diren datuak disko gogorrean:Irakur-idazketarako buruan dagoen elektroiman baten bidez idazten dira datuak diskoaren azalean.Irakur-idazketarako buruaren elektroimanaDiskoaren azalaFitxategi bat gordetzeko agindua ematen dugunean, adibidez Word programatik, ordenagailuak korronteelektrikoa bidaltzen dio elektroimanari. Orduan, eremu magnetikoa sortuz, elektroimanak diskoarenazalaren ezaugarri batzuk aldatu egiten ditu. 29. Eremu magnetikoak diskoaren azala magnetizatu egiten du. Orduan, dipolo bat sortzen da, hau da,ipar--poloa eta hego-poloa daukan gune bat, iman batean gertatzen den moduan.Dipolo hauek zelan dauden orientatuta, BIT izeneko gauza bat lortzen da, bi balore eduki ditzakeena: 0ala 1.0 balorea daukan BITa1 balorea daukan BITa 30. CD/DVDaCD/DVD-ROMa aluminiozko disko islatzailea da plastiko gardenezko bi geruzek babestuta. Aluminiozkozatian gordetzen da informazioa.Grabazio-prozesua ezberdina da disko gogor edota