Otxandioko berdintasun diagnosia...OTXANDIOKO BERDINTASUN DIAGNOSIA 4 0. SARRERA Otxandioko Udalak...

of 54 /54
OTXANDIOKO BERDINTASUN DIAGNOSIA 1

Embed Size (px)

Transcript of Otxandioko berdintasun diagnosia...OTXANDIOKO BERDINTASUN DIAGNOSIA 4 0. SARRERA Otxandioko Udalak...

  • OTXANDIOKO BERDINTASUN DIAGNOSIA

    1

  • OTXANDIOKO BERDINTASUN DIAGNOSIA

    2

    0- SARRERA 4.orria

    0.1- Proiektua 6.orria

    0.2- Metodologia 7.orria

    0.3- Itzarri ikerketa taldeko kideak 10.orria

    1- DIAGNOSIA 11.orria

    A- HERRIALDEA 11.orria

    A.1- Herriaren bilakaera 12.orria

    A.2- Hezkuntza/formazio maila eta adinean

    oinarritutako genero osaketa 14.orria

    A.3- Migrazio mugimenduak 14.orria

    A.4- Herriaren hizkuntza egoera 16.orria

    B- MAPA SOZIAL EKONOMIKOA 17.orria

    B.1- Egitura ekonomikoa 17.orria

    B.2- Sail ekonomikoak 18.orria

    B.3- Enplegu eta laneko merkatua 18.orria

    C- ERAKUNDE PUBLIKOAK 23. orria

    C.1- Udala 23.orria

    C.1.1- Organigrama 24.orria

    C.1.2- Udalean aritzen diren langileak 24.orria

    C.1.3- Udal organoen eratzea 26.orria

    C.1.4- Otxandioko Udalaren gizon eta

    emakumeen arteko politika estrategi zehatzak 27.orria

    D- HEZKUNTZA ZENTROAK 28.orria

    E- KIROL ELKARTEAK 30.orria

  • OTXANDIOKO BERDINTASUN DIAGNOSIA

    3

    F- ELKARTE KULTURALAK 35.orria

    G- ELKARTEEI EGINDAKO INKESTEN

    ONDORIOAK 41.orria

    G.1- Genero parte hartzea 41.orria

    G.2- Parte hartzearen eginkizunaren eragina 42.orria

    G.3- Ekintza mota 43.orria

    G.4- Elkarteetako karguak 43.orria

    G.5- Elkarteen laburpena 44.orria

    H- TAILERREN ONDORIOAK 45.orria

    H.1- Egoera soziala 46.orria

    H.2- Herriko egoera 48.orria

    H.3- Udal politika eta errekurtso sozialak 50.orria

    I- ONDORIO OROKORRAK 52.orria

  • OTXANDIOKO BERDINTASUN DIAGNOSIA

    4

    0. SARRERA

    Otxandioko Udalak Euskal Herriko beste hainbat udaletxek bezala orain arte

    ezin izan du Berdintasun Plan organiko bat ezarri. Izan ere, biztanle gutxiko

    herria denez, udaleko funtzionario kopurua murritza da eta arrazoi hau dela eta

    ez da horrelako plan bat ezartzeko aukerarik egon.

    Ideia hau gauzatzeko eman behar den lehenbiziko urratsa, herri honetan gaur

    egun dagoen berdintasun alorreko Diagnosia egitea litzateke. Era honetan,

    Euskal Herriko beste hainbat herrik bezala berdintasun planak ezartzeko

    zerrendan izena eman ahal izango luke Otxandioko udalak (Emakunderen IV

    Planak adierazten duen legez). Diagnostiko honek, berdintasun plan bat egiteko

    edo eta Otxandioko udalak erabaki egokiak hartzeko balioko du.

    Emakunderen EAEko emakume eta gizonen berdintasunerako IV planak “1.2.

    Esku-hartze Estrategiak” atalean ezartzen duena kontutan hartuko dugu. Hau

    da, ekimen instituzionalak planifikatzeko orduan, kontutan hartu beharko dira

    berdintasun politikak eboluzionatzen joan diren heinean garatu diren estrategia

    desberdinak.

    Aipatutako dokumentuan bi estrategia nagusi zehazten dira: ekintza baikorra

    eta genero ikuspegia barneratzea edo mainststreaminga:

    - Ekintza baikorra : Ekonomiaren, politikaren, gizartearen eta

    kulturaren arloko bizitzaren eremu guztietan dauden desorekak

    murriztera edo desagerraraztera bideratutako neurri espezifikoak eta

    behin behinekoak erabakitzea.

  • OTXANDIOKO BERDINTASUN DIAGNOSIA

    5

    - Genero ikuspegia barneratzea : Emakumezkoen eta gizonezkoen

    arteko desorekak desagerrarazteko eta berdintasuna sustatzeko

    oinarrizko helburua txertatzea politika publikoetan.

    Helburu hau gauzatzeko intentzioz, Itzarri aholkularitzak herri honetako Gizon

    eta Emakumeen arteko Berdintasun Proiektuaren Diagnosia aurkezten du

    Otxandioko Udalerrian. Bertan hainbat ikuspegi ezberdin nabarmentzen dira:

    gizarte ikuspegia, ekonomikoa, politikoa eta kulturala, beraz, politika zehatzak

    eratzeko aukera bermatu nahi du udaletxe honetan oraindik hauetako asko

    garatzeke daudelako.

    Aurkeztutako diagnosiaren ildoak azaltzen hasi aurretik, jakinarazi nahi dizuegu

    EAEko parlamentuak adostutako Gizon eta Emakumeen arteko Berdintasuna

    lortzeko 4/2005 legea kontuan izan duela, ahaztu barik Emakunderen Gizon eta

    Emakumeen arteko Berdintasuna lortzeko IV plana.

    Hauek dira 4 ardatz estrategikoak:

    1. Mainstreaminga edo zeharkakotasuna: gizon eta emakumeen

    beharrizanak, jomugak, baldintzak eta egoera ezberdinen esleipenen

    definizio sistematikoa da. Helburuak jasoz, ezberdintasun joerak ekidinez,

    maila guztietako berdintasun ekintza politiko guztiak jorratzen dituena,

    edozein erako planifikatze, betetze eta ebaluaketa mailatan.

    2. Emakumeen ahalduntzea eta gizartearen eta politi karen arloko parte

    hartzea: emakumeek material baliabideen kudeaketan, zein baliabide

    intelektualetan, nahiz pentsaeretan aritzeko hurbilketan oinarritzen da. Ildo

    honetan, 4/2005 Lege Araudiaren esanetan, emakumeek boterea eta

    baliabideak lantzeaz gain kontrolatzeko eskubidea ere arautzen du.

    Gainera emakumeen irla gizarte politiketan aritzeko neurriak ezartzen ditu.

  • OTXANDIOKO BERDINTASUN DIAGNOSIA

    6

    3. Bateragarritasuna eta erantzunkidetasuna gizarte eredu berriaren alde:

    gizarte antolakuntza forma berrian definitzen da, lan jardueraren banaketa

    orekatuan oinarrituta, gizon eta emakumeek etxeko lanetan zein etxetik

    kanpo eginiko zereginen arteko oreka bermatuz.

    4. Emakumeen aurkako indarkeria: emakumeen aurka egiten diren edozein

    erako erasoak deskribatzen ditu definizio honek; min fisikoa, sexuala edota

    psikologikoa barne. Gizarte mailako mehatxuak, zein askatasun pertsonala

    murrizten dituen ekimenak ere kontutan hartzen direlarik.

    0.1. Proiektua

    Ikerketa proiektu honek eta diagnosiak berak, Otxandioko Udalak duen

    errealitatearekin zein bertako emakumeen egoeraren errealitatearekin bat

    egingo du. Gizon eta Emakumezkoen arteko berdintasuna jorratuko delarik,

    herri honetako gazteriarekin izan behar dugun hurbiltasuna bermatu behar dela,

    ahaztu gabe.

    Diagnosi honen bidez, bertan bizi diren emakumeen arazoak identifikatuko dira,

    baita, berdintasun alorrean lortu diren aurrera pausoak zein, hemendik aurrera

    garrantzia izan dezaketen emakumeen inguruko esparruak ere kontuan izango

    dira.

    Konkretuki, teoriaren inguruko sarreraz gain (lurraldea, historia), ikerketa honek

    beste erako esparru asko landuko ditu eta honetarako informazio guztia gure

    esku izan beharko dugu, azkenik, Otxandioko Udalak duen helburu orokorra

    bermatzeko moduan izango garelarik.

  • OTXANDIOKO BERDINTASUN DIAGNOSIA

    7

    0.2. Metodologia

    Jorratuko dugun metodologia gure enpresak aurrez erabilitako tresna batzuetan

    oinarritzen da. Ikerketa honetan eskainiko den egituraketa bereganatutako

    datuen bilketa eta datu hauen gurutzatze prozesutik lortzen dugu. Datu hauek,

    lehen aipatutako arlo ezberdinen inguruko informazioa adieraziko dute:

    a- Iturri Dokumentalen bilketa eta ikerketa eta Kua ntitatiboak diren

    datuen bilketa.

    Hasiera baten, azterketa dokumentala jasotzen da, era honetan,

    ondorengo azterketarako datu hauek erabilgarriak izango diren

    jakiteko.

    Emakundek egindako plana egiteko gidan agertzen den bezala

    “Udalerri txikienetan edo baliabide gutxiago daukatenek, datu bilketa

    (datu kuantitatibo eta kualitatiboak) partzialki talde gidariak egin ahal

    izango du. Bereziki, bigarren mailako iturriak erabiliz (Eustat,

    Emakunde, Egailan, Udala…), lan taldeak edo elkarrizketak ere

    antolatu daitezke lan hau egiteko orduan.

    b- Elkarrizketak

    Aurretik aipatutako, aztertu eta diagnostikatu beharreko esparruetako

    taldeekin egingo dira elkarrizketa hauek: udaletxea, eskola, emakume

    elkarteak, mugimendu feminista, etab.

    Prozedura erraza izango da, elkarrizketak aurretik antolatuko dira

    behar den denbora hartuz (telefonoz edo posta elektronikoz) eta

    Otxandion bertan egingo lirateke. Gure helburua gauzatzeko

    aipatutako talde ezberdinekin aritzea ezinbesteko jarduera bilakatzen

    da, beraien parte hartzea proiektuaren oinarria delarik.

  • OTXANDIOKO BERDINTASUN DIAGNOSIA

    8

    c- Inkestak eta eztabaida taldeak

    Emakume elkarteen eta mugimendu feministaren parte hartzearekin

    egingo dira, edo emakume banakakoen parte hartzea ere onartuko da.

    Bereziki diskriminazio aniztasuna daukaten emakumeen parte hartzea

    sustatuko da.

    Lan hau egiteko erabiliko diren kudeaketa tresnak honen inguruan

    aritzen diren giza kapitalen parte hartzearen areagotzea bilatzen du,

    gure bezeroek ezarri nahi dituzten politika estrategiak bermatuz.

    Era honetan, AMIA sesioak ezartzen ditugu, udaletxeko agintariek

    aurrez aukeratutako pertsona taldeei zuzenduz. Gainera, inkesta

    gidatuak egiten dira.

    Metodologia honek, (gizon eta emakumeen arteko berdintasuna)

    proposamenaren inguruko pertsona inplikatuenen identifikatze

    prozesua bilatzen du. Beraz, pertsona hauen hausnarketek proiektu

    honetan parte har dezaten bultzatzen ditugu. Honela, emakumeen

    parte hartzea bilatu eta erraztuko da orokorrean, eta bereziki

    diskriminatutako emakumeena.

    d- Informazio-lanketa

    Informazioa zorroztasunez ebazteko, estatistikak eta informeak egingo

    dira, dokumentu bakar batean bilduko direlarik.

    e- Emaitzen kontrastaketa

    Emaitzen kontrastaketa emakumeen elkarte mugimenduekin eta talde

    feministekin egingo da. Aipatutako taldeengandik jasotako “feed-back”

    edo erantzunaren arabera izandako emaitzak argitu daitezke. Bestalde

    badago aspektu desberdinei berriro heltzeko aukera.

  • OTXANDIOKO BERDINTASUN DIAGNOSIA

    9

    Nahiz eta ikerketa hau Itzarri aholkularitza enpresak beregan hartu, Otxandioko

    Udaleko langileen parte hartzea eta koordinazioa bermatuko da zalantza izpirik

    gabe. Politika hau erabiliz, ikerketak uneoro bat egingo du Otxandioko Udalak

    ezarritako helburu orokorrekin.

    Beraz, proposamen hau Itzarri aholkularitzak luzatu du, Emariren

    elkarlanarekin. Helburua, Otxandioko udalak berdintasun politikak lantzea da.

    Era honetan, guk gauzatzen ditugun lanen diagnosien arabera, Komite

    Zientifiko bat izendatzen dugu, esparru ezberdinetan aritzen diren pertsonen

    ibilbidea kontuan izanik eta beraien lan esparrutan duten abilezian oinarrituz.

    Pertsona hauen funtzioa proiektuaren fase ezberdinak baieztatzea litzateke,

    kontrola eta aholkularitza funtzioak betez.

  • OTXANDIOKO BERDINTASUN DIAGNOSIA

    10

    0.3. Itzarri Ikerketa Taldeko Kideak

    Hauek dira proiektu honetarako Itzarri enpresako kideen zerrenda:

    Koordinatzailea

    Jabier Lertxundi Barañano

    Zientzia Polítikoan y Soziologian Lizentziatua

    Zientzia Ekonomikoetan Doktorea

    Euskarako Goi Zikloa

    Ikerlaria

    Amaia Herrero Oiarzabal

    Filologian Lizentziatua

    EHU-ko Gizon eta Emakumeen arteko

    berdintasun masterduna

    Itzultzaile Berezitasunean Diplomatua

    Euskara: 2. Profil linguistikoa (administrazioa)

    Ikerlaria

    Cristina Cordeiro López

    Ingeles Filologian Lizentziatua

    EHU-ko Gizon eta Emakumeen arteko

    berdintasun masterduna

    Irakaskuntzarako Gaitasun Ziurtagiria (IGZ)

    Euskara: 2. Profil linguistikoa (administrazioa)

    Lan talde honek egin beharreko ikerketa prozesua erabat ziurtatzeko beste

    aholkularitza enpresa batzuen laguntza izango du, ondorioz, ikerketaren

    inguruko emaitza ezin hobea bermatzen duelarik.

    Komite Zientifikoari dagokionez, oso zehatzak diren bi pertsonek osotuko dute,

    pertsona hauek bai teoriko zein kudeaketa mailan sakonki ezagutzen dute

    egoera hau:

    Komite Zientifikoa

    Mertxe Larrañaga Dra.

    EHU-UPV BERDINTASUN ARLOKO

    ZUZENDARIA

    - EHU-UPV fakultatean Ekonomi eta Enpresen

    irakaslea

    Yolanda Jubeto Ruiz Dra.

    - EHU-UPV fakultatean Ekonomi eta Enpresen

    irakaslea

    - Gizon eta Emakumeen berdintasuna alorrean

    esperientzia handia duen pertsona

    -Autonomia Elkartegoan Gizarte Kontseilu

    Ekonomikoan kide izandakoa

  • OTXANDIOKO BERDINTASUN DIAGNOSIA

    11

    1. DIAGNOSIA

    A- HERRIALDEA

    Otxandio Kantauri isurialdetik at dagoen Bizkaiko herri bakarrenetakoa dugu,

    Atlantiko eta Mediterranear isurialdeko Anboto eta Gorbeia mendien artean

    kokatuta dagoelarik. Beraz, herrialde honetan suertatzen diren erlazio motak

    oso zabalak dira. Arratia-Nerbioi eskualdean kokatua dago, baina halaber,

    Durangaldeko Mankomunitatearekin harreman estua du, hau dela eta,

    Durangaldeko Udaltalde 21 erakundearen partaide delarik. Azkenik, osasun

    zakarren zerbitzuak eta Irakaskuntza alorrak Arabatik kudeatzen dira, Bizkaia

    eta Arabako mugan kokatzen delako.

    Otxandio, Bizkaiko herrien artean zaharrenetarikoa da. Egun, hurbilean dagoen

    Aramaio herriarekin lur sailen inguruko auzi batean murgilduta dagoelarik. 12,4

    kilometro karratuko lur-azalera duen herria dugu, gehiena mendia da eta ongi

    babestutako lur eremuak bere artean ditu. Ingurugiro aldetik Otxandioko

    Udalerriak ez du arazo handirik, beraz, gai honen inguruko jarduerak ez dituzte

    herriaren geroan eragiten.

    2006.urtean 1.112 ziren bertan bizi ziren pertsona kopurua. 2.000.urtetik

    aurrera bertaratutako pertsona kopuruaren joera handituz joan dela adierazten

    duelarik.

    Herrian bizi diren pertsonen kokapena bitan banatzen da, alde batetik herriaren

    alde zaharrean bizi direnak daude (gehiengoa) eta bestetik herriaren alde

    zaharretik at bizi direnak daude.

  • OTXANDIOKO BERDINTASUN DIAGNOSIA

    12

    A.1- Herriaren bilakaera

    2006.urteko biztanleen erroldaren arabera, Otxandion 1112 biztanle daude,

    89,6 biztanle kilometro karratuko. Herrian enpresa industrialak finkatzean

    biztanleriak gorakada izan zuen, 1981.urtean, 1287 biztanletara helduz.

    1992.urtetik 2001.urtera biztanleriak era neurritsuan beherakada izan zuen.

    Ondoren, 2006.urtera heldu arte gorakada txiki bat izanez, ziur aski etorkinak

    herrira heltzearen ondorioz.

    Hemen dugu azken urteetako biztanleria.

    Urtea 2001 2002 2003 2004 2005 2006

    Biztanleak 1.018 1.025 1.032 1.040 1.063 1.112

    Informazio iturria: herriko datuak.

    2006.urtean, Otxandioko egitura honelakoa zen: %13,9a, 19 urte baino

    gutxiagokoak; %63,7a, 20 eta 64 urte arteko biztanleria; eta %22,4k, 65 urtetik

    gora zuten. Herriaren egituraren eboluzioan, inguruko herri gehienetan bezala,

    biztanleriaren zahartzea ikusten da, nahiz eta azken urteotan, herriaren

    hazkundea jende gaztez mantentzen den.

    Biztanleria, nazionalitate, adin taldeen arabera.

    Adin taldeak

    Etorkinak

    Biztanleria

    0-19 20-64 65+ UE Gainontzeko

    %100 13,9 63,7 22,4 1,4 2,1

    Informazio iturria: Eustat

  • OTXANDIOKO BERDINTASUN DIAGNOSIA

    13

    Biztanleria, sexua eta dentsitatearen arabera.

    Guztira Gizonezkoak Emakumezkoak Biztanleriaren

    dentsitatea

    1.214 638 576 97,9

    Informazio iturria: Eustat

    Azken urteotako Otxandioko biztanleriaren azterketa eginez, (1986.urtetik

    2004.urtera) 65 urtetik gorako pertsonen adin mailaren gorakada ikusi da.

    Sexuaren araberako egituran, 2001.urteko desberdintasuna %7a izan zen

    gizonen alde (%53,5-%46,5), hain esanguratsua ez den datua, alegia.

    Biztanleria, adina, sexua eta urtearen arabera. 200 6

    Adinak 1981 1986 1991 1996 2001 2006

    Guztira 1288 1200 1112 1046 1017 1172

    Gizonezkoak 675 632 584 546 541 610

    Emakumezkoak 613 568 528 500 476 562

    0 – 19 Guztira 415 330 259 191 156 163

    Gizonezkoak 229 181 137 103 86 77

    Emakumezkoak 186 149 122 88 70 86

    20 – 64 Guztira 705 718 687 641 626 746

    Gizonezkoak 379 388 374 345 340 409

    Emakumezkoak 326 330 313 296 286 337

    >= 65 Guztira 168 152 166 214 235 263

    Gizonezkoak 67 63 73 98 115 124

    Emakumezkoak 101 89 93 116 120 139

    Informazio iturria: Eustat

  • OTXANDIOKO BERDINTASUN DIAGNOSIA

    14

    A.2- Hezkuntz/formazio maila eta adinean oinarritut ako genero

    osaketa

    Otxandioko heziketa maila, Durangaldeko Udaltalde 21, Bizkaia eta EAE-ko

    bataz bestekoa baino baxuagoa da. Ikasketarik gabeko edo lehen mailako

    ikasketak dituztenak, 2.mailako ikasketak eta goi mailakoak dituztenak baino

    gehiago dira. Hala ere, azken urteotan (1996-2001) goi mailako ikasketak

    dituzten biztanleria hazi da. Otxandion Mainondoko Eskola Publikoa besterik ez

    dago, 12 urtera artekoa eta guztiz euskaraz dena.

    Biztanleriaren eboluzioa heziketan.

    1986 1991 1996 2001

    Analfabetoak 1,04 2,25 1,53 1,15

    Ikasketarik

    gabekoak

    60,36 4,02 3,27 2,40

    Eskolaurre eta

    lehen maila

    15,89 64,12 58,98 51,67

    Profesionalak 11,54 12,75 17,35 16,18

    2.mailakoak 4,26 10,10 11,22 17,33

    Erdi-goi maila 3,60 2,55 3,78 5,53

    Goi maila 3,31 4,22 3,88 5,74

    Informazio iturria: Diagnóstico de Sostenibilidad Municipal de Otxandio 2005-

    2006

  • OTXANDIOKO BERDINTASUN DIAGNOSIA

    15

    A.3- Migrazio mugimenduak

    1996.urtetik 2003.urtera, jaiotzak hilketak baino gutxiago izan dira.

    1999.urtetik, migrazioa baikorra izan da. Batez ere, bertako migrazioa, EAEko

    herri batetik beste batetara joan direlako, kasu honetan, Otxandiora.

    Azken urteotan, etorkin atzerritarrak hurbildu dira Otxandiora, industrial

    prozesua zela eta. 2002.urtetik, Otxandion 28 etorkin daude hauetatik 12

    herrian erroldatu ziren 2005.urtean. Gainera, etorrera hauen gehiengoa

    gizonezkoa dela esan dezakegu (%65), etorkinen lehen fasean normala den

    datua.

    Migrazioa, sexu eta epeen arabera

    2003 2004 2005 2006 2007 2008 Guztira 10 16 24 24 23 25 Gizonezkoak 8 5 10 13 14 16 Emakumezkoak 2 11 14 11 9 9

    Informazio iturria: Eustat

  • OTXANDIOKO BERDINTASUN DIAGNOSIA

    16

    A.4- Herriaren hizkuntza egoera

    Eustat datuen arabera, 2001.urtean biztanleriaren %86,2ak euskaldunak ziren

    edo ia euskaldunak, %13,79a aldiz erdaldunak. Hala ere, Otxandioko Euskara

    Komisioaren arabera, datu hau ez doa erabilerarekin bat. Umeek nahikoa

    erabiltzen dute euskara %40ak, baina gazteetan ehuneko hau %6ra murrizten

    da.

    Euskararen eboluzioa 1986-2001

    Eboluzioa

    1986 1991 1996 2001

    Euskaldunak 905 849 799 742

    Ia euskaldunak 40 130 119 114

    Erdaldunak 234 117 117 137

    Guztira 1.179 1.096 1.035 993

    Informazio iturria: Eustat

    Euskara maila orokorra, biztanleriaren arabera.

    2006

    Euskaldunak 800 Eusk. Eskolatuak 503 Eusk. partzialki eskolatuak 207 Eusk. ez eskolatuak 90 Ia euskaldunak 180 Ia-eusk. Eskolatuak 94 Ia eusk. ez eskolatuak 60 Ia-eusk. Pasiboak 26 Erdaldunak 159

    Informazio iturria: Eustat

  • OTXANDIOKO BERDINTASUN DIAGNOSIA

    17

    B- MAPA SOZIAL-EKONOMIKOA

    B.1- Egitura ekonomikoa

    Industria, Otxandioko lehen jarduera da. Establezimenduen jarduerari

    dagokienez, zerbitzuen arloak, lehenengo postua du, hauetan ostalaritza

    bereizten delarik.

    Herriko establezimenduetan, jarduera arloei egindako azterketan, %78,81

    zerbitzu saila direla ikus dezakegu, azken urteotan gorakada egin duten

    zerbitzuak alegia. Azpisail desberdinetan, “merkataritza, ostalaritza eta

    garraioak” bereiz daitezke. 2008.urtean, %43ak aipatutako azpisail honi

    erantzuten dio; %19,5 beste zerbitzuen jarduerei; %12k industria eta energiari;

    %16,5ek banku, aseguru eta enpresetako zerbitzuei eta %9k eraikuntzari.

    Establezimenduak jardueraren arabera. 2008.

    Guztira Industria

    eta

    Energia

    eraikuntza ostalaritza

    eta

    garraioa

    Banku,

    aseguru,

    enpresa

    zerbitzuak

    Beste

    zerbitzuak

    67 8 6 29 11 13

    100% 12% 9% 43% 16,5% 19,5%

    Informazio iturria: Eustat

  • OTXANDIOKO BERDINTASUN DIAGNOSIA

    18

    Industria Otxandioko motore ekonomikoa da nahiz eta establezimenduen %12

    izan. Baina, zerbitzuek ere jende askorengan eragina du, establezimendu

    askorekin.

    B.2- Sail ekonomikoak.

    Otxandion, 2.sektorea dugu nagusi, metalezko elementuak ekoizten duen

    industria bereiziz. Bertako herritik sortutako industria da, beraz, lurraldeari

    fidela.

    Bizkaiko beste toki batzuetan moduan, lehen sektorea beherakadan dago,

    ustiapen familiarra murriztuz. Bere etorkizuna, produktuak era elkartuan

    eskaintzean datza, jatorria eta kalitatea bermatua izatea baloratuko duten

    kontsumitzaileak erakarriz. Udalak bere aldetik, guztien lurretan lan egiteko

    aukera ematen du.

    3.sektorearen garrantzia, 70.hamarkadaren ondoren, handitu egin zen, herri

    nahiz ekonomikoki duen eraginen ondorioz. Batez ere ostalaritza, merkataritza

    txikia murriztuz joan delako. Otxandiok aukera turistiko asko ditu, baina gaur

    egun ez daude garatuak.

    B.3- Enplegu eta laneko merkatua.

    Herriaren laneko egoera jakitea garrantzitsua da, zehazki emakumezkoen

    egoera ezagutzea, normalean zerbitzu sektoretan eta kolokako lanpostuak

    baitituzte eta txarto ordainduak (aldikotasun handiarekin, jardunaldi erdiko

    kontratuekin, batzuetan kontraturik gabe, etab.). Datu hauei Otxandio bezalako

    herri txikietan garrantzi berezia eman behar zaie.

  • OTXANDIOKO BERDINTASUN DIAGNOSIA

    19

    2001.urtean Otxandiok 460 pertsona lanean eta 557 jarduera ezean zituen,

    lurralde osoaren %45,2 eta %54,8a bataz beste. Nahiz eta langabezia baxua

    izan, aldikotasuna altua da, kontratu finkoak gutxi izanez.

    Jarduera eza, aldatzen joan da sexu artean oreka mantenduz. Gutxitu den

    taldea, etxeko lanak egiten zituzten emakumeena da, eta gehiagotu dena

    jubilatuen taldea, Otxandioko zahartzea dela eta. Jubilatuen artean

    desberdintasuna ikusten da emakumezkoen eta gizonezkoen artean.

    16 urtetik gorako biztanleria, jarduera eza eta gen eroaren arabera. 2001

    Jarduera

    eza

    ikaslea Etxeko

    lanak

    jubilatuak bestelakoak

    Guztira 472 71 159 216 26

    Gizonezkoak 200 35 12 136 17

    Emakumezkoak 272 36 147 80 9

    Informazio iturria: Eustat

    Aurreko taula begiratuz, jarduera eza duten pertsonen %45,7, jubilatuak dira,

    talde honetan %37 emakumezkoak dira. Adina kontutan izanik, ezin dugu

    baieztatu, emakume hauek dituzten pentsioek zein erlazio daukan Segurantza

    Sozialari egin dizkieten ekarpenekin, ezta pentsioak alarguntasunagatik direla

    ere.

    Azpimarratu behar da, taula berdinean etxeko lanetan aritzen direnetatik %92,4

    emakumezkoak direla. Datu honek emakumeek lan erreproduktiboaren jabe

    direla ematen digu; sozialki ez du balorerik eta ez da ordaindua, beraz,

    emakumezkoek ez dute pentsiorik.

  • OTXANDIOKO BERDINTASUN DIAGNOSIA

    20

    Jarduera duen biztanleriak, gehienbat 2.mailako sektorea betetzen du, hau da,

    industrial sektorea. Beraz, orokorrean biztanleria langilea dela esan daiteke eta

    lan hau baserriko lanekin bateratzen dute.

    Otxandioko errenta, aztertutako lurraldeetan baino baxuagoa da. Langabezia

    eskasa dela kontutan izanik, arrazoi bi aurki ditzakegu. Batetik, pertsonek

    jarduera eza dutelako edo soldatak beste lurraldeetan baino baxuagoak

    direlako.

    Langabeziaren azterketa eta eboluzioa

    Otxandion, langabezia 2005.urtean lanean zegoen jendetik %4,4 igo zen eta

    2007.urtean 4,7ra.

    Biztanleriaren jarduera urte desberdinetan.

    2005 2006 2007

    Biztanleria 1017 1017 1107

    Biztanleria jardunean 460 460 513

    Langabeak 20 23 24

    Langabezi tasa (%) 4,4 5 4,7

    Sexu eta adinaren arabera langabezian dauden pertsonetan gizonezkoak dira

    kaltetuak. 2005.urtean langabezian apuntatutako gizonezkoak 14 ziren (%70a),

    emakumezkoak aldiz 6 (%·30a). Hala ere, 2007.urtean gizonezkoak 6ra

    murriztu dira, emakumezkoak aldiz 18 dira. Nahiz eta langabezia ez den aldatu,

    emakumezkoen presentzia hirukoiztu da, gizonezkoena %25era murriztuz.

  • OTXANDIOKO BERDINTASUN DIAGNOSIA

    21

    Langabezia, generoaren arabera

    2005 % 2006 2007

    Guztira 20 23 24

    Gizonezkoak 14 70% 5 21,7% 6 25%

    Emakumezkoak 6 30% 18 78,3% 18 75%

    Informazio iturria: Eustat

    Langabezian dagoen biztanleria adin eta generoaren arabera.

    2005 2006 2007

    < 20 Gizonezkoak 0 0 0

    Emakumezkoak 0 1 0

    20 - 24 Gizonezkoak 3 1 0

    Emakumezkoak 0 1 2

    25 - 29 Gizonezkoak 3 2 1

    Emakumezkoak 0 2 1

    30 - 34 Gizonezkoak 5 1 1

    Emakumezkoak 0 6 6

    35 - 39 Gizonezkoak 1 0 1

    Emakumezkoak 0 2 2

    40 - 44 Gizonezkoak 0 0 2

    Emakumezkoak 1 0 1

    45 - 49 Gizonezkoak 0 0 0

    Emakumezkoak 2 2 1

    50 - 54 Gizonezkoak 1 0 0

    Emakumezkoak 0 1 1

    55 - 59 Gizonezkoak 0 0 1

    Emakumezkoak 2 2 3

    > 59 Gizonekoak 1 1 0

    Emakumezkoak 1 1 1

    Emakumezkoen langabezian, bereizi behar da gehiengoaren adin tartea 30-34

    urte direla, normalean seme alabak dituzten garaia alegia. Kontutan izan behar

    da emakumezko asko haurdun gelditzean, lanetik botatzen dituztela. Nahiz eta

    arrazoia hau dela ezin daiteke jakin, hurbiletik jarraitu behar da emakume

    hauen langabezia.

  • OTXANDIOKO BERDINTASUN DIAGNOSIA

    22

    Produkzio sektorearen arabera dagoen langabeziaren gehiengoa, industriak eta

    zerbitzuek duten lana sortzeko pisua dela eta gertatzen da.

    Langabezian dagoen biztanleria sektore ekonomikoare n arabera.

    2005 2006 2007

    Guztira 20 23 24

    Nekazaritza, abeltzaintza eta

    arrantza

    0 0 0

    Energia, gasa eta ura 0 0 0

    Erauzteko industriak 0 0 0

    Industria manufakturatuak 9 8 5

    Eraikuntza 0 1 2

    Merkataritza eta ostalaritza 2 6 4

    Garraioak eta komunikazioa 1 0 0

    Aseguruak eta finantzak 1 0 1

    Beste zerbitzuak 6 7 10

    Aurreko lanik gabe 1 1 2

    Informazio iturria: Eustat

    Enplegu kalitatea

    2005.urteko 3.hiruilabetean, 95 kontratu sortu ziren, hauetatik %71 gizonezkoei

    eta %28a emakumezkoei eginak. %82a zerbitzu edo obretan izan da, lanordu

    osoarekin edo iraunkorrekin, eta %18a erdizkako jardunaldia. 2005.urteko

    4.hiruilabetean 92 kontratu sortu ziren, kasu honetan 71 (%77) gizonezkoei eta

    21 (%23) emakumezkoei eginak. Talde honetan 4 izan ziren kontratu

    iraunkorrak.

    Kontratuak gehienbat, 30 urtetik gorako pertsonei egin zaizkie %90a eta 20-30

    urte arteko gazteei %10a. Gainera, ikasketa maila txikia zutenei egin zaizkie

    kontratu hauek (%70).

  • OTXANDIOKO BERDINTASUN DIAGNOSIA

    23

    C- ERAKUNDE PUBLIKOAK

    C.1- Udala

    Egitura politikoa

    Otxandioko Udaleko gobernu eta erabaki organoak Alkatetza eta Udalaren

    Osoko Bilkura dira.

    Gai gehienak hilero biltzen diren udalaren osoko bilkuran edo plenoan

    erabakitzen dira. Noiz behinka aparteko plenoak egiten dira. Herritarrei

    zabalduak izaten dira.

    Alkatetzak, arlo desberdinen funtzionamendua zuzentzen du, kontu

    ekonomikoen kudeaketa, finantzarioa, lankideena…

    Berri emateko batzordea

    Beraien eremuko gaiak aztertzen dituzten organoak dira. Aukeraketarako

    beraien proposamenak landu eta plenoetan erakusten dituzte. Beharrizanak eta

    kasuak direla eta biltzen dira, astero edo hamabostero. Herritarrei zabalduak

    dira.

    Otxandioko Udaleko berri emateko batzorde edo eremuak hauek dira:

    • Euskara

    • Hirigintza, obrak eta zerbitzuak

    • Kultura, kirola, heziketa eta ongizate soziala

    • Ogasuna, pertsonala eta ondarea

    • Presoak

  • OTXANDIOKO BERDINTASUN DIAGNOSIA

    24

    C.1.1- Organigrama

    Alkatea Aritz Otxandiano Batia

    1. Alkateordea Txomin Bengoa Batia

    2. Alkateordea Idurre Alonso Batia

    3. Alkateordea Alberto Llona Batia

    Zinegotzia Santiago Uribe Batia

    Zinegotzia Ignacio Maria Urigoitia Batia

    Zinegotzia Maria Isabel Ingunza E.A.J./P.N.V.

    Zinegotzia Ramon Intxausti E.A.J./P.N.V.

    Zinegotzia Elixabete Etxanobe E.A.J./P.N.V.

    Udaletxeko kargu politikoetan gehienak gizonezkoak dira, alkatetik hasita.

    Bederatzi kargutik, bakarrik hirutan emakumezkoak daudelarik. Emakumeen

    presentzia kargu politikoetan garrantzitsua da emakumeen beharrei erantzuteko

    eta Udaletxean genero ikuspegia bultzatzeko.

    C.1.2- Udaleko langileak

    Administrazioa: 2 administrari laguntzaile, emakumezkoak , lanaldi osoa.

    Idazkari–Kontuhartzailea: 1,lanaldi osoa, gizonezkoa da,

    Liburutegia : liburuzain 1, emakumezkoa da, lanaldi erdia.

    Eraikinen garbiketa : 2 garbitzaile, emakumeak dira, 5 edo 4 orduko lanaldia.

    Lanbide eta mantentze-lanak : 2 mantentze teknikari, gizonak, lanaldi osoa

  • OTXANDIOKO BERDINTASUN DIAGNOSIA

    25

    Udaletxeko langileak, gehienak emakumezkoak dira (62,5%) eta genero rolen

    presentzia nabaria da lan postuetan, adibide moduan; emakumezkoak

    garbitzaile lanetan eta gizonezkoak mantentze-lanetan aritzen dira. Genero rol

    hauek sistema patriarkalaren ondorio dira eta jendartea haien arabera

    antolatuta dago; emakumeen lanbideak garbiketa edo zaintza lanetara lotuta

    eta gizonezkoenak lanbide teknikonetara.

    Udaleko Langileak sexuaren arabera

    Aipatutako antolaketa sozial honek eragin kaltegarria du emakumeen bizitzan

    eta Otxandion ere ikus daiteke. Ia emakume guztiek lanaldi erdia dute, baina

    gizonek osoa lan egiten dute, emakumeen soldata, beraz, txikiagoa izango da.

    Horrela gauzak, emakumeek zailago dute independenteak izateko, beste

    pertsonaren soldata beharko dute bizitzeko daukaten soldatarekin ezinezkoa

    baita.

    Udaleko langileak sexu eta lanaldiren arabera

    62,50%

    40%

    60%

    37,50%

    100%

    00,0%

    20,0%

    40,0%

    60,0%

    80,0%

    100,0%

    Emakumeak Gizonak

    guztira

    lanaldi osoa

    lanaldi erdia

  • OTXANDIOKO BERDINTASUN DIAGNOSIA

    26

    C.1.3- Udal organoen eratzea (genero arabera)

    Batzordea Lehendakaria Zinegotziak

    OGASUN, LANGILERIA ETA ONDARE

    BATZORDEA

    Aritz Otxandiano

    Iñaki Urigoitia eta Ramon

    Intxausti

    HIRIGINTZA BATZORDEA

    Aritz Otxandiano

    Txomin Bengoa eta Elixabete

    Etxanobe

    KULTURA BATZORDEA

    Txomin Bengoa

    Idurre Alonso eta Mª Isabel

    Ingunza

    EUSKERA BATZORDEA

    Idurre Alonso Txomin Bengoa eta Mª Isabel

    Ingunza

    PRESO BATZORDEA

    Idurre Alonso Santiago Uribe eta Mª Isabel

    Ingunza

    LANDA GARAPEN ETA INGURUGIRO

    BATZORDEA

    Alberto Llona

    Santiago Uribe eta Mª Isabel

    Ingunza

    ZERBITZU, KIROL, HEZKUNTZA,

    OSASUN ETA ONGIZATE BATZORDEA

    Santiago Uribe

    Alberto Llona eta Ramon Iturregi

    GARAPEN EKONOMIKORAKO

    BATZORDEA

    Iñaki Urigoitia

    Aritz Otxandiano eta Elixabete

    Etxanobe

    BATZORDETAKO LEHENDAKARITZA:

    Datuen arabera, zortzi batzordetik, bakarrik bitan lehendakaria emakumea da:

    EUSKERA eta PRESO batzordetan.

    BATZORDETAKO ZINEGOTZIAK:

    Bost batzordetako zinegotziak emakumezkoak eta gizonezkoak dira.

    KULTURA batzordeko zinegotziak emakumeak dira eta ZERBITZU, KIROL,

    HEZKUNTZA, OSASUN ETA ONGIZATE BATZORDE eta OGASUN,

    LANGILERIA ETA ONDARE batzordetako zinegotziak gizonak dira.

  • OTXANDIOKO BERDINTASUN DIAGNOSIA

    27

    Batzordeetako osaketan genero rolak agertzen dira; gizonak gehienbat

    lehendakariak dira, emakumeak kulturarekin lotuta izaten dira beti eta gizonak

    kirol, ogasun, … eta horrelako arloekin lotuta. Hala ere, Hirigintzan eta Garapen

    ekonomikorako batzordeetan emakumeek parte hartzen dute arlo hauek,

    normalean gizonezkoenak izan arren.

    C.1.4- Otxandioko Udalaren gizon eta emakumeen art eko

    berdintasunaren inguruko politika estrategi zehatzak, gazteriaren

    ingurukoak ahaztu barik (aurrekariak, egungo planak , ekintzak,

    aurrekontuaren irteerak)

    Otxandioko Udalak ez du gizon eta emakumeen arteko berdintasunaren

    inguruko politika estrategi zehatzik, baina “Plan para la Sostenibilidad de

    Otxandio” dokumentuan, bai agertzen dira ekintza batzuk emakumeen

    egoerarekin zerikusia dituztenak.

    - “Genero Diagnostiko” hau egitea

    - Haurtzaindegi berri bat eraikitzea

    - Ekintza 3.5.2an, “Herrian lan iraunkorra eta kalitatezkoa sortzeko

    garapen ekonomikoa bultzatzea”, emakumeen egoera espezifikoki

    aipatzen da.

    Emakundek estrategikoki ezarritako arloak:

    - Kultura

    - Hezkuntza

    - Lana

    - Gizarte mailakoa

    - Osasuna

    - Hirigintza, Garraio Publikoa eta Ingurugiroa

  • OTXANDIOKO BERDINTASUN DIAGNOSIA

    28

    Genero ikuspuntua barneratzen den ekintzarik ez da egiten. Indarkeriari

    buruzko daturik, ezta familietan bateragarritasuna eta erantzunkidetasuna

    hobetzen duen proiekturik ere. Hala ere, herriko bizitza soziokulturalean

    emakumezkoen parte hartzea handia da.

    D- HEZKUNTZA ZENTROAK

    Otxandio Herri Ikastetxearen irakasle kopurua 21ekoa da; 18 emakumezko

    eta 3 gizonezkoz osatua.

    Lan jardunaldiari dagokionez, 21 pertsonetatik 15ek lanaldi osoa dute,

    %71,48k, eta 5 pertsonek lanaldi erdia dute %23,8k. emakumezkoen artean,

    %72,22k lanaldi osoa dute eta %27,78k lanaldi erdia. Gizonezkoen artean,

    %66,66k lanaldi osoa dute eta %33,34ak lanaldi erdia. Grafikoan ikusten

    denez, desberdintasunak ez dira handiak. Hau normalean gertatzen ez den

    datua da, normalean emakumezkoak dira lanaldi erdia izaten dutenak eta ez

    gizonezkoak.

  • OTXANDIOKO BERDINTASUN DIAGNOSIA

    29

    Ikaslegoaren arabera, 129 neska-mutil daude. Datu hauetan ez dugu kontutan

    izango generoa, ez baitira garrantzitsuak berdintasun planaren akzioak

    ezartzeko.

    Ikastetxean ez da gizon eta emakumezkoen arteko berdintasunarekin

    zerikusia duten ekintza berezirik egiten. Hala ere, aipatu beharra dago gai

    hauen inguruan sentsibilizazioa eta ahaleginak egiten direla neska eta mutilen

    arteko desberdintasunik ez egoteko. Adibide moduan, zentruko zuzendariak

    dio, jolastordua barruan denean, irakaslegoak, neskak bazterturik ez

    sentitzeko tokiari erabilera desberdina ematen diotela, baloiaren erabilera

    debekatuz.

  • OTXANDIOKO BERDINTASUN DIAGNOSIA

    30

    E- KIROL ELKARTEAK

    ELKARTEA: VULCANO (Futbol Elkartea) Elkartearen jarduera: Futbol Taldea Datu orokorrak Emakumeak Gizonak Guztira Elkartearen bazkide kopurua

    100 (25%) 300(75%) 400

    Adinak (orokorrean) 10etik 30 urtera 10etik 65

    urtera

    Familia ardurak (orokorrean) Ez daki Ez daki

    Arduradunak Eginkizunak Nola izendatzen da?

    Zenbatera aldatzen da?

    emakumea da?

    Lehendakaria Bete beharreko paper guztiak kudeatu

    Bilera baten bitartez

    4 urte

    89-90 denboraldian bazen emakume bat lehendakari, gaur ez

    Idazkaria Fitxen kudeaketa eta ordutegiaren aldaketak bermatu

    Bilera baten bitartez 4 urte Ez

    Diruzaina Dirua kudeatzen dute

    Bilera baten bitartez

    4 urte Ez

    Beste batzuk:…………..….

    Bokalak Bilera baten bitartez

    4 urte Ez

    Parte-hartzea (markatu X batekin) Emakumeak Gizonak

    Oso ona Ez daude egun Ona X Gutxi Oso gutxi Iraunkortasuna elkartean (markatu X batekin)

    Emakumeak Gizonak

    Luzea X X Motza Aldizkako Bilerak

    Zenbatera egiten dira? Hilean behin

    Zein ordutan egiten dira? Arratsalde partera, arratsaldeko 8etan

    Zenbat irauten dute? Ordu bete

  • OTXANDIOKO BERDINTASUN DIAGNOSIA

    31

    ELKARTEA: Koikili Peña Elkartearen jarduera: Koikiren irudia goraipatu elkartearen bitartez

    Datu orokorrak Emakumeak Gizonak Guztira Elkartearen bazkide kopurua

    30% 70% 80

    Adinak (orokorrean) 5 urtetatik 65era 5 urtetatik 65era

    Familia ardurak (orokorrean)

    ez daki Ez daki

    Arduradunak Eginkizunak Nola izendatzen da?

    Zenbatera aldatzen da?

    emakumea da?

    Lehendakaria (TOMI) Junta eta egutegia kudeatu Batzar orokor

    baten bidez 2 urte Ez

    Idazkaria (MªTere) Idazkiak prestatu ordenagailuetan trebatua

    Batzar orokor baten bidez 2 urte Ez

    Diruzaina (MªTere) Diruaren egitekoak kudeatzen ditu Batzar orokor

    baten bidez 2 urte Ez

    Beste batzuk:…………..….

    Bokalak 2 urte

    Bai

    Parte-hartzea (markatu X batekin) Emakumeak Gizonak

    Oso ona X Ona X Gutxi Oso gutxi

    Iraunkortasuna elkartean (markatu X batekin)

    Emakumeak Gizonak

    oso berria denez erakunde hau ez du erantzun

    Luzea Motza Aldizkako Bilerak

    Zenbatera egiten dira? Astero

    Zein ordutan egiten dira? Arratsaldeko 19:30-etan

    Zenbat irauten dute? Ordu bete

  • OTXANDIOKO BERDINTASUN DIAGNOSIA

    32

    ELKARTEA: MIRUGAIN (Mendigoizale Elkartea) Elkartearen jarduera: Mendi irteerak antolatu

    Datu orokorrak Emakumeak Gizonak Guztira Elkartearen bazkide kopurua

    40% 60% 330

    Adinak (orokorrean) 25etik 50 urtetara 20tik 60 urtetara

    Familia ardurak (orokorrean)

    1etik 5urtera 1etik 5urtera

    Arduradunak Eginkizunak Nola izendatzen da?

    Zenbatera aldatzen da?

    emakumea da?

    Lehendakaria (TOMI) Junta eta egutegia kudeatu

    Juntak lehendakaria izendatzen du

    Ez dago mugarik

    Ez gizona da

    Idazkaria (MªTere) Idazkiak prestatu ordenagailuetan trebatua

    Juntak izendatu Ez dago mugarik

    Bai emakumea da

    Diruzaina (MªTere) Diruaren egitekoak kudeatzen ditu

    Juntak izendatzen du

    Ez dago epe mugarik

    Bai emakumea da

    Beste batzuk:…………..….

    Bokalak Juntak izendatzen du

    Ez dago epe mugarik

    3-tik 1 emakumea da

    Parte-hartzea (markatu X batekin) Emakumeak Gizonak

    Oso ona X Ona Gutxi X Oso gutxi Iraunkortasuna elkartean (markatu X batekin)

    Emakumeak Gizonak

    Luzea X X Motza Aldizkako Bilerak

    Zenbatera egiten dira? Astean behin

    Zein ordutan egiten dira? Arratsaldeko 8etan

    Zenbat irauten dute? ordu bete eta erdi edo bi orduko bilerak egiten dituzte

    Haurren eskasia salatzen dute, emakume eta gizonen parte-hartze maila nahikoa da hala ere, bi estamentu hauetako parte-hartze maila areagotzea ere gustuko lukete. Elkartearen helburu nagusia elkartea gaztetzea litzateke, honek elkartea indartuko lukeelako.

  • OTXANDIOKO BERDINTASUN DIAGNOSIA

    33

    ELKARTEA: Iluntxo pilota-kirol elkartea Elkartearen jarduera:

    Datu orokorrak Emakumeak Gizonak Guztira Elkartearen bazkide kopurua

    1 14 15 ez dago bazkiderik

    Adinak (orokorrean) 8 8tik 22ra

    Familia ardurak (orokorrean)

    Arduradunak Eginkizunak Nola izendatzen da?

    Zenbatera aldatzen da?

    emakumea da?

    Lehendakaria entrenatzailea batzar orokorra

    Idazkaria batzar orokorra Bai

    Diruzaina

    pertsona bera

    batzar orokorra Bai

    Beste batzuk:…………..….

    Delegatu 1 batzar orokorra Ez

    Parte-hartzea (markatu X batekin) Emakumeak Gizonak

    Oso ona X X Ona Gutxi Oso gutxi Iraunkortasuna elkartean (markatu X batekin)

    Emakumeak Gizonak

    Luzea X X Motza Aldizkako Bilerak

    Zenbatera egiten dira? Hilean behin

    Zein ordutan egiten dira? 20:00tan

    Zenbat irauten dute? Ordu 1

  • OTXANDIOKO BERDINTASUN DIAGNOSIA

    34

    Gustatuko litzaieke neska gehiago joatea

  • OTXANDIOKO BERDINTASUN DIAGNOSIA

    35

    F- ELKARTE KULTURALAK

    ELKARTEA: Kementsu elkartea Elkartearen jarduera: Arlo kulturala jorratzea Datu orokorrak Emakumeak Gizonak Guztira Elkartearen bazkide kopurua

    40% 60% 20-30

    Adinak (orokorrean) 20tik 70 urtera 20tik 70 urtera

    Familia ardurak (orokorrean)

    bat 1 1

    Arduradunak Eginkizunak Nola izendatzen da?

    Zenbatera aldatzen da?

    emakumea da?

    Lehendakaria elkartearen ordezkaria bilera orokorra 4 urte Ez

    Idazkaria bilerak prestatu eta aktak jaso bilera orokorra 4 urte Bai

    Diruzaina diru kontuak eraman

    bilera orokorra 4 urte Ez

    Beste batzuk:…………..…. 3 bokal bilera orokorra 4 urte Bai 3rak

    Parte-hartzea (markatu X batekin) Emakumeak Gizonak

    Oso ona Ona X X Gutxi Oso gutxi Iraunkortasuna elkartean (markatu X batekin)

    Emakumeak Gizonak

    Luzea X X Motza

    Bilerak

    Zenbatera egiten dira? Hilean behin

    Zein ordutan egiten dira?

    Arratsaldeko 20:00-etan

    Zenbat irauten dute? Ordu bete

    Emakumeen parte-hartze maila indartu beharko litzateke antolatutako ekintzetan

  • OTXANDIOKO BERDINTASUN DIAGNOSIA

    36

    ELKARTEA: SOINUBIL (Kantarien Elkartea) Elkartearen jarduera: Euskaldunon eta Otxandiarren kanten kudeaketa

    Datu orokorrak Emakumeak Gizonak Guztira Elkartearen bazkide kopurua

    40% 60% 20-30

    Adinak (orokorrean) 30etik 60 urtera 40tik 60 urtera

    Familia ardurak (orokorrean)

    1 - 5 1 - 5

    Arduradunak Eginkizunak Nola izendatzen da?

    Zenbatera aldatzen da?

    emakumea da?

    Lehendakaria Bilerak prestatu eta idazkaritza lanak

    Batzar baten bitartez

    Irauten duen ez dago denbora eperik

    Ez

    Idazkaria Lehendakaria lagundu

    Batzar baten bitartez

    Irauten duen ez dago denbora eperik

    Bai

    Diruzaina Batzar baten bitartez

    Irauten duen ez dago denbora eperik

    Bai

    Beste batzuk:…………..….

    Ez daude

    Parte-hartzea (markatu X batekin) Emakumeak Gizonak

    Oso ona Ona X X Gutxi Oso gutxi Iraunkortasuna elkartean (markatu X batekin)

    Emakumeak Gizonak

    Luzea Motza Aldizkako X X Bilerak

    Zenbatera egiten dira? Hilean behin

    Zein ordutan egiten dira? Gaueko 22:00etan

    Zenbat irauten dute? 1-2 orduko iraupena

    Elkarte honetan bazkidetutako pertsonen parte-hartze eta inplikazio maila erdizkakoa da,

    emakume eta gizonen arteko parte-hartze eta inplikazio maila alderatzekotan, aipatu beharra

    dago, emakumezkoen jarduera askoz hobeagoa dela.

  • OTXANDIOKO BERDINTASUN DIAGNOSIA

    37

    ELKARTEA: Gurasoen elkartea Elkartearen jardueara: Bertako gauzak kudeatu

    Datu orokorrak Emakumeak Gizonak Guztira Elkartearen bazkide kopurua

    3 3 6

    Adinak (orokorrean) 35etik 40 urtera 35etik 45 urtera

    Familia ardurak "cargas familiares". (orokorrean)

    ez ez

    Arduradunak Eginkizunak Nola izendatzen da?

    Zenbatera aldatzen da?

    emakumea da?

    Lehendakaria Bertakoa kudeatu Batzar orokor bat 2 urtero ez

    Idazkaria Administrazioa Batzar orokor bat 2 urtero bai

    Diruzaina Diru kontuak Batzar orokor bat 2 urtero bai

    Beste batzuk:…………..….

    Parte-hartzea (markatu X batekin) Emakumeak Gizonak

    Oso ona X X Ona Gutxi Oso gutxi Iraunkortasuna elkartean (markatu X batekin)

    Emakumeak Gizonak

    Luzea Motza Aldizkako X X Bilerak

    Zenbatera egiten dira? 15 egunero

    Zein ordutan egiten dira? 21:30tan

    Zenbat irauten dute? Ordu terdi

  • OTXANDIOKO BERDINTASUN DIAGNOSIA

    38

    ELKARTEA: Ohiandi abesbatza Elkartearen jarduera: herriko korua

    Datu orokorrak Emakumeak Gizonak Guztira Elkartearen bazkide

    kopurua 19 16 35

    Adinak (orokorrean) 54 52

    Familia ardurak (orokorrean)

    X X

    Arduradunak Eginkizunak Nola izendatzen da?

    Zenbatera aldatzen da?

    emakumea da?

    Lehendakaria entsaiuak prestatu eta erabakiak hartu

    Bilera orokor batean

    irauten duena

    bai

    Idazkaria administrazioa Bilera orokor

    batean irauten duena bai

    Diruzaina diru kontuak Bilera orokor

    batean irauten duena

    bai

    Beste batzuk:…………..….

    ordezkariak Bilera orokor

    batean irauten duena

    ez

    Parte-hartzea (markatu X batekin)

    Emakumeak Gizonak

    Oso ona X X Ona Gutxi

    Oso gutxi

    Iraunkortasuna elkartean (markatu

    X batekin) Emakumeak Gizonak

    Luzea X X Motza

    Aldizkako

    Bilerak

    Zenbatera egiten dira? Urtean hiru

    Zein ordutan egiten dira? 20:00 - 21:00 Zenbat irauten dute? 2 Ordu

  • OTXANDIOKO BERDINTASUN DIAGNOSIA

    39

    ELKARTEA: PASEALEKU Elkartea Elkartearen jarduera: Adin aurreratuentzako taberna eta ibilaldiak kudeatzen dituzte

    Datu orokorrak Emakumeak Gizonak Guztira Elkartearen bazkide kopurua

    80% 20% 194

    Adinak (orokorrean) 60-90 70-90

    Familia ardurak (orokorrean)

    Ez 1ek badu familia ardura

    Arduradunak Eginkizunak Nola izendatzen da?

    Zenbatera aldatzen da?

    emakumea da?

    Lehendakaria Mankomunitatearekin harremanak bete eta taberna kudeatu

    Batzar Orokorrak izendatzen du

    2 urtearen buruan

    Bai

    Idazkaria Juntakideei transmisio funtzioak betetzen ditu

    Batzar Orokorrak izendatzen du

    2 urtearen buruan

    Ez

    Diruzaina Elkarteko diruak kudeatu: taberna, bazkideei informatu..

    Batzar Orokorrak izendatzen du

    2 urtearen buruan

    Bai

    Beste batzuk:…………..…. bokalak eta hiru lehendakari orde

    Batzar Orokorrak izendatzen du

    2 urtearen buruan

    Bai

    Parte-hartzea (markatu X batekin) Emakumeak Gizonak

    Oso ona X Ona Gutxi Oso gutxi X

    Iraunkortasuna elkartean (markatu X batekin) Emakumeak Gizonak

    Luzea X X Motza Aldizkako Bilerak

    Zenbatera egiten dira? Hilean behin

    Zein ordutan egiten dira? Gaueko 9etan egiten dira bilerak

    Zenbat irauten dute? Ordu bete eta ordu eta erdi beste batzuetan

    Antolatzen diren txangoetan gizonen parte-hartzea oso murritza izan ohi da, joaten diren

    gutxiengoa bere emazteek tiraka egiten dietelako joaten dira. Antolatzen diren hitzaldietara zein

    ikastaroetara ere parte-hartze maila eskasa erakusten dute gizonek. Argi dago erakunde

    honetan emakumeak direla kudeaketa orokorra lantzen dutenak eta gizonen presentzia garesti

    dago egun.

  • OTXANDIOKO BERDINTASUN DIAGNOSIA

    40

    ELKARTEA: URDURI DANTZA TALDEA Elkartearen jarduera: Herriko dantza talde ezberdinek kudeatu

    Datu orokorrak Emakumeak Gizonak Guztira Elkartearen bazkide kopurua

    60% 40% 55

    Adinak (orokorrean) 4tik 16 urtera 4tik 12 urtera

    Familia ardurak (orokorrean)

    Ez Ez

    Arduradunak Eginkizunak Nola izendatzen da?

    Zenbatera aldatzen da?

    emakumea da?

    Lehendakaria Ardura orokorra Urtean eginiko

    batzar orokorrean Irauten duen denbora

    Bai

    Idazkaria Lehendakaria lagundu

    Urtean eginiko batzar orokorrean

    Irauten duen denbora

    Ez

    Diruzaina Diru kontuak kudeatu Urtean eginiko

    batzar orokorrean Irauten duen denbora Bai

    Beste batzuk:…………..…. Lehendakari ordea eta hiru bokal

    Urtean eginiko batzar orokorrean

    Irauten duen denbora

    Lehendakari ordea emakumea da

    Parte-hartzea (markatu X batekin) Emakumeak Gizonak

    Oso ona X Ona X Gutxi Oso gutxi

    Iraunkortasuna elkartean (markatu X batekin) Emakumeak Gizonak

    Luzea X Motza Aldizkako X Bilerak

    Zenbatera egiten dira? Era formalean ez dira egiten haur txikiak direlako eta beraien arduradunek antolatzen dutelako ekimena bere artean

    Zein ordutan egiten dira? Ez

    Zenbat irauten dute? Ez

    Elkarte honetan nesken ardurak eta inplikazio maila oso nabarmena da. Bertan aritzen diren

    emakumeen osotasunak herriko mutilen inplikazio maila areagotzea nahiko lukete, era honetan, dantzek sortutako ingurugiroa asko indartuko zelakoan.

  • OTXANDIOKO BERDINTASUN DIAGNOSIA

    41

    G- ELKARTEEI EGINDAKO INKESTEN ONDORIOAK

    G.1- Genero parte hartzea

    Otxandion lan egiten duten elkarteen osaera aztertzean, gizonezkoen parte

    hartzea gehienezkoa dela egiaztatzen da. Hau egia izan arren, elkarteetan

    emakumezkoen parte hartzea eta inplikazioa balioztatzen da, nahiz eta

    emakumezkoak umeak izan. (Pasealeku Elkartea, Urduri Dantza Taldea).

    Hala ere, badaude parte hartze paritarioa eta berdintasunezkoa ematen diren

    kasuak, lehen esan bezala, gehienez gizonezkoez osaturikoak edo argi eta

    garbi emakumezkoak direnak.

    Elkartea Jarduera Adinak Osaketa Bilerak

    Kementsu kultura 20-70 paritarioa 20.00etan

    Soinubil kantak 30-60 paritarioa 22.00etan

    Miru-gain mendizaleak 20-60 paritarioa 20.00etan

    Gurasoen

    elkartea

    35-45 Berdintasunezko

    osaketa

    21.30etan

    Ohiandi abesbatza 54 Gehienak

    emakumezkoak

    20.00/21.0

    0etan

    Pasealeku jubilatuak 60-90 Gehienak

    emakumezkoak

    21.00etan

    Gazte

    Asanblada

    Gazteak 19-25 Gehienak

    emakumezkoak

    22.00etan

  • OTXANDIOKO BERDINTASUN DIAGNOSIA

    42

    G.2- Parte hartzearen eginkizunen eragina

    Emakumezkoen parte hartzea esparru sozioekonomikoan, adinean eta honekin

    harreman estua duen, familiaren erantzukizunarekin, hau da lan

    erreproduktiboarekin baldintzatuta daude.

    Horrela Pasealeku Jubilatuen Elkartea edo Ohiandi Abesbatza bezalako

    elkarteetan emakumeak gehienezkoak dira, beraien adina 55 eta 90 urte artean

    dagoelarik. Emakumezkoentzat, adin tarte hau, familia erantzukizunak baretu

    diren garaia da, ez dutelako 24 ordutan umerik zaindu behar. Nahiz eta bilobak

    zaindu, ez diete hainbeste lan ematen, aisialdi eta jarduera sozialetan parte

    hartzeko denbora gehiago dutelarik.

    Hala ere, 27 eta 40 urteko emakumeek, seme-alabak dituzte, gainera baliteke

    etxean eta etxetik kanpo lan egitea, honek parte hartzearen aukerak murriztuz.

    Emakume hauentzat, ekintza edo elkarteen bilerak zein ordutan eta zein

    aldikotasunarekin egiten diren erabakiorra izan daiteke. Kasu batzuetan, bilerak

    21:30 edo 22:00etan izaten dira, lan erreproduktiboarekin ezin egokituz. Baina

    ekintza hauek, eskola orduan egingo balira edo haurtzaindegi zerbitzua

    emango balitz, beraien presentzia izatea errazagoa litzateke.

    Zailtasun hauek izanda ere, parte hartze parekidea dagoela ikusten da, 20-30

    eta 60 urte arteko jendearen artean.

    Elkarteek emakume eta gazte gehiagok parte hartu dezaten interesa dute,

    baina parte hartzea eragiteko edo bultzatzeko ekintzak egiten direnik

    informaziorik ez dugu.

  • OTXANDIOKO BERDINTASUN DIAGNOSIA

    43

    G.3- Ekintza mota

    Elkarteen jardueraren arabera, emakumezkoen eta gizonezkoen parte hartzea

    aztertzeko adierazgarria da genero rolen eragina. Adibidez, futbolarekin

    zerikusia duten elkarteetan, karguetan gizonezkoen presentzia erabatekoa da

    eta parte hartzean emakumezkoena %25-30ekoa eta gizonezkoena %70-

    75koa.

    Emakumezkoak, kultur jarduerarekin zerikusia duten elkarteetan parte hartzen

    dute baina ez hainbeste kirol elkarteetan.

    Zentzu honetan, genero rolak birsortzen direla baiezta daiteke: Gizonezko ume

    eta helduak, jarduera fisikoa, indarra, lehiakortasuna etab. Emakumezko ume

    eta helduak aldiz, jarduera artistikoetan, indar fisikoa eta lehiakortasuna lantzen

    ez den horietan alegia.

    G.4- Elkarteetako karguak

    Parte hartzea parekidea den elkarteetan (%40-60), karguak emakume

    eta gizonezkoen artean banatuak daude, nahiz eta gehienetan lehendakaritza

    gizonezko batek eduki. Emakumezkoek diruzaintza eta idazkaritzako lanak

    hartzen dituzte, lehendakaritzarekin alderatuz, hain publikoak ez diren karguak

    alegia.

    Horregatik, kasu honetan ere genero rolek eta estereotipoek

    emakumezkoek eta gizonezkoek dauzkaten eginbeharrak baldintzatze dituztela

    baiezta daiteke.

  • OTXANDIOKO BERDINTASUN DIAGNOSIA

    44

    G.5- Elkarteen laburpena

    Pasealeku: Jubilatuen elkartea. Gehiengoa emakumezkoak dira bai karguetan

    baita bazkideetan ere.

    Urduri Dantza Taldea: Parekidea da (%60 emakumeak-%40 gizonak). Kasu

    honetan lehendakaria emakumea da, diruzaintza arduraduna gizona eta

    idazkaria emakumea. Gizonezkoen iraunkortasuna aldizkakoa da,

    emakumezkoena aldiz, ez.

    Vulcano Futbol taldea: Bere jarduera futbolaren inguruan garatzen du. Parte

    hartzearen gehiengoa gizonezkoena da. Bai barne karguetan nahiz

    bazkideetan. (%25 emakumeak-%75 gizonak).

    Koikili Peña: Parte hartzearen gehiengoa gizonezkoa da, bai barne karguetan

    nahiz bazkideetan. (%30 emakumeak-%70 gizonak).

    Kementsu: Jarduera kulturalak. Parte hartze parekidea (%40

    emakumezkoena-%60 gizonezkoena), nahiz eta antolatutako ekintzetan

    emakumezkoen parte hartzea areagotu nahi dute.

    Mainondo: ( Ikasleen guraso elkartea). Berdintasunezkoa, baina 6 pertsonek

    parte hartzen dute bakarrik. Bilerak 15 egunero antolatzen dira, oso berandu,

    21:30etan. Emakume eta gizonezkoen parte hartzea aldizkakoa da.

    Soinubil: bere jarduera, Euskal Herriko eta Otxandioko herri abestiak

    erakustea datza. Parte hartzea parekidea da (%40a emakumezkoak-%60a

    gizonezkoak). Lehendakaria gizonezkoa da eta diruzaintza arduraduna eta

    idazkaria emakumeak dira. Hilero biltzen dira 22:00etan.

  • OTXANDIOKO BERDINTASUN DIAGNOSIA

    45

    Ohiandi abesbatsa: Gutxigatik bada ere, gehiengoa emakumezkoak dira.

    Kasu honetan, lehendakaritza diruzaintza eta idazkaritza emakumezkoen

    eskuetan daude. Jarduera eta duten adinarengatik (54) izan daiteke.

    Miru-gain: mendira irteerak antolatzen dituzte. Elkarte parekidea da,

    lehendakaria gizonezkoa da eta diruzaintza eta idazkaria aldiz emakumezkoa.

    Iluntxo pilota elkartea: Neska bakarra dago. Gehiagok parte hartzea

    gustatuko litzaieke, baina ez dute ekintza zehatzik egin neskak erakartzeko.

    Barne karguetan, diruzaintza eta idazkaritza emakumezkoak darama,

    lehendakaritza aldiz, gizonezkoa de entrenatzaileak.

    Gazte asanblada: Parte hartzearen gehiengoa emakumezkoena da, %66,6,

    %33,4a aldiz gizonezkoena. Neskek diruzaintzan eta komunikazioan dute

    kargua, mutilek aldiz kultura eta mantenimenduan. Normalean kultur arloan

    emakumezkoak aritzen dira, beraz esan dezakegu genero rolak kasu honetan

    aldatu direla.

    H- TAILERREN ONDORIOAK Hiru tailer antolatu dira adin ezberdinetako emakumeekin.

    1. 30 urtetik beherako emakumeak

    2. 30-50 urteko emakumeak

    3. 50 urtetik gorako emakumeak

    Alde batetik, tailer hauen helburuak , emakumeek nola ikusten duten haien

    egoera gizonezkoekin alderatuz eta, beste batetik, zer iritzi duten

    Otxandioko Udaletxetik berdintasun arloan egiten de n politikaz izan dira.

  • OTXANDIOKO BERDINTASUN DIAGNOSIA

    46

    H.1- Egoera soziala

    Emakume eta gizonen desberdintasunei buruzko iritziak ezberdinak izan dira

    emakumeen artean eta honek oso lotura estua du beraien adinarekin .

    Gazteek oraindik ez dute desberdintasun asko nabaritzen berdintasun

    formala onartuta daukatelako. Momentuz, bere bizitzan berdintasun erreala

    eta formalaren artean gabezia ez dute ikusten . “Berdintasun faltsua ” da

    hori, hedabideetatik eta askotan instituzioetatik bultzatzen dena.

    “Orain askeagoak gara emakumeak.”

    “Gazteen artean gauzak aldatzen doaz, baina adibidez orain arte pertsona

    nagusiak zaintzea beti izan da emakumeen gauza bat.”

    “Mugak sentitzen dituzte batzuetan diren modukoak edo izan nahi duten

    modukoak izateko eta erakusteko. “

    Gazteen artean kontraesan asko agertzen dira, oraindik ez dutelako oso argi

    emakume eta gizonen artean gertatzen dena. Alde batetik, haien bizitzan

    berdintasuna errealitate bat dela esaten dute eta, beste batetik, honako

    baieztapena egin dute:

    “Emakumeek ez dugu beste emakume erreferenterik normalean.”

    Emakume helduagoek (50 urtetik gorakoek) berriz, badakite emakumeen eta

    gizonen egoera jendartean ez dela berdina bere bizitzan ezberdintasuna

    presente egon delako. “Genero berdintasunaren aldeko kontzientzia gutxi

    dago”.

  • OTXANDIOKO BERDINTASUN DIAGNOSIA

    47

    30-50 urteko emakumeek gizonen inplikazioa lan erreproduktiboan lehen

    baino handiagoa dela diote, baina hala eta gutiz ere, haiek ardura gehiago edo

    astunagoa izaten dutela onartzen dute. “ Etxeko karga emakumearena da”.

    Haurren adinak, haien aisialdia eta parte-hartze soziopolitikoa asko

    mugatzen duela esan dute, denboraldi batetako gauza bezala kokatzearren.

    50 urtetik gorakoek erraztasun gehiago dute parte-hartzeko, seme-alabak hazi

    direlako. “ Gauden adinean, bizitza publikoan gehiago parte hartzen dugu,

    baina alde pribatuak gure ardura izaten jarraitzen du.”

    Etxeko eta familiaren arduraz aparte, lan-arloan , emakume helduek

    diskriminatuak daudela ikusten dute . Adibide moduan jarri daiteke haurdun

    izatea oraindik arazoa dela lana bilatzeko edo lan-postuan jarraitzeko.

    “Haurdun geratu eta kaleratzearen beldurra badago”

    “Lana bilatzeko orduan ere, emakumeek bere zereginekin (haurrak)

    bateragarriak izango diren ordutegiak bilatzen dituzte. Gizonek ez diote horri

    begiratzen.”

    “Kontziliaziorako ez dago inolako erraztasunik ez gizon ez emakumeentzat ere,

    lanpostuetan ere ez da erraztasunik ematen.”

    “Emakumeek zailtasun handiagoa dute bilera baten parte hartzeko eta horren

    adibide da gaur 5 emakume baino ez egotea. Etxe guztietan ez delako egoten

    ume bi aitarekin uzteko aukerarik”

    30 urtetik gorako emakumeek argi dute genero rolak eta estereotipoak

    bizirik egoten direla jendartean eta horrek eragina handia duela emakume

    eta gizonen bizitzan.

  • OTXANDIOKO BERDINTASUN DIAGNOSIA

    48

    “Hazi ahala rol gehiago hartuz doaz neska zein mutilak eta haien bizitzetan

    eragin gehiago dute.”

    “Askotan, haurrak ikusita, pentsatzen dugu, gutxi aurreratu dugula. Rolak,

    neska eta mutilen koloreak, ezkontzeko neska mutila baino gazteagoa izan

    behar dela…badirudi orain dela mende erdi moduan gaudela.”

    “Baten ilobak, 5 urtekoak, orain dela gutxi esan zion oraintxe konturatu zela

    neska batzuk gidatzen zekitela eta batzuk etxetik kanpo lan egiten zutela. Bere

    erreferentzia bere ama da, etxekoandrea eta gidabaimena poltsikoan duena

    erabili gabe.”

    “Semea baduzu galdetuko diozu, nahi duzu hasi futbolean; baina zenbat alabari

    galdetzen zaie hori?”

    H.2- Herriko egoera

    “Bizitza handia dago herrian”

    “Otxandion genero berdintasun kontzientzia oso gutxi dago eta gehienbat

    emakumeen partetik”

    Parte hartze sozial eta politikoa:

    Emakumeen parte hartzea oso baldintzatuta dago lan erreproduktibo eta

    genero rolengatik . Egoera hau ez da Otxandioko gertakizun espezifikoa baizik

    eta jendarte patriarkalaren ondorio bat.

    “Zailtasun nagusia: lana eta haurrak direla lehentasun nagusiak.”

  • OTXANDIOKO BERDINTASUN DIAGNOSIA

    49

    “Gurasoen elkarteak antolatutako haurtzaindegia behin bakarrik egin zen

    eskolako batzar garrantzitsu bat egon zenean, baina normalean ez da egiten

    horrelakorik.”

    “Gizonezkoek, nahiz eta haurrak izan, ibiltzen dira aisialdian bizikletan edo

    kirolak praktikatzen…”

    “Jarduerak denei zuzentzen zaizkie baina rolak hartuta dituztenez batzuetara

    gizonak eta beste batzuetara emakumeak baino ez doaz. Adibidez, gizonak ez

    doaz esku lanetara, ezta gimnasia edo “Pilates” egitera ere ez.”

    “Futbolean eta pilotan mutil gehiago, Mirugainen antzera, eta politikan (ezker

    abertzalean) mutilak alde handiarekin”

    “Eskaintzen dena oso tradizionala da. Boluntario izateak badauka bere parte

    oso ona baina ez dago inolako kontzientziarik nesken parte-hartzerako”.

    Gazteen ustez ez da berdin bultzatzen nesken parte hartzea eta mu tilen

    parte hartzea.

    “Vulcano futbol taldean ez dago emakumerik”, baina lehen, “neskak jokatzen

    zutenean ez zeuden ezta kirol batzordean. Neskak beraiek izan ziren futbol

    taldera joan eta talde bat zutela esan zutenak, haiena izan zen iniziatiba eta ez

    ekipoarena.”

    Hala ere, Udaletxeak emakume eta gizonak kontutan hartzen dituen bere

    eskaintzak egiteko galdetzean “ez dela sexu kontua” “Udaletxeak planteatzen

    duena herriaren iniziatibatik sortzen da” Ez dute oso argi neskentzako

    eskaintza berezirik egin behar denik, “neska zein mutilentzako izan behar dira

    eskaintzak” diote. Erantzun honek genero perspektibaren garrantzia ez

    dutela ezagutzen adierazten du, zerbait susmatzen dute baina ez dute argi.

  • OTXANDIOKO BERDINTASUN DIAGNOSIA

    50

    Lehen aipatu dugun zailtasuna berdintasun formala eta errealaren artean

    dagoen distantzia ikusteko, hemen berriro agertzen da.

    Emakumeek , oro har, ez dute ezer berezirik faltan botatzen eta herrian

    elkarte berririk ez dutela behar diote.

    H.3- Udal politika eta errekurtso sozialak

    Udaletxearen aldetik faltan botatzen dute bai genero ikuspegia, bai

    etorkinen integrazioa lantzeko baliabideak eskaintz ea.

    “Eskolaz kanpoko eskaintza adibidez; lehen futbola eta pilota zeuden eta

    gehienak mutilak. Lan handia egin zen eta orain multikirolak eskaintzen hasi

    dira eta gehienak neskak dira. Estrukturalki ez dago interesik neskak hor parte

    hartzeko”

    Gazteen esanetan “Futbolean, adibidez, diru laguntzak ematen zaizkio

    elkarteari, baina gero Udaletxeak ez dio eskatzen berdintasuna bultzatu behar

    duenik. Vulcanok ez du ahaleginik egingo neska taldeagatik baina Udaletxeak

    exijitu diezaioke Vulcanori.”

    Kultur ekitaldiak faltan botatzen dituzte, baina Otxandio herri txikia izanik

    badakite ezin dela horrenbeste eskaintzarik ere egin.

    Genero estereotipoek, parte-hartzean ere eragina dutela ikusten da esaldi

    hauetan.

    “Udal eskaintzak, adibidez, Kultura aldetik emakumezko zein gizonezkoentzat

    dira”

  • OTXANDIOKO BERDINTASUN DIAGNOSIA

    51

    “Euskara batzordean emakume gehiago daude baina batzuk utzi egin dute eta

    hirigintzan edo “memoria historikoan” gizon gehiago,…” “Asanblada gehienetan

    gizonen parte hartzea handiagoa da, haurrekin zerikusia duten gauzekin

    emakume gehiago doaz”

    Dena den, 50 urtetik gorako emakumeek hauxe esan dute: “Parte hartu dugu

    eta ez dugu trabarik izan, ezta hainbeste gizonen artean emakume bakarra

    ginenean ere”.

    Beraz, herriko emakumeek ondo baloratzen dute Genero Diagnostiko bat

    egitea. “Udaletxeak diagnostiko hau eskatzea seinale ona da”

    Herrian faltan botatzen dituzte:

    Pediatra

    Zinea

    Igerileku estalia

    Liburutegian umeen gunea

    Kirol eskaintza zabalagoa

    Bidegorriak paseatzeko zein bizikletan ibiltzeko eta patinatzeko bideak.

    Talde handian elkartzeko lekuak, estaliak ( bazkari bat egiteko edo antzerki bat

    egiteko…)

    Herriaren zerbitzura egoteko sukalde bat

  • OTXANDIOKO BERDINTASUN DIAGNOSIA

    52

    I- ONDORIO OROKORRAK

    Herriko politikan, genero ikuspuntua barneratzea ezinbestekoa ikusten dugu.

    Hauek eraginkorrak izan daitezen, pertsona guztiek parte hartzea garrantzitsua

    da. Gainera, herri bateko emakumeek, bertako garapeneko ekarpena baloratua

    izatea nahi dute, baina beraien interesak eta beharrak kontutan izateko premia

    dute.

    Azkenik, gaur egun, gai honek politikan lehentasuna du; herri, estatu eta

    Europa mailan. Horregatik proiektu eta programa hauekin dabiltzanei trebeak

    izatea eskatzen zaie.

    Genero ikuspuntuak suposatzen du:

    a) Genero artean ematen diren erlazioak ezagutu, gehienetan

    gizonezkoentzat lagungarriak eta emakumezkoak baztertuak

    diren erlazioak.

    b) Erlazio hauek sozial eta historikoki sortuak izan direla.

    c) Erlazio hauek, beste erlazio sozialekin harremana dute.

    Genero ikuspegiak, genero roletara eta bere erlazioetara hurbiltzea eragiten

    digu. Desberdintasun erlazioak genero alorrean, esparru guztietan ematen

    diren diskriminazioetan eragina du: lana, familia, politika, erakundeak, artea,

    enpresak, osasuna, zientzia, sexualitatea, historia.

    Genero begirada ez da emakumeei zuzendua egon behar; gizonezko eta

    emakumezkoen berdintasunerako politika zehatzak ezartzean baizik.

    Horretarako, “binako estrategia” ezartzen da, (1995.urteko Europa kontseiluko

    mainstreaming adituek xedatua) alde batetik politika zehatzak eta bestetik

    zeharkako generoa begiztatzen dena.

  • OTXANDIOKO BERDINTASUN DIAGNOSIA

    53

    Zeharkako generoa edo mainstreaming, herriko politikaren pausu guztietan

    genero ikuspegia zeharkako erara ezartzea da; erabakiak hartzetik,

    planifikazioa, politika hauek martxan jartzea edo ebaluazioa. Esparru, sektore

    edo esku hartzen duten ekintzetatik pasatuz, aurrekontuak generoarekin

    sentikorrak direla ahaztu gabe.

    Adibidez, emakumeen kontrako indarkeriari aurka egiteko herri egitasmoa,

    politika zehatzaren adibide ona da. Egitasmo honen barruan indarkeria jaso

    duten emakumeei etxebizitza sozialetan erreserbak egitea ekintza baikorra da.

    Otxandioko herrian, zehazki herri politikan, berdintasunarekin zerikusia duten

    gabeziak daude. Dagoen dokumentazioa aztertu ondoren, (Otxandio herrirako

    iraunkortasunerako plan eta diagnosia) dokumentu hauek genero ikuspegirik ez

    dutela egiaztatzen da.

    Beharrezkoa da emakumezkoen eta gizonezkoen errealitatea isladatzen

    dituzten datuak argitaratzea, modu egokian ulertzeko eta erakunde kudeatzaile

    politikoek haietan eragina izan dezaten.

    Dokumentu hauen edukiei dagokienez, parte hartze sozialak interes handia

    dauka, “Otxandioko iraunkortasun planeko” lehenengo esaldiak “ezaugarri

    integrala parte hartze eredu moduan garatzea, planaren egitea era

    eragingarrian koordinatzeko” dio eta.

    Udaletik ezarri nahi den kudeaketa eredu honek benetan parte hartze ona izan

    dezan, kontutan izan behar du herriko jendeak dituen zailtasunak, batez ere

    emakumeek dituztenak.

  • OTXANDIOKO BERDINTASUN DIAGNOSIA

    54

    Historikoki, diagnosian agertzen den ekintza bat, elkartetasuna bultzatzea bada,

    kontutan izan behar da zama familiarra duten emakumeek ez dutela hauetan

    parte hartzeko aukerarik, denbora falta eta ordutegiak direla eta; normalean

    emakumeak baitira lan erreproduktiboaz jabetzen direnak.

    Genero diagnosi bat egiteak, udalaren partetik, gabezia hauek konpontzeko

    interesa adierazten du, nahiz eta sentsibilizazio eta formazioa beharrezkoak

    diren, udaleko pertsonengan eta herriari zuzenduak ere izan behar dute.

    Alde batetik, programak diseiniatzen lan egiten duten pertsonek errekurtsoak

    beharrezkoak dituzte genero ikuspegitik lan egin dezaten. Udaleko arlo

    ezberdinek erantzukizuna hartu behar dute lan honetan. Bakoitzak

    desberdintasunak atzean uzteko ekarpenak egin behar dituzte, herriaren

    konpromisorako.

    Beste alde batetik, herritarrek kontutan izan behar dute, libre izateko eta

    herritarren beharrizanak exijitzeko aukera dutela. Sentsibilizazioa beharrezkoa

    da, desabantailak dituzten emakumezkoek batzuetan egoera hauek

    identifikatzeko zailtasuna dutelako.

    Berdintasunerako bidea luzea da, baina Otxandion lehenengo urratsak eman

    dira eta diagnosi hau horretan laguntzeko tresna egokia da.