O CLIMA TEMPO E CLIMA. DOUS CONCEPTOS DISTINTOS CLIMA TEMPO E CLIMA. DOUS CONCEPTOS DISTINTOS...

Click here to load reader

  • date post

    16-Feb-2019
  • Category

    Documents

  • view

    216
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of O CLIMA TEMPO E CLIMA. DOUS CONCEPTOS DISTINTOS CLIMA TEMPO E CLIMA. DOUS CONCEPTOS DISTINTOS...

O CLIMA

TEMPO E CLIMA. DOUS CONCEPTOS DISTINTOS moi habitual confundir os conceptos tempo e clima. Cando nos referimos ao tempo, estamos a falar das condicins atmosfricas que se dan nun momento determinado nun lugar. As, cando dicimos empeza a chover, est nubrado ou fai sol, estamos a falar do tempo. O termo clima refrese media das condicins meteorolxicas dun lugar. E mdese sobre un intervalo de tempo longo. Normalmente uns trinta anos. Ao abarcar ese perodo evitamos que infla un ano especialmente seco ou hmido na consideracin. Para poder comprender en que consiste o Cambio Climtico, necesario entender e ter claro todos os factores que inflen no tempo meteorolxico e como se prolongan no tempo determinan o clima.

O TEMPO METEOROLXICO Falar do tempo unha conversacin recorrente. Se te fixas, todos os telfonos mbiles xa traen por defecto unha app co prognstico. Queremos saber se vai chover ou facer Sol os prximos das. E tamn te dars conta que moitas veces as previsins non se cumpren. Por que tan difcil prognosticar que vai pasar? Imos tratar de entendelo. Factores que inflen no tempo Por tempo entendemos o estado da atmosfera nun determinado momento. Tmase en conta a humidade (absoluta e relativa), a temperatura e a presin, nun determinado lugar e momento (Fonte: Wikipedia). Hoxe en da temos claro que o que coecemos como tempo meteorolxico depende dun conxunto de factores ligados atmosfera. Imos ver cun pouco de detalle en que consisten e como interaccionan entre si. A atmosfera, como ben sabes, o conxunto de gases que rodean a Terra. Na actualidade coecemos perfectamente a sa composicin e caractersticas. Pero algo relativamente recente. Ata o S. XVII, a humanidade non era consciente da presin que exerce a atmosfera sobre ns nin o concepto sen carga.

A modo de exemplo, moi curioso o concepto de horror vacui, que podemos traducir por medo ao baleiro. Ata o S. XVII, crase que natureza arrepiballe o baleiro e non poda existir. Pero sucedeu algo curioso. Uns xardineiros italianos intentaron subir auga a uns xardns aspirando cunha hlice e viron que non suba de ningunha maneira mis de 10,33 metros. Pareceulles incrible e consultaron a Galileo, unha das eminencias cientficas da poca. E que fixo? Pois decidiu dicir que o horror alcanzaba ata esa altura, e definiuno como altezza limitatssima. E quedou tan tranquilo. Hoxe sabemos que o seu problema limitbase a que non podan superar a presin atmosfrica, e por iso lles era imposible superar esa altura. ACTIVIDADE. Busca informacin sobre o experimento dos Hemisferios de Magdeburgo e prepara unha experiencia similar cos teus compaeiros para levala a cabo na clase. Como non fcil conseguir os materiais, podedes facer algo parecido ao que aparece no seguinte vdeo ( min 23.30). https://www.youtube.com/watch?v=moZZjC7S5BU Presin atmosfrica. Sempre que vemos a previsin meteorolxica flannos de variacins de presin. De altas e baixas presins. Para entender a que se refiren e a importancia que teen na atmosfera, debemos comprender antes o concepto de presin. Os primeiros experimentos que achegaron algo de luz sobre o tema realizounos un cientfico italiano en 1643. Torricelli encheu un tubo de cristal dun metro de lonxitude de mercurio e mergullouno nun recipiente cheo do mesmo lquido. Ao retirar o dedo, observou que o mercurio baixaba ata ocupar 76 cm do tubo. Deduciu que o que faca que non seguise descendendo era a presin do aire sobre o lquido do recipiente. Posteriormente, outros investigadores repetiron o experimento na cima de montaas e na sa base. E comprobaron como imaxinaban que a presin era menor ao aumentar a altura pola menor columna de aire que estaba sobre eles. Todo isto permitiu descartar a idea do horror vacui. Os lquidos non suban porque tivesen medo (sic), senn pola presin do aire. Na actualidade sabemos que a presin tamn depende da temperatura do aire (a mis fro mis denso). A nosa atmosfera est formada por grandes masas de aire que se desprazan e que se comunican entre si para igualar as sas presins. E son estes reequilibrios os principais responsables dos cambios do tempo.

https://www.youtube.com/watch?v=moZZjC7S5BU

Temperatura Tal como comentamos antes, a temperatura e a presin estn intimamente relacionadas entre si. Cando se produce un incremento de temperatura, a presin dimine. E viceversa. Anda que explicado as pode parecer moi simple, realmente moi complexo, xa que a temperatura vara de forma importante coa altitude e tamn dun punto a outro. Preguntcheste algunha vez de onde sae a calor da atmosfera? Por que o aire est quente? E que o aire estea mis quente preto da superficie do planeta? A fonte de calor da nosa atmosfera a radiacin que nos chega do Sol (tanto a parte visible como os raios infravermellos e ultravioletas). E moi curioso, pero cando a luz do Sol entra na atmosfera, esta practicamente transparente e o aire non se quenta. Isto prodcese unha vez rebotou na superficie da Terra. O motivo que este impacto provcalle un aumento de lonxitude de onda, que permite quentar a superficie, a auga e as capas baixas da atmosfera. Se ascendemos pola atmosfera, a temperatura dimine rapidamente, a un ritmo medio de 6 graos por cada mil metros de altitude. A menor densidade do aire e a sa maior distancia superficie son os factores que determinan este gradiente. ACTIVIDADE. Indica se certo ou falso.

Sen atmosfera, a superficie do planeta arrefriarase moitsimo mis durante a noite.

altura dos voos comerciais a temperatura est facilmente por baixo dos 50 graos baixo cero.

A radiacin con mis enerxa a visible. Humidade do aire Entendemos por humidade a cantidade de vapor de auga que est presente no aire. Esta auga procede da evaporacin que provoca a radiacin solar nas masas de auga (ros, ocanos, etc.). Curiosamente, o aire hmido mis lixeiro que o aire seco, o que fai que se eleve en atmosfera. Cando alcanza certa altura, este vapor condnsase formando pingas de auga e dando lugar ao que coecemos como nubes. importante ter claro que as nubes non conteen vapor, senn auga lquida ou en forma de cristais que cando pesan demasiado caen dando lugar s precipitacins en forma de auga ou neve.

PREDICIR O TEMPO Desde as orixes da humanidade, a calquera civilizacin encantoulle poder predicir o tempo. Saber se se achegan tormentas ou furacns. Ou se chover tras un perodo seco. E durante sculos intentouno controlar de formas que hoxe nos poden parecer cmicas. ACTIVIDADE. Busca informacin sobre un dos seguintes temas e prepara unha presentacin explicativa sen soporte audiovisual sobre ela. A presentacin debe ter unha duracin de entre dous e tres minutos.

Danza da choiva indios Cherokee.

Danza da choiva Azteca.

Rogativas para que chova. Pero tal como podes ir imaxinando, para predicir o tempo tense que ter en conta todas as variables das que falamos e outros aspectos mis complexos. O problema que non se trata de ter unha temperatura, senn que para ser eficaces ao 100% teriamos que ter datos de todas as molculas da atmosfera vez. E isto imposible. Ningn computador tera suficiente potencia para traballar con tantos datos. Pero si que dispoemos do que chamamos modelos meteorolxicos. Modelos numricos de predicin meteorolxica. Estes modelos consisten en combinar a informacin procedente de satlites, sondas e datos de observatorios e tratalos en computadores con programas informticos que simulan o comportamento da atmosfera a partir de toda a informacin introducida. Estes modelos son cada vez mis fiables, anda que imposible que ofrezan uns resultados 100% fiables. O que chamamos mapas do tempo son representacins sobre unha rea concreta destes modelos.

RECOLLENDO DATOS Para coecer a nosa atmosfera e construr os modelos necesario unha recollida constante de datos. Toda esta informacin procede de distintas fontes. Estacins meteorolxicas. Trtase de instalacins nas que se recollen datos atmosfricos. Inclen barmetros, pluvimetros, termmetros de mxima e mnima e outros instrumentos. Sondas globos. Son globos que incorporan sensores que van mandando datos mentres ascenden pola atmosfera. Satlites. Dispoer de satlites meteorolxicos supuxo un grande avance no estudo da atmosfera e os seus fenmenos. Achegan informacin tanto sobre nebulosidade como de contaminacin, tormentas de area ou variacins na capa de ozono. Radares. Existen radares especialmente deseados para detectar as precipitacins e determinar a sa importancia e tipo (choiva, sarabia, neve...). Ademais permiten prever a sa traxectoria.

ACTIVIDADE: Entra na web http://www.rain-alarm.com/ e localiza Galicia no mapa. O que ests a ver indicada sobre un mapa de google maps a informacin dos radares de precipitacin. A partir da informacin que aparece, indica a evolucin das choivas nas ltimas horas en Europa.

O CLIMA

Ata agora vimos que o tempo algo puntual e difcil de predicir. En cambio, se vivimos en Galicia e outono, bastante fcil predicir que chover a mido.

Como o sabemos? Dnolo a nosa experiencia de anos. E neste caso, estamos a referirnos ao clima.

O clima, como xa comentamos, refrese media do tempo en longos perodos de tempo. E as sas caractersticas vennos determinadas por un conxunto de factores.

Factores que determinan o clima

Latitude. Canto mis preto do ecuador esteamos, mis perpendiculares nos chegan os raios do Sol e mis radiacin recibiremos. Ademais, a maior latitude, temos mis oscilacin da duracin do da e a noite durante o ano.

Todo iso implica que as zonas mis clidas do planeta estean prximas ao ecuador.

Ademais, non todas as latitudes son igual de propicias para que se xeren anticiclns e borrascas. As, cada latitude ten as sas propias caractersticas.

Distancia ao mar. A mis separada se atopa unha rexin