Lotura Kimikoa Iker

download Lotura Kimikoa Iker

of 16

  • date post

    19-Oct-2015
  • Category

    Documents

  • view

    13
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of Lotura Kimikoa Iker

  • 7/14/2019 Lotura Kimikoa Iker

    1/16

    Egilea: Iker

    Teres

    Gela: 1G

    batx

    Irakaslea:

    Xabier

    Gutierrez

    AURKIBIDEA: Zergatik konbinatzen dira eleentu ezberdinak! "otura kiikoaren ikus#egi

    energetikoa $ eta ondorioz egonkortasuna%

    "otura otak ezberdindu: lotura intraolekularrak eta interolekularrak%

    "otura intraolekular otak:

    o Ionikoa

  • 7/14/2019 Lotura Kimikoa Iker

    2/16

    "otura ota &au deskribatu 'odu sin#le batean($ nola sortzen

    den eta zein eleentu oten artean gertatzen den )usti*ikatuz%

    "otura &onen ondorioz sortzen diren egiturak deskribatu: sareak'otak EZ(%

    +ustantzia ionikoen #ro#ietateak enuntziatu eta )usti*ikatu%

    o Kobalentea

    "otura ota &au deskribatu "e,isen ereduan oinarrituz$ nola

    sortzen den eta zein eleentu oten artean gertatzen den)usti*ikatuz%

    "otura &onen ondorioz sortzen diren egiturak ai#atu: olekulak$

    sareak-

    .olekula &auen "e,is egitura ean eta #olarrak diren edo ez

    arrazoitu: /0$ 2

    +ustantzia kobalenteen #ro#ietateak enuntziatu eta )usti*ikatu%

    o Metalikoa

    "otura ota &au deskribatu &odei elektronikoaren teorian

    oinarrituz%

    +ustantzia etalikoen #ro#ietateak enuntziatu eta )usti*ikatu%

    '1% o&arra: atal &onekin bukatzeko ondo legoke 3 lotura hauen ezberdintasuna

    labur3labur ze&aztuko bazenute(

    Indar interolekular otak deskribatu$ adibideren baten laguntzaz baliatuz:

    o 4an de ,aals

    Di#olo3di#olo$ di#olo 5 di#olo induzitu$ "ondon indarrak%

    o idrogeno zubiak

  • 7/14/2019 Lotura Kimikoa Iker

    3/16

    '0% o&arra: errazagoa izan daiteke lotura kobalentea eratzen duten olekulen

    #ro#ietateak$ indar interolekularrrak deskribatu eta gero azaltzea(%

    1. ona &een atooak zergatik elkartzen diren azaltzeko azal#en

    orokorra%

    .ultzoak sortzeko elkartzen dira6 &auek bere aldetik baino

    egonkortasun &andiagoa eta energia txikiagoa baitituzte% Beraz$

    esango genuke eleentu ezberdinak konbinatzean ultzoak

    sortzen direla$ egonkortasun &andiagoa eta energia txikiagoa

    dituztenak%

    Egonkortasunari eta energiari buruz &itz egin dugu$ baina azaldu ez%

    Bi eleentuen artean lotura bat sortzean bi atoo &orien energian

    aldaketa bat egoten da% 7rozesu &au gertatzen den bitartean$ bi

    &auen artean energia askatzen ari da6 lotura3energia deritzona%

    .olekula berria sortu eta gero$ berriro ere banandu na&i bagenu$

    askatu duen energia kantitate bera ean be&arko genioke%

    Energi kantitate &au lotuta dago egonkortasunarekin6 lotura bat

    eratzean zenbat eta energia kantitate &andiagoa askatu orduan eta

    lotura &ori egonkorragoa izango da%

    Atooak bananduta edo guztiz elkartuta daudenean energia

    kantitate ezberdina daraate% asteko$ bata bestetik bananduta

    daudenean bakoitzaren energia zero dela esaten da% 8arraian$

    atooak elkartzen )oaten direnean indar erakarleak dira nagusi6

    bitartean energia askatzen da% Atooen arteko distantzia lotura3distantzia olekularra denean$ energiaren balioa inioa da6 aldiz

    sistearen egonkortasuna axioa% Bukatzean$ atooak ge&iago

    &urbiltzean$ indar aldaratzaileak indar erakarleei gaindituko dio$

    energia xurgatuz%

    Bi atooen arteko loturei buruz ari gara &itz egiten denbora osoan$

    baina ze lotura ota daude! 9olakoak dira bakoitzak!% au da lan

    &onen bitartez azalduko duguna%

  • 7/14/2019 Lotura Kimikoa Iker

    4/16

    2. 8arraitzeko lotura intraolekular eta interolekularren arteko

    ezberdintasunak ai#atuko ditut% "otura intraolekurrarak atooen

    artean sortzen diren loturak dira$ olekulak sortzeko% auenbarruan lotura ionikoa$ kobalentea eta etalikoak daude% Indar

    &auek olekula baten egonkortasuna adierazten dute% Aldiz$ lotura

    interolekularrak$ olekulen artean sortzen diren loturak dira$

    substantzia desberdinak sortzeko% Gauza askoren artean

    substantziaren egoera *isikoa adierazten dute 'solido$ likido$ gas($

    baina substantzia bat bestearekin duen na&askortasuna% auen

    barruan ezagunenak 4an der ,aals$ Di#olo3di#olo eta idrogeno

    loturak dira%

    3."otura Intraolekularrak:

    3.1. Ionikoa:

    Dakigunez &ainbat substantzia ez daude atooz osatuta$ ioi

    #ositiboz eta negatiboz baizik% Beraz$ lotura ionikoa ioiak elkartzean

    sortzen den lotura da%

  • 7/14/2019 Lotura Kimikoa Iker

    5/16

    "e&enik eta be&in goazen ioiak zer diren azaltzera% Esan dudanez

    badaude ioi #ositibo eta negatiboak:

    3ioi #ositiboak 'katioi(: Eleentu batek elektronegatibotasun

    gutxi badu elektroi #are bat galtzeko )oera du% Beraz$ elektroiakgaldu 'azken ailako guztiak( eta gero eleentu &ori #ositiboki

    kargatuta gelditzen da$ &orregatik deritzo &oni ioi #ositiboa% Beti

    elektroi adina #gelditzeko% orrela guztiz betea gelditzen dela esan

    daiteke ez s edota s; # gelditzen badira%

    3ioi negatiboak 'anioi(: Katioien kontrakoa$ eleentu batek

    elektronegatibotasun &andia badu elektroi bat$ bi edo ge&iago

    &artzeko )oera du 'azken aila osatu &arte(% Baina le&en esan

    bezala beti elektroi ko#uru be&arra &artzen du #bete arte% Beraz$

    elektroiak &artzen dituenez eleentu &ori #ositiboki kargatuta

    gelditzen da$ &ortik dator &onek daukan izena%

    Eleentu etalikoak eta ez3etalikoak elkartzean sortzen da lotura

    ota &au% .etalak azken ailako elektroiak galtzen ditu eta ez3etalak elektroi &auek artzen ditu$ azken aila osatu arte% Beraz$

    &een zortziko erregela betetze da$ gas noblea ez den atoo batek

    beste atoo batzuekin konbinatzeko )oera duelako balentzi geruzan

    zortzi elektroi lortu arte%

    ona &een kloro eta sodioaren arteko lotura nola gertatzen diren:

    +odioak elektroi bat galtzen du$ eta &onek galdutako elektroiak

    kloroak artzen du% Ioi #ositiboa eta ioi negatiboa elkartu egiten dira

    aurkako karga elektrikoak erakarri egiten direlako%

  • 7/14/2019 Lotura Kimikoa Iker

    6/16

    "otura ionikoak osatzean karga elektrikoak sortzen direnez$ eta

    substantzietan atoo asko daudenez$ ez dira atoo gutxiko

    olekulak sortzen$ egitura erraldoiak baizik% .ilioika anioi eta

    katioien arteko lotura sortuko da$ sare ionikoa izenekoa% +are

    aaigabe &auetan #artikulak bata bestearekin itsatsita daude$

    es#azio gutxiekin beraien artean6 beraz$ solido egoeran daude%

    Eleentuak elektroiak eateko edo &artzeko duten )oera zerikusia

    du eleentu &orien koka#ena taula #eriodikoan% Eleentuen

    atooek ioi bi&urtzean duten karga eleentuaren balentzia ionikoa

    deitzen zaio% ona &een taula #eriodiko erreala eta eleentuenbalentziekin nik egindako beste taula bat6 antzekoak ezta!

  • 7/14/2019 Lotura Kimikoa Iker

    7/16

    "otura ionikoekin bukatzeko bere ezaugarria ai#atu be&ar ditut%

    asteko solidoak dira$ *usio #untu altua baititu% Beraz ez da erraz

    likido eta gas egoerara #asatuko6 loturak oso gogorrak direlako eta

    ten#eratura oso &andia be&ar da a#urtarazteko%

  • 7/14/2019 Lotura Kimikoa Iker

    8/16

    Baita uretan disolbagarriak dira% Erraz disolbatzen da uretan$ ura

    #olarizatua baitago$ &orrela sare ionikoa erraz a#urtzen du$ katioiak

    eta anioiak bereiztuz% Baita urak solidotik ioiak kentzen ditu$ *ase

    likidora #asarazten%

    Ez dira eroaleak solido egoeran$ aldiz uretan disolbaturik bai% +olido

    egoeran daudenean ez dira gai zirkuituko kargak eroateko6 egoera

    &onetan ez daudelako elektroi askerik% Uretan disolbaturik aldiz

    elektroi aske batzuk geratzen dira$ eroalea izaten utziz%

  • 7/14/2019 Lotura Kimikoa Iker

    9/16

    Bukatzeko$ esan be&arra dago$ na&iko &auskorrak direla baina oso

    gogorrak% .arrazkian ikus daitekeen bezala$ kargak bata

    bestearekiko itsatsita daude: #ositibo3negatibo3#ositibo3negatibo -

    orregatik kol#e batekin geruza bat des#lazatzean karga berdineko

    ioiak geldituko dira #arean% Karga berdinekoak aldentzeko )oera

    dutenez bereizi egingo dira eta ondorioz sarea a#urtuko da%

    3.2.Kobalentea:

    Atoo ez etalen arteko lotura da$ &au

    da$ ez3etal bat beste ez3etal

    batekin% Kasu &onetan$ atooak

    elkartzen dira elektroi #are bat

    kon#artituz$ kargarik sortu gabe% "otura

    ota &au deskribatzeko "e,isenereduan oinarritzea be&arrezkoa da%

    onek zioen bi atoo lotura kobalentez

    elkartzeko$ kounean izan be&ar

    zituztela elektroi bikote bat edo ge&iago% .odu &onetan gas nobleen

    egitura lortzen dute$ &au da$ azken geruzan zortzi elektroi egotea%

    onen &elburua da kon*igurazio elektroniko egonkor bat lortzea%

    Beraz lotura kobalente guztiak "e,isen ereduarekin arraztu

    daitezke$ eta &orrela esan daiteke #artikulak beraien arteanlaguntzen direla$ elektroiak kon#artituz6 ez galtzen%

  • 7/14/2019 Lotura Kimikoa Iker

    10/16

    ona &een "e,isen ereduaren adibide bat%

    "e,isen notazioan gertatzen

    dena &au da$ &idrogenoak

    elektroi bakarra be&ar dutenez

    egonkor egoteko bata bestearen elektroiak kon#artitzen dute6

    &orrela bakoitzak bi elektroi balitu bezala daude%

    Eredu &au &orrela adieraztea

    erabaki zuten6 elektroi #are

    bakoitzeko arra bat%

    Kon#artitzen diren elektroiak des#arekatuak daudenak dira$ &orrela

    beste batekin elkartzean bikoteak sortzeko% Goiko kasuan