Larrun (108): Energia nuklearraren eztabaida pil-pilean

Click here to load reader

  • date post

    28-Mar-2016
  • Category

    Documents

  • view

    235
  • download

    5

Embed Size (px)

description

Aldaketa klimatikoaren aferak eraginda berpiztu da batez ere energia nuklearra erabiltzearen inguruko eztabaida. Ekologista batzuek ere defendatzen dute dagoeneko (Lovelock-en Gaia teoriak, esaterako), CO2rik botatzen ez duen energia garbia dela esanez. Baina konponbidea baino, aldaketa klimatikoa lobby pronuklearrek aprobetxatutako aitzakia dela diote kontrakoek, eta duela gutxi petrolioaren iraungitzea izan zutela aitzakia. Hortik abiatu dugu mahai-ingurua, baina Europak beste herrialdeekiko duen dependentzia energetikoa, istripuek eta hondakin erradioaktiboek sortzen duten beldurra, energia kontsumoaren joera geldiezina edota berriztagarrien alternatiba ere izan dituzte mintzagai gure mahaikideek. Iritzi artikuluetan berriz, Eusko Jaurlaritzaren apustua, nuklearren erabilpen militarra, erresistentziaren aldarrikapena eta industria nuklearraren ikuspuntua jaso ditugu.

Transcript of Larrun (108): Energia nuklearraren eztabaida pil-pilean

  • 108

    www.argia.com/larrun

    Jose Ramon Etxebarria Rosa Lago Igor Pealva Fernando Plazaola

    M A H A I - I N G U R U A

    I R I T Z I A Kl Jos Allende l Eduardo Gonzlezl Txaber Lezamiz l Javier Rodrguez

    Energia nuklearrareneztabaida pil-pilean

    Energia nuklearrareneztabaida pil-pilean

  • Azkenaldian hain entzuna den arazoarihelduz, nola eta zenbateraino eragingoluke klima aldaketan energia nuklea-rraren aldeko apustuak?

    ROSA LAGO. Erreakzio nuklearrean bertan egia daCO2rik ez dela isurtzen, baina uranioa ustiatzekoerregai fosilak eta energia erabili behar dira eta pro-zesu horretan CO2a botatzen da. 2000. urtean, bifisikarik txosten bat egin zuten Europar Parlamentu-ko Alderdi Berdeak eskatuta eta txostenak erakustsizuen zentral nuklear batek bere bizitza osoan beharduen uranioa ustiatzeko prozesuan askatzen denCO2a gas naturaleko zentral termiko batek zazpiurtetan isurtzen duena bezainbestekoa dela. Eta hori

    mea aberatsak edo gradu altuko meak ustiatuta ere,hau da %0,1eko uranio oxidoa baino gehiago dau-katenak. Beraz, ziklo osoa kontuan hartuta, ez dagobatere garbi energia nuklearrarekin CO2rik askatzenez denik. Energia fotovoltaikoan ere, panel fotovol-taikoak eraikitzeko CO2a bota behar da, ustiatzeprozesu bat dagoelako atzean, baina hori egitekobehar den silizioa oso ugaria da lurrazalean, biga-rren elementu ugariena da, eta horretaz gain, hon-dakin erradioaktiboak ez bezala, panelak ez dirabildu behar funtzionatzeari uzten diotenean; berres-kuratu daitezke, hondatzen den gauza bakarra kan-poko geruza delako. Hala, silizio hori betiko erabilidaiteke, uranioa bezainbeste ustiatzea beharrezkoaez delarik.

    2 M A H A I - I N G U R U A

    Aldaketa klimatikoaren aferak eraginda berpiztu da batez ere energia nuklearra

    erabiltzearen inguruko eztabaida. Ekologista batzuek ere defendatzen dute

    dagoeneko (Lovelock-en Gaia teoriak, esaterako), CO2rik botatzen ez duen

    energia garbia dela esanez. Baina konponbidea baino, aldaketa klimatikoa lobby

    pronuklearrek aprobetxatutako aitzakia dela diote kontrakoek, eta duela gutxi

    petrolioaren iraungitzea izan zutela aitzakia. Hortik abiatu dugu mahai-ingurua, baina

    Europak beste herrialdeekiko duen dependentzia energetikoa, istripuek eta hondakin

    erradioaktiboek sortzen duten beldurra, energia kontsumoaren joera geldiezina edota

    berriztagarrien alternatiba ere izan dituzte mintzagai gure mahaikideek. Iritzi

    artikuluetan berriz, Eusko Jaurlaritzaren apustua, nuklearren erabilpen militarra,

    erresistentziaren aldarrikapena eta industria nuklearraren ikuspuntua jaso ditugu.

    Fisioa: konponbidea,behin-behineko alternatiba

    ala arma arriskutsua?Mikel GarciaMahai-inguruko argazkiak: Iigo Azkona

  • Ezker-eskuin: Igor Pealva, Jose Ramon Etxebarria, Fernando Plazaola eta Rosa Lago.

    3E N E R G I A N U K L E A R R A

    IGOR PEALVA. Agian konparaketa hori ez da ego-kiegia, zentral nuklear bat panel fotovoltaikoz jositakozentral batekin konparatzea alegia. Konpara dezagunzentral termiko tradizional bat zentral nuklear batekin,azken finean oinarrian gauza bera direlako: energiaateratzeko erregai ezberdina erabiltzen da (ikatza edouranioa), baina egitura aldetik zentral termiko klasikobatek zentral nuklear baten itxura berbera du. Ez horibakarrik, Espainiako Estatuan elektrizitatea ekoiztekoegiturari begiratzen badiogu, gutxi gorabehera CO2abotatzen duten zentralak %60-61 inguru dira, nuklea-rrak %31 eta berriztagarriak %2-5 inguru. Beraz, gauregun %50a baino gehiago erregai fosilak errez ekoiz-ten dela ikusita, CO2aren ekoizpenari dagokionez zen-tral nuklearra termikoarekin alderatuko nuke eta bizentralen eraikuntzan isurtzen den CO2 kopurua berdi-na bada ere, martxan daudenean nuklearrak ez duCO2rik askatzen eta termikoak berriz, asko.

    R. LAGO. Argitu nahi dut hasieran aipatu dudantxostenak gas naturaleko zentral termikoak etazentral nuklearrak konparatzen zituela.

    Arazoa ez dago aldaketaklimatikoan, gurebizimoduan baizik;gure gizarte eredua kolokan jartzeko

    garaia izan daiteke. Baina herriaberatsek mehatxua ikusten dute,

    galerak barne produktu gordineanR. LAGO

  • JOSE RAMON ETXEBARRIA. Rosak esan duenare-kin ados nago, baina nire ustez hori sintoma batbaino ez da (garrantzitsua izan arren), benetako gai-xotasunaren sintoma, denak aldaketa klimatikoarekinasaldatuta dauden arren. Benetako arazoa energiarengehiegizko kontsumoa da, eta kontsumo hori ez delairaunkorra, gastatu egingo dela, ez energiak nuklearraala termikoa izan behar duen. Gizartea hondamendi-ra doala, horixe da nire kezka; baina ez aldaketa kli-matikoagatik. Zenbat iraungo dugun martxa honetan?Ez asko; belaunaldi pare bat edo hiru, ez gehiago.Edo aldatzen da bizimodua, edo arazo honek ez dukonponbiderik. Zentral nuklearra urte batzuetarakosoluzioa izan daiteke bakarrik. Zer edo zer ona izan-go dute, hori argi dago, bestela ez litzateke inornuklearren alde egongo, baina pentsamendua oreka-tu behar da.

    FERNANDO PLAZAOLA. Planteatu duzuna arazoorokorra da, eta handia, energiaren ekoizpenarena,baina aldaketa klimatikoaren galderari helduz, aurrei-kuspen gehienek diote ondorio tamalgarrietara iritsi

    gaitezkeela. Ni ez naiz aditua aldaketa klimatikoan,ez dakit hala izango den, baina argi dago arazo batdagoela. Duela 10 urte pronuklearra eta ekologistaizatea ezinezkoa zen eta gaur egun hainbat pronu-klearrek ekologistatzat hartzen dute euren burua. Biadibide: Lovelock Gaiaren sortzailea eta MooreGreenpeaceko sortzaileetako bat. Horiek balantzabatean jartzen dituzte batetik aldaketa klimatikoa etabestetik energia nuklearrak ekar ditzakeen onurak etakalteak, eta ondorioztatzen dute hobe dela energianuklearra erabiltzea, aldaketa klimatikoak ekarrikodigun hondamendia baino. Eta uranioaren ustiape-nean CO2a askatzeari buruz Rosak aipatu duenarierantzunez, Greenpeacek eta energia nuklearrarenkontrakoek ere jada ez dute puntu hori aipatzen. Nireiritziz, momentu honetan energia nuklearrak daukanbalio erantsia da aldaketa klimatikoa eragiten dutennegutegi efektuko gasak ez dituela igortzen, etahorregatik nuklearrekiko jarrera aldatzen ari dela.

    R. LAGO. Greenpeacek orain ustiapena ez duelaaipatzen? Gai hori aztertuz ikusi dudan txosten zienti-

    4 M A H A I - I N G U R U A

    Teknika Energetikoetan espezializatutako ingeniariaGernikan (Bizkaia) jaioa, 1948an. 70eko hamarkada hasieranAnaitasunan dibulgazio zientifikoko lanak argitaratzen hasi zeneta 1975etik aurrera aldizkariko erredakzio-batzordekoa izanzen. Garai hartan Euskalduntzen eta Alfabetatzen metodoenprestakuntzan, Saioka liburuen idazketan eta UEUren sorreranparte hartu zuen. Teknika Energetikoetan espezializatutakoingeniaria da, baina Fisika irakasle aritu da lanean hainbaturtetan. Arlo horretan idatzi ditu liburu gehienak.

    Fisikan lizentziatuaPortugaleten (Bizkaia) jaioa, 1972ko maiatzean. Egoera Soli-doko Fisikan lizentziatu zen, Madrilgo Eguzki Energiako Institu-tuan (IES) energia fotovoltaikoaren arloan egin zuen lan etaMadrilgo Unibertsitate Politeknikoan doktoregoa lortu zuen.Egun, Bilboko Ingeniaritza Goi Eskola Teknikoan irakasle lanki-dea da. Militantzia aldetik, 1998tik hainbat elkartetan sartutaibili da, Iparraldeko herriek Hegoaldeko herrietan sorrarazitakokalteak salatuz, kanpo zorra barne. Halaber, Ekologistak Mar-txaneko kidea da.

    JOSE RAMON ETXEBARRIA ROSA LAGOM a h a i k i d e a k

  • fiko bakarrak dio botatzen duen CO2a kontuan har-tzekoa dela.

    J. R. ETXEBARRIA. Dena den, nik insistitu nahidut CO2a sintoma bat baino ez dela. Anginak izaneta buruko mina kendu nahi izatea bezala da,horrekin ez baita arazoa amaitzen. Atal bat bainoez da.

    F. PLAZAOLA. Energiaren problematika antzinatikdator, Erromatarren garaitik hasita, eta gaur egun osogizarte teknifikatuan egon arren oraindik ez dagoharri filosofalik horri aurre egiteko, energia iturri guz-tiek akatsak dituztelako. Harri Aroan gaude arlohorretan, baina gure bizi maila mantentzen jarraitunahi dugu denok, oso ekologistak izanagatik. Euro-par Komisioaren arabera, energia kontsumoa gutxi-tzea aurreikusten da, baina arazoa globala da, hemenlau katu bizi gara, munduan hainbat jendek ez duenergi iturrietara iristeko modurik, baina azkenaldianhorietariko batzuk bereganatzen ari dira; Txina etaIndia, adibidez.

    R. LAGO. Nire ustez ere arazoa ez dago aldaketaklimatikoan, gure bizimoduan baizik, eta guregizarte eredua kolokan jartzeko garaia izan daite-ke. Baina herri aberatsek mehatxua ikusten dute:barne produktu gordinean galerak egon daitez-keela. Azken finean, aldaketa klimatikoa zoritxa-rrez hegoaldeko herrialde pobreek guk bainoaskoz gehiago jasango dute, horri aurre egitekozailagoa dutelako.

    F. PLAZAOLA. Energia kontsumoaren arazoarekinbat nator, eta oso ekologista bihurtzen gara denok,baina mundu osoa hartu behar dugu kontuan, eta ezsoilik Europa edo Mendebaldeko gizartea. Tranpahandia egiten dugu hor, atzetik garapenean daudenherriak baitatoz.

    J. R. ETXEBARRIA. Bai, Txina eta India gure kon-tsumo mailara iristen direnean, akabo. Kataklismoaketorri behar du, eta ni desiratzen nago gainera,horrek eraginda erreakzionatu dezagun, pertsonaegoistegia delako bestela ezer egiteko.

    5E N E R G I A N U K L E A R R A

    Teknika Energetikoetan espezializatutako ingeniariaBilbon jaioa, 1975eko apirilean. Bilboko Ingeniaritza Goi EskolaTeknikoan Industri Ingeniaritza ikasi zuen, Teknika Energetikoe-tan espezializatua. Jarraian, EHUren beka baten bidez Madrilerajoan zen lanera, Iberinco (Iberdrolaren Ingeniaritza) eta Tecna-tom enpresetan, industria nuklearrarentzako ikerketa-proiektubatean lan egiteko. Egun Ingeniaritza Nuklearra eta JariakinenMekanika Saileko irakaslea da EHUn, Bilboko Ingeniaritza GoiEskola Teknikoan.

    IGOR PEALVA

    Fisikan doktoreaLegorretan (Gipuzkoa) jaio zen, 1958ko maiatzean. Fisikan doktoreada, Fisika Aplik