KONTATZERAKOAN ADITZA NOLA ERABILI - UPV/EHU Kontaerako aditza Euskara Zerbitzua KONTATZERAKOAN...

download KONTATZERAKOAN ADITZA NOLA ERABILI - UPV/EHU Kontaerako aditza Euskara Zerbitzua KONTATZERAKOAN ADITZA

of 13

  • date post

    05-Mar-2020
  • Category

    Documents

  • view

    2
  • download

    1

Embed Size (px)

Transcript of KONTATZERAKOAN ADITZA NOLA ERABILI - UPV/EHU Kontaerako aditza Euskara Zerbitzua KONTATZERAKOAN...

  • EHULKUren aholkuak Kontaerako aditza

    Euskara Zerbitzua

    KONTATZERAKOAN ADITZA NOLA ERABILI

    1

  • EHULKUren aholkuak Kontaerako aditza

    Euskara Zerbitzua

    Sobel, Dava (2012): Longitudea. Bilbo: EHUpress. Euskaratzailea: Irene Aldasoro

    2

    Iraganeko gertaerak kontatzeko iragan burutua erabiltzen da eskuarki.

  • EHULKUren aholkuak Kontaerako aditza

    Euskara Zerbitzua

    Kontaeretan, hala ere, usu gertatzen dira aditz-pilatzeak, eta horrek halako monotonia bat sor dezake biografia, kondaira, kronika, pasadizo eta halakoetan.

    … koskortu zen… maitemindu zen… ikasi zuen… bidaiatu zuen… ezkondu zen… izan zuen… banatu zen… hasi zen… dibortziatu zen… joan zen… lan egin zuen… irabazi zuen… askatu zen… galdu zuen… itzuli zen… ikertu zuen… hobetsi zuen… asmatu zuen… erosi zuen… sortu zuen… hausnartu zuen… eraiki zuen… bukatu zuen… utzi zuen… zahartu zen…

    3

  • EHULKUren aholkuak Kontaerako aditza

    Euskara Zerbitzua

    Estilo-aukera egokiak ditugu, ordea, aditz- kateen astuntasuna saihesteko.

    4

    ¹ OHARRA Koska asko dituen gaia da. Beste fitxa batean jorratuko dugu auzia.

  • EHULKUren aholkuak Kontaerako aditza

    Euskara Zerbitzua

    5

    Iturria: Juan Garzia, 2005: 55

    Honela joka daiteke orainaldiko aditzen aspektua. Aukera guztiok egokiak dira, eta denak erabiliak kontaera zahar nahiz berrietan. Halako aldiberekotasun-efektu bat sortzea dute helburu:

  • EHULKUren aholkuak Kontaerako aditza

    Euskara Zerbitzua

    6

    Jules Renard, Axenario, 2006. Euskaratzailea: Itziar Otegi

    Raymond Carver, Zertaz ari garen maitasunaz ari garenean, 2003. Euskaratzailea: Koro Navarro

  • EHULKUren aholkuak Kontaerako aditza

    Euskara Zerbitzua

    7

    Biktoriano Iraola, Oroitzak (1906-1908)

    Uxue Alberdi, Euli-giro, 2013

  • EHULKUren aholkuak Kontaerako aditza

    Euskara Zerbitzua

    8

    Jean Etxepare, Mendekoste gereziak, 1962

  • EHULKUren aholkuak Kontaerako aditza

    Euskara Zerbitzua

    9

    KALKO DESEGOKIAK: “presente histórico” Ez da egokia gaztelaniazko presente histórico delakoa euskaraz kalkatzea.

    Gaztelaniaz iraganeko burutuaren monotonia saihesteko erabiltzen da. Euskaraz, ordea, lehenaldiko formak erabiltzea da aukerarik onena, eta, egokia bada, adizki laguntzailea noizik behin isiltzea.

  • EHULKUren aholkuak Kontaerako aditza

    Euskara Zerbitzua

    10

    KALKO DESEGOKIAK: “futuro histórico” Ez da egokia gaztelaniazko futuro histórico delakoa euskaraz kalkatzea.

    Iraganeko burutuaren monotonia hausteko baliatzen da gaztelaniaz. Euskaraz, ordea, hobe erabat baztertzea: horren premiarik ez dago.

  • EHULKUren aholkuak Kontaerako aditza

    Euskara Zerbitzua

    11

    Baditugu beste aukera batzuk:

    Iraganeko burutua erabili eta, egoki ikusten bada, adizki laguntzailea noizik behin isiltzea.

  • EHULKUren aholkuak Kontaerako aditza

    Euskara Zerbitzua

    12

    Iraganeko geroaldia (-TUKO zen/zuen) erabiltzea paragrafoaren edo zatiaren amaiera gisa. Halako epilogo-efektu moduko bat lortzen da horrela.

    Jacob, François (2004): Sagua, eulia eta gizakia. Bilbo: EHU. Euskaratzailea: Juan Garzia.

  • EHULKUren aholkuak Kontaerako aditza

    Euskara Zerbitzua

    13

    Garzia, Juan (2005): Kalko okerrak. Gasteiz: Eusko Jaurlaritza

    Larrinaga, Asier (2012): “Iraganeko gertaerak kontatzeko, iraganaldia erabiltzen da”, in Albiste testu bikainak. Irrati eta telebistarako eskuliburua, Bilbo: Euskal Irrati Telebista, 45-47.