Iraultza Liberalak

download Iraultza Liberalak

of 37

  • date post

    30-Jun-2015
  • Category

    Education

  • view

    2.465
  • download

    2

Embed Size (px)

description

Antzinako Erregimenaren amaiera eta Gizarte Burgesaren eraiketa.

Transcript of Iraultza Liberalak

  • 1. HISTORIA DBH 4.MAILA 2. GAIA

2. HISTORIA DBH 4.MAILA2. GAIAIRAULTZA POLITIKOAKEE.BB.ak 3. HISTORIA DBH 4.MAILA 2. GAIAHamahiru Koloniak 4. HISTORIA DBH 4.MAILA 2. GAIAZERGATIAKIrakurri 30.orria: Zergatik sortu zirenkolonien etametropoliaren artekotentsioak? Zer garrantzia izanzuen Tearenmatxinadak? 5. HISTORIA DBH 4.MAILA 2. GAIATestua: Independentzia DeklarazioaEstatu Batuen independentzia-adierazpenaren hitzaurrea (1776)Egia berez nabaritzat ditugu hauek: gizakiak jaiotzez berdinak direla; Sortzaileak berez-berezko eskubideak ematen dizkiela esaterako, bizia, askatasuna eta zoriontsu izatensaiatzeko eskubidea; eskubide horiek bermatzeko, gizakiek gobernuak eratzen dituztelaeta gobernuen botere zilegia gobernatuen onarpenetik datorrela; gobernu batek,edonolakoa izanda ere, helburu horiek aintzat hartzen ez baditu, herriak gobernuaaldatzeko edo abolitzeko eskubidea duela, edo beste bat eratzekoa, aipaturikoprintzipioetan oinarritua. Gobernu horren botereak antolatu ahal izango ditu herriak,herriaren segurtasuna eta zoriona bermatzeko egokien usten duen eran []Kolonia hauek sekulako pazientzia izan dute luzaroan, baina egun sekulako beharra duteberen gobernu-sistema zaharra aldatzeko.1.- Non egiten da subiranotasun nazionalaren defentsa?2.- Aurkitzen al duzu harremanik Kontratu Sozialarenteoriarekin?3.- Zein da testuaren erakarpenik garrantzitsuena? 6. HISTORIA DBH 4.MAILA 2. GAIAAmerikako politika-sistema 1. Zeintzuk zirenAmeriketako EstatuBatuen politika-sistemarenezaugarrinagusienak? 2. Zergatik izan zutenhorrenbeste eraginikhistorian? 7. HISTORIA DBH 4.MAILA 2. GAIAIRAULTZA POLITIKOAK FRANTZIAKOIRAULTZA 8. HISTORIA DBH 4.MAILAZERGATIAK 2. GAIAEkonomikoak: Krisialdi ekonomikoa:Uzta txarrakInflazioaSozialak Gizarte estamentala Burgeseriaren gorakadaPolitikoak Absolutismoa Pribilegioak Erregearen ospea galtzeaIdeologikoak: Ilustrazioa Despotismo Ilustratuaren porrotaFiskalak Zerga-sistema Ogasunaren defizitaEE.BbetakoindependentziarengastuakGortearen gastuak 9. HISTORIA DBH 4.MAILA2. GAIAFRANTZIAKO IRAULTZAHASIERAK 10. HISTORIA DBH 4.MAILAEstatu Orokorrak 2. GAIAPribilegiodunen matxinada: Ogasun-ministrarien (Turgot, Calonne, Necker eta Brienne) hausnarketa:Zerga sistema berrantolatuDesamortizazioa Nobleziaren erantzunaEstatu Orokorrak deitu (1788)Estatu Orokorrak Kexa-koadernoak Jarrerak:Erregeak Ogasunaren egoerakonpondu nahi zuen soilikNobleziak eta kleroak berenpribilegioei eutsi nahi zieten.Hirugarren estatuak zergenerreformatik haratago joannahi zuen eta sakonagoakziren erreformak ere eskatzenzituen.. 11. HISTORIA DBH 4.MAILA2. GAIAHirugarren estatuaren egoeraHiru galdera geure buruarentzat:1.a Zer da estatu xehea? Dena.2.a Zer izan da orain arte politikan? Ezer ez.3.a Zer eskatzen du? Zerbait izatea. Nor ausartuko litzateke esatera estatu xeheak ezduela nazio oso bat eratzeko behar den guztia? Gizon indartsua eta sendoa da, oraindikbesoa kateatuta badu ere. Ordena pribilegiatuak desagerrarazita ere, nazioa ez litzatekegutxiago izango, baizik eta gehiago. Eta zer da estatu xehea? Dena, baina kateatutadago, eta zapalduta. Eta zer izango litzateke ordena pribilegiaturik gabe? Dena; aske etaoparoa, ordea. Estatu xeherik gabe, ezer ezin da behar bezala egin; besteak gabe, berriz,den-dena hobeto egingo da. [] E.-J. SIEYS, Zer da hirugarren estatua?, 1789ko urtarrila 12. HISTORIA DBH 4.MAILA2. GAIATestua: Valenay-ko kexa-koadernoaValenay-ko kexa-koadernoaValenay-ko (Berry) hiri parrokiako hirugarren estatuko biztanleek apaltasun handizeskatzen diote Berorren Maiestateari. []Taila, kapitazioa eta bi hogeirenak ezabatu beharko liratekeela. Ezabaturiko zerga horienordez, gobernuak eskubide (zerga) bakarra jarriko luke, probintzia bakoitzak askatasunaizango luke, zerga hori nola kobratu eta banatu erabakitzeko. Kleroak eta nobleek erebeharko lukete, hirugarren bezalaxe []Estatuaren zorrak ordaintzeko konponbide bakarra hau izango litzateke: Jainkoarenzerbitzurako erabili ezin fraideen eta monjeen ondasun guztiak eskuratzea(desamortizazioa)1.- Zergatik uste duzu direla hain inportanteak kexa-koadernoak?2.- Zein arazo iger daiteke?3.- Zein da konponbidea? 13. HISTORIA DBH 4.MAILA2. GAIAKRONOLOGIA Estatu Orokorrak (Botuen afera) Asanblada Nazionala Asanblada Konstituziogilea Bastilari erasoFASE MODERATUA (1789-92)Eskubide feudalen deuseztapenaGiza-eskubideen aldarrikapena1791ko KonstituzioaIRAULTZAREN KONTRAKO JARRERAKErregeaNobleziaSans CullottesEuropako Erregetzak 14. HISTORIA DBH 4.MAILA 2. GAIALe grand Peur 15. HISTORIA DBH 4.MAILA2. GAIAFRANTZIAKO IRAULTZA BIGARREN FASEA FASE ERRADIKALA(1792-1794) 16. HISTORIA DBH 4.MAILA 2. GAIAKONBENTZIOA 1792-93) Konbentzioa (Ganbara legegilea) Bi alderdi nagusi: Girondinoak Jakobinoak Gertakizunak: Iraileko hilketak Erregearen epaiketa eta heriotz-zigorra Ondorioak: Frantziaren kontrako Lehen Koalizioa La Vende eskualdeko matxinada 17. HISTORIA DBH 4.MAILA 2. GAIAIZUALDIA (1793-94) Jakobinoen estatu-golpea (93-VI) Konstituzio Berria (Sufragio Unibertsala) Herri Salbazioko Batzordea Zergatiak: Marat-en hilketa Gerraren norabide ezkorra Robespierre Susmagarrien legea: Izualdia Iraultzaren defentsa antolatu Errepresioa (Barne oposizioaren kontra) Ejerzitoa (Napoleon eta kanpoko etsaia) Thermidorreko estatu-golpea: Robesperren exekuzioa Izualdiaren bukaera 18. HISTORIA DBH 4.MAILA2. GAIADirektorio(1795-99) 19. HISTORIA DBH 4.MAILA 2. GAIA Konstituzio berria: Sufragio zentsitarioa Botere banaketa Exekutiboa bost kideko Direktorio. Arazoak: Barne matxinadek jarraitzen zuten Gerra ( I. Koalizioak) Napoleonen igoera Barne oposizioa baretu Frantziaren kontrako Koalizioak garaitu (Italiako kanpaina) Brumarioren 18ko estatu golpea, eratu berria zen II.koalizioari aurre egiteko 20. HISTORIA DBH 4.MAILA 2. GAIANapoleonen Inperioa 1800-1815 21. HISTORIA DBH 4.MAILA 2. GAIA Barne-Politika Botere osoa bereganatuzuen. Konstituzio Berria nonbotere banaketa desagertuzen. Erreformak: Napoleon-Kodea Merkatal Kodea Frantziako Bankua Departamentuen bitartezlurralde antolamendua Hezkuntza publikoa 22. HISTORIA DBH 4.MAILA 2. GAIANAPOLEON ETA EUROPA EUROPA 1815-48 23. HISTORIA DBH 4.MAILAEuropa2. GAIA 24. HISTORIA DBH 4.MAILA2. GAIABERREZARKUNTZA VIENAKO KONGRESUA 25. HISTORIA DBH 4.MAILA 2. GAIA 26. HISTORIA DBH 4.MAILAEUROPA 18152. GAIA 27. HISTORIA DBH 4.MAILA 2. GAIAVIENA ONDORENGO EUROPAARAZOAK IRAULTZA LIBERALAK 28. HISTORIA DBH 4.MAILAARAZOAK 2. GAIA Burgeseriak ez zuen onartu Vienan ezarritakoAbsolutismoa. Liberalismoaren sendoketa ideologia politiko bezala Moderatua: Sufragio zentsitarioa Erregetza parlamentarioa Aurrerakoia: Berdintasuna Sufragio unibertsala Errepublika Nazionalismoa Vienan sorturiko Europako mapa aztertu Estatu eta nazioak 29. HISTORIA DBH 4.MAILAIraultzak (1820-30-48)2. GAIA 1848.eko mugimendu iraultzaleak Europan zehar zabalduarren, ez zuen arrakastarik izan. Frantzian gobernuBELGIKA 1820 1830 1848autoritarioa osatu zen. Alemanian, Prusian, Hungariar Herbehereetakoinperioan eta Polonian mugimenduak Aliantza Santukoerregearen kontra. kideek erreprimitu zituzten. FRANTZIAFRANTZIA Independentzia eta Hala ere, iraultza hauek hiru irakaspen utzi zituzten:II ErrepublikaErregetza konstituzionala Estatu-golpea FernandoKarlos X.aren kontra. VII.aren gobernu Burgeseriak errege berria agerpena 1. matxinada LangileenLangileenLeopoldo I absolutuaren kontra. Napoleonek hauteskundeak irabazi Luis aukeratzen du, Luis2. Nazionalismoaren indarraGrezia 1821 1823an Aliantza Santuak Orleansekoa Burgeseriaren onespenarekin Luiszuen 3. Demokrazian sakontzeko beharra. Turkiar inperioarenmugimenduak zapaldu Napoleonek II Inperioa aldarrikatuErregimen liberala kontra berrezartzen da.Hiru puntu hauek XIX.mendeko bigarren erdialdearen(1850-1870)Independentzia bilakaera baldintzatu zuten. 30. HISTORIA DBH 4.MAILA 2. GAIAHispanoamerikako independentziaprozesuaren mapa 31. HISTORIA DBH 4.MAILA2. GAIANAZIOAK ETAESTATUAKNazionalismoa Alemania ItaliaTurkiar Inperioa 32. HISTORIA DBH 4.MAILA 2. GAIA Nazioa eta Estatua (Definizioak) Europako egoera 1848an Estatu bat eta nazio asko Errusiako Inperioa Austriar-Hungariako inperioa Turkiar Inperioa Nazio bat eta estatu asko Alemania Italia Estatu nazioak Estaturik gabeko nazioak 33. HISTORIA DBH 4.MAILA 2. GAIA 34. HISTORIA DBH 4.MAILA 2. GAIA 35. HISTORIA DBH 4.MAILA 2. GAIA 36. HISTORIA DBH 4.MAILA 2. GAIA SINTESIA (II) Sintesia (I) Iraultza Amerikarra liberalismoa praktikan jarri zuen lehena izan zen. Herrialdeberri baten jatorria izan zen, Estatu Batuak, eta honen sistema politikoahurrengo iraultzetarako eredu izan zen. 1789an, burgesia frantsesak krisi egoera baliatu zuen boterea eskuratzeaahalbidetu zion iraultzari ekiteko. Biltzar Konstituziogilearen dekretuek eta 1791ko Konstituzioak FrantziakoAntzinako Erregimenari eman zioten amaiera. Baina erregeak eta pribilegiatuekerreformak geldiarazi nahi izan zituzten. Azkenik, europar potentzien kontrakogerrateak monarkia desagertzea eta Errepublika aldarrikatzea eragin zuen. Kanpoko mehatxuen ondorioz Iraultza erradikalizatu eta erabateko diktadurabilakatu zen. Azkenik, erregimen burges berri bat sortu zen, bukaeran botereaNapoleon Bonaparteri eman behar izan ziona, eta honek Iraultzaren amaieraekarri zuen. 37. HISTORIA DBH 4.MAILA 2. GAIA Sintesia (II) Napoleonek hainbat erreforma abiarazi zituen Frantzian, baita azkeneanerregimena desagerrarazi zuen hedapen militarreko politika ere. Napoleonen porrotaren ostean, Errestaurazioa deitzen diogun liberalismoarenkontrako garaia ireki zen. Potentziak saiatu ziren Europan iraultza gehiago izateaekidingo zuen sistema bat sortzen. Errestaurazioaren ordenak gutxi iraun zuen. Liberalismoa burgesiaren ideologiagisa finkatuta zegoen eta saihestezina izan zen botere ekonomikoa zeukangizarte talde honek botere politikoa ere eskuratzea. Hau gertatu zen 1820, 1830eta 1848ko iraultzekin. Liberalismoa espainiar Amerikan zehar ere zabaldu zen. Honen ondorioz, 1814eta 1824 artean, Ameri