Hobeto bizitzea. Jokabideari lotutako laguntza positiboa

download Hobeto bizitzea. Jokabideari lotutako laguntza positiboa

of 55

  • date post

    06-Apr-2016
  • Category

    Documents

  • view

    218
  • download

    2

Embed Size (px)

description

 

Transcript of Hobeto bizitzea. Jokabideari lotutako laguntza positiboa

  • PRAKTIKAONAKezinduei emandako arretan

    HOBETO BIZITZEAJokabideari LotutakoLaguntza Positiboa

    PRAKTIKA ONAK

    ezinduei emandako arretan

    Jokabideari lotutako laguntza positiboko gida hau Hobeto BizitzeaProiektuaren barruan kokatzen da. Proiektu hori Arabako ForuAldundiak sustaturikoa izan da, zerbitzuak atenditutako pertsonen bizikalitatea hobetzean oinarritutako arreta eredu baterantz orientatzekoxede nagusia edukita.

    Arreta eredu hau ikuspegi, kontzeptu eta arreta jarraibide aurreratue-nak, pixkanaka, zerbitzu ezberdinetan sartzearen inguruan antolatutadago:

    Laguntzen paradigma eta eredua. Pertsonan oinarritutako plangintza. Bizi kalitatearen kontzeptua eta dimentsioak. Jokabideari lotutako laguntza positiboa.

    Ikuspegi berri horren ondotik, erronka ezinduen arretan, profesionaldiren aldetik, esku hartzen duten pertsonen lan jarraibideak egokitzeada, bai haien funtzioa plangintza eta esku-hartze teknikoan oinarritzendenean, bai zerbitzuen eguneroko antolamenduan, funtzionamenduaneta arretan oinarritzen direnean. Halaber, esku hartzen duten pertsonaguztiengan, halabeharrez, jarrera aldaketa esan nahi du: inolakozalantzarik gabe profesionalena, baina, baita ere, erabiltzaileena eurenaeta haien senideena. Azken batean, aldaketaren aurrean egon ohi denerresistentzia naturala gainditzeko esfortzu bateratua edukitzea esannahi du.

    Espero dugu Hobeto Bizitzea proiektuaren esparruan landutako etaadostutako prestakuntza material hauek helburu horretan laguntzea.

  • Egilea

    SIIS Dokumentazio eta Ikerketa ZentroaEgia-Kareaga Fundazioa

    EdizioaArabako Foru Aldundia

    DiseinuaEstudio Lanzagorta

    MaketazioaConcetta Probanza

    InprimaketaArabako Foru Aldundia

    Lege Gordailua: VI/484-2011

    Aitortu-EzKomertziala-LanEratorririkGabe (by-nc-nd): Ezin da lan hau merkataritza xedetarako erabili, eta lan era-torrien sorkuntza ere ez. Argitalpen honen erreprodukzio partziala baimendua dago, irabazi-asmorik gabe helbu-ru didaktiko, informatzaile edo dibulgatzaileak dituenean, eta irabazi-asmorik gabeko erakunde publiko edo pri-batu batek eginikoa bada. Erreprodukziorik egingo balitz, jatorrizko iturria adierazi beharko litzateke; eskuliburua-ren titulua, egilea, eta editorea.

  • AURKEZPENA 5

    I. ZER DA JOKABIDEARI LOTUTAKO LAGUNTZA POSITIBOA? 7

    II. FUNTSEZKO OINARRIAK ETA EZAUGARRIAK 91. Funtsezko oinarriak 10

    2. Ezaugarriak 12

    III. JOKABIDEARI LOTUTAKO LAGUNTZA POSITIBOKO PLANENDISEINUA 14

    1. Lankidetza eta taldeko lana 14

    2. Jokabideari lotutako laguntza positiboko planen ezaugarriak 15

    2.1. Aurrekarien aldaketa 16

    2.2. Gaitasun alternatiboak irakastea 21

    2.3. Ondorioetan oinarritutako esku-hartzeak 26

    2.3.1. Zer dira ondorietan oinarritutako esku-hartzeak 26

    2.3.2. Ondorietan oinarritutako esku-hartzeak planifikatzeko

    gida diren galderak 29

    2.3.3. Ondorietan oinarritutako esku-hartzeak behar bezala

    planifikatzeko gomendioak 32

    2.4. Bizi estiloaren gaineko esku-hartzeak 34

    IV. JOKABIDEARI LOTUTAKO LAGUNTZA POSITIBOKO PLANENEBALUAZIOA ETA HAIEN EDUKIEN ALDAKETA 40

    1. Zer eta nola ebaluatu 40

    2. Aurrerapena berraztertzea 43

    1 ERANSKINA. Jokabideari lotutako laguntza positiboari buruzko galderaohikoenak 45

    2 ERANSKINA. Jokabideari lotutako laguntza positiboko planen diseinurakogida erako galderak 50

    3 ERANSKINA. Jokabideari lotutako laguntza positiboko planarenadibidea 51

    4 ERANSKINA. Jokabideari lotutako laguntza positiboko plan batenebaluazioaren adibidea 52

    5 ERANSKINA. Ebaluazio funtzionaleko eta laguntzako prozesuak 53

    OINARRIZKO BIBLIOGRAFIA 54

    3

    AURKIBIDEA

  • Jokabideari lotutako laguntza positiboari buruzko gida hau Hobeto Bizitzea

    izeneko seriearen barruan kokatzen da, eta, praktika onen beste gida

    tekniko batzuekin batera, Egoitza arreta nola ulertzen dugun.

    Ezinduentzako kalitatezko arreta lortzeko oinarrizko jarraibideak" izeneko

    gidaliburuarekin doa. Bere aplikazio eremua, ordea, egoitzen eremutik

    harago doa eta bizitzako beste testuinguru batzuetan ere aplikatu ahalko

    da, hain zuzen ere gida hau osatzen duten jokabidearen ebaluazio

    funtzionalari buruzko praktika onen gida eta estrategia erreaktiboei buruzko

    praktika onen gida bezala.

    Serie hau eratzen duten material guztiak bezala, gida hau eztabaida eta

    adostasun prozesu baten emaitza da. Eztabaida eta adostasun hori hainbat

    profesionalen artekoa izan da, profil ezberdinekoak, nahiz eta interes

    komuna partekatu: ezinduentzako egoitza zerbitzuetako bizi kalitatea

    hobetzea eta, horretarako, arreta eta laguntza emateko modua hobetzea.

    Gida lantzerakoan parte hartzea errazteko, eztabaida talde bat antolatu zen.

    Hartan, hurrengoek parte hartu zuten: Ezinduen Arloaren arduraduna eta

    laguntza teknikariak; ezinduei arreta emateko zerbitzuetan lan egiten duten

    taldeetako profesionalak; gizarte zerbitzuetarako idazkaritzako kalitate

    teknikaria, proiektua koordinatzeaz arduradun, eta Egia-Kareaga

    Fundazioaren Dokumentazio eta Ikerketa Zentroko profesionalak,

    proiektuaren ideiaren eta diseinuaren nahiz prestakuntza materialen

    idazketaren eta prozesua dinamizatzearen arduradun. Hauek dira Eztabaida

    Taldeetako Kideak:

    Gizarte Ongizaterako Foru Erakundeko Ezinduen Arloa:

    Frantzisko Xabier Leturia Arrazola. Arloaren zuzendariordea.

    Blanca Arrazola Herce. Arloko psikologoa.

    Txelo Auzmendi Ximenez. Lanbide terapeuta Autonomia

    Pertsonalerako Zentroan.

    Edurne Basterra Arana. Etxebidea Egoitzaren ikuskatzailea.

    Izaskun Cuesta Aizagar. APDEMAko (Adimen ezintasuna duten

    pertsonen aldeko Arabako elkartea) psikopedagogoa.

    Meyi Fernandez Rodriguez. Arloko psikologoa.

    Saioa Foronda Alonso. Arloko psikologoa.

    Iigo Larrieta Paskual. Etxebidea Egoitzako psikologoa.

    5

    AURKEZPENA

  • Rakel Maestro Lazaro. Arloko pedagogoa.

    Joan Olmo Osa. Ehari Eguneko Zentroko psikologoa.

    Marta Palacios Angulo. Goizalde Egoitzako psikologoa eta arduradun

    teknikoa.

    Ana Sosoaga Campos. Etxebidea Egoitzako hezitzailea.

    Stella Urkixo Jauregi. Egoitzetako hezitzailea.

    Gizarte zerbitzuetarako idazkaritza

    Itziar Gonzalez Zarate Ruiz. Koordinatzailea. Kalitate teknikaria.

    SIIS Egia-Kareaga Fundazioaren Dokumentazio eta Ikerketa Zentroa:

    Helena Sotelo Iglesias. Hobeto Bizitzea Proiektuaren ideiaren eta

    aplikazioaren arduraduna.

    Parte hartzeko bide honek, Eztabaida Taldean sartu ez diren profesionalen

    eta teknikarien ekarpen zuzenarekin aberastutakoa gainera, aukera eman

    du hainbat ekarpen egokirekin eztabaida fintzeko eta gida osatzeko.

    Ekarpen horiek oso ikuspegi eta jarrera ezberdinetatik egin dira, eta, beraz,

    lortutako adostasunaren izaera oso adierazgarri hori zabaldu eta sakondu

    egiten da.

    Proiektu honetan, zuzenean edo zeharka, parte hartu duten profesional

    guztiek edukitako esku-hartzea eta eraikitzeko eta hitz egiteko jarrera

    eskertu nahi ditugu. Haien laguntzarik gabe, ezinduekiko arretan duten

    esperientziaren eta beren ezagutza zuzenaren eta egunerokoaren ekarpenik

    gabe, kanpoko ikuspegiari eta ideia trukeari ireki gabe, Hobeto Bizitzea

    proiektua ezin existitu zitekeen.

    6

    Hobeto Bizitzea Praktika Onak

  • 7Jokabideari Lotutako Laguntza Positiboak

    I.ZER DA JOKABIDEARILOTUTAKO LAGUNTZAPOSITIBOA?

    1. SARRERA

    Jokabideari lotutako laguntza positiboak laguntzen ereduaren filosofiarekin

    eta egokitzeko gaitasunak ikastearekin partekatzen ditu balioak eta

    printzipioak nahiz bizi kalitatea hobetzeko helburu gorena. Esku hartzeko

    eta ikasteko teknika bat da, orokorrean pertsona guztiei aplika dakiekeena

    ezinduak izan zein ez.

    Izaera orokor hori garrantzitsua da, izan ere, jarduteko ikuspegi orokor

    bezala ulertzeko aukera ematen du. Hala eta guztiz ere, gida honen

    helburua jarraibide eta erreferentzia izatea denez ezinduei arreta emateko

    zerbitzuen profesionalei, edukia pertsona haiei aplikatzean oinarritzen da.

    Bestalde, interesgarria da zera aintzat hartzea: jokabideari lotutako

    laguntza positiboa jokabide mota ezberdinei aplikatzerik badago ere,

    jarraian ikusiko dugun moduan, esku hartzeko bere muin nagusi eta berezia

    jokabide gatazkatsuena da. Gida honen edukiak haiei ematen die arreta

    nagusia, izan ere, zerbitzu ezberdinetan laguntzen duten langileak gehien

    kezkatzen dituen laneko alderdi bat baitira. Hori egiterakoan, abiapuntua

    hau da: jokabide gatazkatsua da, Emersonen definizioa jarraituz,

    bizitasunagatik, iraupenagatik edo maiztasunagatik gizabanakoaren

    garapen pertsonalean nahiz hark komunitatean parte hartzeko dituen

    aukeretan eragin negatiboa duen hori, eta ICAP eskalan jasotako

    erreferentziako sailkapen modura hartzen da (sailkapen hori serie honetan

    jokabidearen ebaluazio funtzionalari zuzendutako gidan jaso da). Jokabide

    gatazkatsu horiek, jokabide disruptibo, oldarkor edo erasokorrak ez ezik

    (nahiz eta horiek izango diren, ziurrenik, gehien aipatzen direnak, gehien

    ikusten direnak eta eragozpen gehien sortzen dutenak izateagatik), jokabide

    alternatibo batzuk ere badira, zuhurragoak, uzkurragoak edo arreta

    faltakoak. Horren adibide batzuk izango lirateke uzkurtze edo isolatzeko

    jarrera batzuk, jarduera falta adierazgarria, tristezia, irrika falta erabatekoa,

    neurriz gaineko loa, kontzentratzeko zailtasun garrantzitsuak.

    Gida kontsultatzerakoan, garrantzitsua da kontuan hartzea jokabide

    gatazkatsuak adimen ezintasuna dutenengan nahiz ezindu fisiko edo

    sentso