Errusiar Iraultza: lehen benetako iraultza

download Errusiar Iraultza: lehen benetako iraultza

of 24

  • date post

    28-Jun-2015
  • Category

    Documents

  • view

    1.476
  • download

    1

Embed Size (px)

Transcript of Errusiar Iraultza: lehen benetako iraultza

  • 1. Errusiar Iraultza Lehen benetako iraultza

2. Gertakizun sozial garrantzitsuena

  • Hainbat historialariren esanetan, Urriko Iraultza gizakiaren historian gertaturiko gertakizun sozialik garrantzitsuena izan zen.
  • Gertakizun honek aldaketa asko ekarri zituen. Ordura arte, iraultza guztiak politikoak izan ziren.
  • Baina, iraultza honek, giza esklabutza eta zapalkuntza ere suntsitu zituen.

3. Ganorazko bizi baldintzak

  • Espiritualki hitz eginaz, Errusiar Iraultzak esperantza eta are garrantzitsuagoak direnak: giza duintasuna lortu zuen, anaitasuna eta beste lurraldeetako langileriarentzat esperantza eskuratu zituen.

4. Errusiaren egoera

  • Europa osoak aurrerapenak egin nahi zituen eta bertako lurraldeak euren artean borrokan zebiltzan Afrika menperatzeko asmoz.
  • Baina, Errusia Erdi Aroan balego bezala bizi zen: feudalismoan.
  • Ondorioz, herritar guztiak oso txiroak ziren eta esklabuak balira bezala bizi ziren, Tsarra (erregearen antzeko zerbait) eta beste noble gutxi batzuk herritarren bizitzen jabe balira bezala bizi ziren bitartean.

5. Errusia-Japonia guda

  • Japoniarrak osasuntsu mantentzen ziren.
  • Europarren antzeko armak zituzten eta oso flota modernoa zuten.
  • Frantziarrek eta Alemaniarrek entrenatu zituzten.
  • Errusiarrek arazo asko izan zituzten.
  • Soldaduak ez zeuden prestatuta eta pisu asko garraiatu behar izaten zuten.
  • 43km egin behar zituzten oinez izotzean zehar oso arma gutxirekin.

6.

  • Noski, Japoniarrek irabazi zuten eta Errusiarrek lur-eremu batzuk eman behar izan zizkieten.
  • 1905ean, Errusiaren egoera are latzagoa bilakatu zen.

7. Larunbat Odoltsua (1905)

  • 20. mendearen hasieran, industrian lan egiten zutenak 11 orduz aritzen ziren lanean.
  • Langileen osasun-egoera benetan kaxkarra zen ez baitzuten jatekorik eta gosez akabatzen ari ziren.
  • Egoera gainditzeko, Aita George Gaponek Errusiako Langileen Asanblada osatu zuen.

8.

  • 1904an, prezioek izugarrizko gorakada izan zuten. Hori zela medio, 110 000 langilek greba egin zuten St. Petersburgen, beste biderik ez zegoenez.
  • Egoera lasaitzeko asmoz, George Gaponek langileen eskaerak bildu eta jaso zituen Nicholas II tsarrari emateko.
  • Manifestazio bat egitea erabaki zuten, beraien nahiak kontuan hartuak izan ez zirelako.
  • Biktima kopurua 1000 hildako langile eta beste 1000 hildako izan ziren.
  • Baina, ez hori bakarrik, Nicholasek manifestazioa antolatu zuten langile sindikatuak eliminatu eta hauen liderrak erbesteratu zituen.

9. Beste saiakera bat

  • 1905eko martxoan, langileek zapalkuntzaren aurka borrokatzea erabaki zuten sufragio unibertsala eta asanblada hautesle bat eskatuz.
  • Lurrak okupatzen, uztak konfiskatzen, grebak egitenhasi ziren.
  • Orduan, Nicholas zerbait gaizki zihoala sumatzen hasi zen eta Duma (ezertarako balio izan ez zuen hauteskunde faltsu) bat deitzea erabaki zuen.
  • Boltxekikeek (langile iraultzaileak) eta Trotskyren (politikari sobietarra) taldeak boikota deitu zuten.

10. Potemkin korazatuaren altxamendua

  • Potemkinren korazatua Errusiaren Itsaso Beltzeko flotaren zati zen.
  • Langileak oso egoera txarrean zeuden. Beraz, usteldutako haragia jatera behartu nahi izan zituztenean,ofizial zapaltzaileen aurkako altxamendu bat hasi zuten.
  • Ofizial batzuk akabatu zituzten (eta beste batzuk atxilotu), haragia egoera onean zegoela esan zuen sendagilea eta Evgeny Golikov kapitaina, esaterako.
  • Marinelek bandera gorria altxatu zuten.
  • Gertakizun honek eman zion hasiera 1917ko iraultzari.

11. Sobieta

  • Urrian, lehen Sobieta sortu zen. Sobieta greba batzordea zen.
  • Berehala, lurraldea mobilizatzen hasi zen eta Tsarrak konstituzioaren aldaketarekin erantzun zuen.
  • Burgesia iraultzaren aurkako gudu-zelaira deitzen zuelarik.

12. Sobietaren desagerpena

  • Hilabete beranduago, Len Trotsky Petrogradeko Sobietaren lehendakaritzat hautatu zuten.
  • Sobietak langileriari greba deialdia egin zion. Baina, 13 egun Moskun borrokan egon ostean, sobieta desegin egin zen.

13. Duma hauteskundeak

  • 1912ko Duma hauteskundeetan, Boltxebikeek boto kopuru handia jaso zuten. Horrek, langileen atzerapenaren amaiera suposatzen zuen.

14. Tsarraren gainbehera

  • Tsarraren aurkako iraultzak hasi ziren eta herritarrek ogia eta bakea eskatzen zuten.
  • Tsarraren soldaduak langileekin bateratzean, Tsarraren gainbehera iritsi zen.
  • Sobietak berriz elkartu ziren.

15. Berriro ere, burgesiak boterea lortzen du

  • Tsarra erortzean, behin-behineko gobernua jarri zen.
  • Baina, gobernu hori, burgesiarena zen.
  • Stalin eta Kamenev Boltxebikeen zuzendariak ziren eta behin-behineko gobernuarekin bat zetozen.
  • San Petersburgen, behin-behineko gobernuaren aurkako eraso bortitzak zeuden.

16. Leninen itzulera

  • Lenin (Boltxebikeen lider garrantzitsu bat) erbestetik itzultzean, Sobietek botere osoa lortzea nahi zuen eta behin-behineko gobernua baztertzea.
  • Trotsky bat zetorren Leninekin.

17. Ogia, bakea eta lurra

  • Beste behin-behineko gobernu bat osatu zen eta Mentxebikeek hartu zuten boterea.
  • Herritarrek, ogia, bakea eta lurra eskatzen zuten Boltxebikeek esan bezala.
  • Herritarrek burgesia baztertu eta botere guztia Sobietena izatea nahi zuten.

18. Boltxebikeak gobernuan

  • Hirugarren behin-behineko gobernuko lehendakaria Kerensky zen.
  • Boltxebikeak atxilotu zituen eta Leninek ezkutatu egin behar izan zuen.
  • Bueltatzean, herritarren gehiengoa beraiekin ados zegoenez, gobernura iristea lortu zuten.

19. Aurrerapenak eginez

  • Aldaketa batzuk egin zituzten eta langileentzako aurrerapenak.
  • Gudetatik irten ziren, jadanik, jende-kopuru ikaragarria hil zelako.
  • Bankuak nazionalizatu zituzten, dena denen artean banatzeko.

20. Gerrate zibila

  • Komunismoaren gerra hasi zen.
  • Tsarra akabatua izan zen.
  • Diru guztia armetan inbertitu zuten Gorriak (langileak) defendatzeko.
  • Beste lurraldeetan, boteredunek ez zuten langileek boterea hartzerik nahi eta Gorrien aurka egin zuten Tsarraren alde. Hauek, Zuriak ziren.

21. Egoera ekonomiko guztiz larria

  • Diru guztia Gorrien armetarako erabiltzen zen.
  • Gerra zibila amaitzean, lurralde osoa ekonomikoki suntsituta zegoen.
  • Jendea hain gose zen, non kanibalismoa agertu baitzen.

22. Leninen heriotza

  • Lenin, nerbio-sistemako palisi batengatik, hiltzean, Stalinek hartu zuen boterea.
  • Leninek bazekien langileekin konpontzen. Bazekien masak konbentzitzen, baina, Stalin basatiegia zen, Leninek hil aurretik esan bezala.

23. Rasputin: Errusiaren deabruzko geinua

  • Botere psikikoak zituen gizon analfabeto bat zen. Bere botereen bidez, Tsarra kanpoan zegoenean bere ordez jartzen zena bilakatu zen.
  • Hemofiliko bat senda zezakeen.
  • Gorteko emakume guztiek miresten zuten, Tsarinak bereziki.
  • Yussupov printzeak akabatu zuen.

24. Rasputinen profezia

  • Behin, bera hil ondorengo seigarren astean Tsarraren bizitza arriskuan egongo zela esan zuen.
  • Hil ostean, bi hilabete baino lehenago, Alexis Nicholayevitch oso gaixo jarri zen.
  • Ondoren, Tsarrak abdikatu egin zuen.
  • Azkenik, Tsarra eta bere familia kartzelaratuak izan ziren.