Errusiako Iraultza eta Sobiertar Batasuna

Click here to load reader

  • date post

    03-Jul-2015
  • Category

    Education

  • view

    5.578
  • download

    15

Embed Size (px)

Transcript of Errusiako Iraultza eta Sobiertar Batasuna

  • 1. Zer zen Errusiako Iraultza? 1917ko Errusiako Iraultza XX.mendeko gertakizun nagusietako bat da. Handik sortu zen Estatuak lehendabiziz indarrean jarri zituen sozialismoaren printzipio nagusiak

2. Ezaugarri orokorrak Ezaugarri ekonomikoak Ezaugarri sozialak Ezaugarri politikoak 3. Tsarraren ErrusiaEzaugarri orokorrakBiztanlearen eta aberastasunaren arabera Europako potentzia handietariko bat bazen ere, kontinenteko herririk atzeratuena zen (herrialde aurreindustrializatua zen)Ezaugarri ekonomikoakEkonomia atzeratua Nekazaritza sektore nagusia:Nekazaritza tradizionalaLurraren jabetza esku gutxitanNekazarien bizi baldintzak oso txarrak, morrointza 1861. era arteIndustrializazioa oso berandu eta eskualde batzuetara mugatuta 4. Ezaugarri Sozialak Gizarte atzeratua eta oso polarizatuta Nekazariak (%80) Bizi baldintzak oso txarrakLangileak: Oso kopuru txikia Politikoki ondo antolatuta (AS)Burgesia: Oso kopuru txikia Klase ertaina gutxi garatuta Eragin politiko handiagoa eskatzen zuen: Alderdi Konst. Demokr. AKDNoblezia: Oso atzerakoia Latifundistak 5. Aginte Politikoa Monarkia absolutu gustizanakronikoa: Tsarraren aginpideak ezzeukan mugarik, sistemaautokratikoa Herria kontrolatzekoarmadaz, poliziaz eta Elizaortodoxoaz baliatzen zen. 6. -Errusiar sozialistak: Mentxebikeak, Boltxebikeak-Iraultzaren zergatiak-Tsarraren erreformak-Iraultzaren porrota 7. ERRUSIAR ALDERDI SOZIALISTAREN BANAKETA 1903.ko AS-k izan zuen kongresuan eztabaida sortu zen: Leninen tesiak: Proletalgoaren diktadura Proletalgoa eta nekazarien arteko elkarlanaautokrazia deseuztatzeko Lafitundioekin amaitzea eta lurra banatzeanekazarien artean Errusiako nazioen autodeterminazioa Alderdi politiko sendo eta diziplinatuaren beharra 8. TSARISMOAREN AURREKO OPOSIZIOAIdeologia Alderdi Politikoak etaBabes soziala ProgramaburukideakLiberal KonstituzionalBurgesiaMendebalde bezalakoDemokratikoa (1905) ErrepublikaParlamentarioaren alde.SozialistaAlderdi SozialistaBurgesia, nekazariak1) Gerra amaitu, BatzordeIraultzailea. (Chernov-ekkonstituziogilea,sortuta 1901) 1) lurraren sozializazioaKerensky 2) Intelektualak, Burgesia 2) Gizarte kolektibizazioa,moderatuagoaertaina, langileak Errepublika, dezentralizaioa,MarxistaErrusiako Langileen Intelektualak, industria- 1) Gerra amaitu, BatzordeAlderdi langileak.konstituziogilea, elkarlanaSozialdemokrata.Mentxebikeak (Martov) burgesiarekin.1903an bitan banatuta Intelektualak, industria- 2) Bakea, proletalgoarenMentxebikeak 1) langileak. Boltxebikeak diktadura, botere osoaBoltxebikeak 2) (Lenin) sobietentzat,kolektibizazioa.Nihilistak: M. Bakunin eta P. Kropotkin anarkismoaren ideologoak errusiarrak ziren. 1881.eanterrorismoak zar Alejandro hil zuen. Herriaren heziketa eta biolentzia terrrorista defendatzen zuten .Helburua: lurraren sozializazioa. 9. Los mencheviques Pvel Axelrod,Yuli Mrtov y Alexandr Martnov,Estocolmo, mayo de 1917Alderdi Sozialista bitan banandu zen: Mentxebideak (gutxiengoa) Sozialista moderatuak ziren Sozialista izateko ez zen beharrezkorik alderdi polikokoa izatea Herri-iraultza baino lehen burgesiaren iraultza sortu beharko zen Monarkia errepresentatiboaren alde kapitalismo sistemamantentzen. Boltxebikeak (gehiengoa) Sozialista iraultzaileak Proletarioen eta nekazarien iraultzaren alde proletalgoarendiktadura ezartaeko. Tsarismoa deuseztatzeko Komunismoa ezartzeko. 10. 1905ko IraultzaZER ZEN? Inperio osotik altxatu ziren asaldura politikoko masa- mugimenduak. - Grebak, istiluak, terrorismoa eman ziren gobernuaren kontra. Aurrekariak: Egitura ekonomikoak eraldatu ahala Errusiako gizarteaaldatzen joan zen : - 1861.ean mirabetza deuseztatu zen. - Industrializiazioa ezarri eta kapitalismoa garatuz joan zen - Gizartea aldatu egin zen: intelligentsia ideia politko berriaksartu zituen. Baina sistema politikoa Erdi Aroan bezala mantentzen zen. Taldesozial bakoitzak bere eskaerak zituen. Burgesiarena zen: Monarkiaparlamentarioa ezartzea. 11. 1905eko iraultzarenzergatiak Egitura politikoa aldatu nahi zen.Japoniaren kontrako gerraren porrota.Gosetea.Krisi ekonomikoa.Gerrako porrota txinparta izan zen eta tsarrarenganako oposizioa indartu zuen .1905-1-9an, Petrogradon, Langileen manifestaldi baketsua tsarrari eskaera bat entregatzeko: Lan baldintzak hobetzea. Manifestazioa armaz sakabanatu zen. (Igande odoltsua)Gertakizun horrek iraultza piztu zuen: Grebak eta matxinadak langileen etanekazarien artean zabaldu ziren Armadaren sektore batzuk erealtxatu ziren (Potemkin korazatua) 12. 1905ko IraultzaTsarraren erreformak Erreforma politikoa:Sufragio unibertsalaDuma, ganbara errepresentatiboa, sortu zuen Askatasun zibilen onarpena:Langileen eskubide sindikalakLan murrizketa (10 orduko lanaldia) 13. 1905ko Iraultzaren ondorioak Tsarraren irudia kaltetuta Boltxebikeentzako irakaspen baliogarriaBurgesia liberalaren interesak eta langile-nekazarienak erabat ezberdinak. Langileak zatituta atera ziren Nekazariak ez ziren mugituIraultzaren erreformen porrota Erregimen parlamentarioak porrot izan zuen:Parlamentua indar kontserbadoreen esku 14. Lehen Mundu Gerra eta 1917ko otsaileko iraultza Iraultzaren bilakaera tsarraren abdikaziora arte Behin behineko gobernua Boltxebikeen jokabidea Leninen apirileko tesiak Urriko iraultza Iraultzaren bilakaera Boltxebikeak agintean: lehenengo erabakiakLurraren banaketaBakea: Brest-LitovskBoterearen monopolioa SESB 15. 1917ko Iraultza Lehen Mundu Gerra eta 1917ko otsaileko iraultza Gerrak agerian utzi zituen Tsarraren Errusiak zituen hutsuneak Armadaren porrotak Hornikuntza falta gerran eta hirietan Gerra dela eta gizartearen sektore asko tsarraren kontra: Nekazariek: ogia, lurra eta bakea eskatzen zituzten Langileak: erreformak eta bakea eskatzen zituzten Burges liberalek erreforma liberalak eskatzen zituzten 16. 1917ko IraultzaZERGATIAK Neurri handi batean, iraultzara bultzatu zituen eragilea tsarraren gestiotxarra izan zen, I. Mundu Gerrak desastrea areagotu zuelarik. 15.000 gizon joan ziren armadara eta langilegutxiegi geratu zen fabriketan eta baserrietan. Langileek baldintza penagarriak nozitu behar zituzten, 12 edo 14 lan ordu eta soldatabaxuegiak. Matxinadak eta grebak hasi zirenhobekuntzak eskatuz. Ez zegoen nahikoa janik eta lehengairik 1917an, gosea nagusitu zen hiri handietan. Nikolasek ezin zituen arazo ekonomikoak konpondu eta komunismoaziurdien soluzio bakarra. 17. 1917ko IraultzaOTSAILEKO IRAULTZA Bat-batean hasi zen, Petrogradoko hiria janik gabe geratu zenean etatsarraren erregimenaren aurka protestan hasi zenean. Protestak aurrera, politiko erreformistek ekintzak koordinatzen hasi zireneta polizia eta armadaren aurka jo zuten. Petrogradoko erregimentu guztiak altxatutakoekin batera jarri zireneta iraultzak ez zion tsarrari abdikatzeko aukera besterik utzi.BOTERE BIKOITZAREN GARAIA Duma berria osatu zuten eta behin-behineko gobernu honekhauteskundeak antolatu zituen. Bestaldetik nekazariak eta langileak berehala politizatu eta antolatu zireniraultza sakontzen. 18. 1917ko IraultzaBOLTXEBIKEEN JOKABIDEA Behin behineko gobernuaren kontra:Erreforma sakonagoak egin nahi zituzten. Bakearen eta lurra banatzearen alde Boltxebikeen helburua iraultza sozialista zen.LENINEN APIRILEKO TESIAKPRENTSAN AGERTU ZIREN Bakea Lurrak banatzea Langileen eta nekazarien arteko aliantza:botere guztia sobietentzat Nazionalitateen autodeterminazioa 19. 1917ko IraultzaIRAULTZAREN BILAKAERA Kerenskyren gobernua gero eta ahulagoa Uztailan Kornilov-en estatu kolpea. Diziplinaezarri nahi zuen eta nekazarien kontra tiroegitea agindu zuen Kronstadt-eko marinelen altxamenduaa boltxebikeen alde Sobieten boterea etengabe indartzen da. Landan nekazariek lurrak okupatzen zituzten. Udan boltxebikeak jada herriaren alde nagusibat kontrolatzen dute. 20. 1917ko urriko iraultzaLeninen kolpea Egoera gero eta txarragoa zela ikusita, Lenin ekintza iraultzailera igaro zen.Erbestetik ezkutuan itzuli eta bere alderdiaren komite nagusia altxamenduarmaturako berebiziko aukeraz konbentzitu zuen, Kerenski garaitu etaagintea hartu ahal izateko. Kolpea antolatzeko ardura Trotskik izan zuen, hau da, hiriburukosobietaren presidentea eta hiriaren defentsaren arduraduna zenak. 1917ko urriaren 24tik 25erako gauean (gurean azaroaren 6tik 7rakoan),boltxebikeen tropek eta miliziek Neguko jauregia eta Petrogradokogune nagusiak okupatu zituzten. Ministro guztiak atxilo hartu zituzten,Kerenski izan ezik, honek alde egin baitzuen. Biltzarrak gobernu berria aukeratu zuen, Herriaren KomisarioenKontseilua, eta horren presidente Lenin izendatu zuten. Boltxebikeeniraultzaren garaipena izan zen. 21. Boltxebikeak agintean: lehenengoerabakiak Gobernuak hiru lan ardatz nagusi jorratu zituen: Lurraren banaketa Nekazari txiroei lurrak banatu zizkienlur jabeei kalterik ordaindu gabe Bakea: Brest-Litovsk Bakea hitzartzen da Alemaniarekin Lurralde galera garrantzitsuak- Finlandia, Letonia, Lituania, Estonia Industriako enpresei buruzko dekretuak langileen eta enplegatuenkontrolpean utzi zituen fabrikak Nazionalitateei buruzko dekretuak Errusiako herriek eurenetorkizuna askatasunez aukeratzeko eskubidea aldarrikatu zuen. 22. Gerra Zibila (1918-21) Nazionalitateen auzia Politika ekonomiko berria: NEP (1922-27) 23. SESBren sorrera Konstituzioa 1918ko uztailean, Sobieten Biltzarrak lehenengokonstituzio sobietarra onetsi zuen; bertan, gizarteklaserik eta estaturik gabekosozialismoa eraikitzekoerabakia aldarrikatzenzen, eta sobietak jartzen zirenaginte iraultzailearen oinarrian. 24. Gerra ZibilaGerra Zibila 1918 eta 1920 bitartean, erregimenberriak estatu osoan zabaldutako gerra zibilariaurre egin behar izan zion zurien (aurrekoerregimenanren aldekoak) kontraGaraipena Trotskik zuzendutako armada gorriak diziplinazorrotza eta eraginkortasun handia lortu zituen,eta, horrela, 1919aren amaieran, armada zuriakgaraitu zituen.Gerraren ondorioak: Iraultzaren aurretik Errusiaren egoera ekonomikoakaotikoa bazen, gerra zibilean are larriago bilakatuzen: arazorik larriena hornikuntza izan zen 25. NEP Politi