EAEko HEOak EUSKARA AZTERKETA EREDUA MAILA · PDF filedituzten baliabideak eta lanean ari...

Click here to load reader

  • date post

    08-Oct-2019
  • Category

    Documents

  • view

    59
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of EAEko HEOak EUSKARA AZTERKETA EREDUA MAILA · PDF filedituzten baliabideak eta lanean ari...

  • EAEko HEOak

    EUSKARA

    AZTERKETA EREDUA

    MAILA AURRERATUA (B2)

    1. DOKUMENTUA: ATAZAK

  • IRAKURRIAREN ULERMENA (30 puntu; gutxienez: 20 puntu)

    1. ARIKETA

    Irakurri hurrengo testua eta erabaki hiru aukeren artean zein den testuaren

    esanahiarekin bat datorrena. 7 item (7 puntu). 0 adibidea da.

    BALDINTZARIK GABEKO OINARRIZKO ERRENTA

    UNIBERTSALA

    Ez zaizue inoiz pasatu makuluekin zabiltzatela

    jende pila bat makuluekin ikustea? Halako zerbait

    pasatu zait azkeneko astean. Oinarrizko errenta

    unibertsalarekin interesatzen hasi eta edozein tokitan

    besterik ez dago.

    Oinarrizko errenta unibertsala. Zer ote da? Ezin da

    oinarrizko errentarekin nahasi, 400 eurokoa, arazo

    ekonomikoak dituztenentzat. Laburtuz, denentzako

    errenta bat da, soldata bat, lan egin edo ez.

    Horrelako proposamenek hautsak harrotzen

    dituzte. Jendeak hezkuntzaren edo belaunaldiaren

    arabera erreakzionatzen du: “a ze pagotxa!” edo

    “bai, berriz ere alferrak alfer!”. Erreakzio hori izan

    aurretik, halako batean gaia esku artera etorriko

    delako-edo, han eta hemen leituz bildu ditudan

    oinarrizko lau ideia agertu nahiko nituzke hemen.

    Definizioz oinarrizko errenta unibertsala herritar

    guztiei baldintzarik gabe ordaintzen zaien errenta da,

    dituzten baliabideak eta lanean ari diren ala ez

    kontuan hartu gabe. Eskubidea da. Errenta apala,

    baina bizitzako oinarrizko beharrak asetzeko nahikoa

    dena, zergen bidez finantzatua.

    Aldekoek diotenez, pobrezia desagertuko litzateke

    hala. Erosteko ahalmen txikia dutenen egoera zeharo

    hobetuko litzateke eta aberastasuna hobeto banatuko.

    Gutxieneko ordain bat seguru izanda, langileek

    askatasun handiagoa lukete lan-kontratuak

    0. Elurre Iriartek inpresioa du0 makuluekin ateratzen den egunetan ikusten

    dituela makuludunak. makuluekin ibiltzea oso gauza zabaldua dela. zerbaitengatik kezkatzen hasi eta edonon

    ikusten duela gai hori.

    1. Oinarrizko errenta unibertsala...

    a) arazo ekonomikoak dituztenentzako soldata da.

    b) gizartean zeresan handia ematen duen planteamendua da.

    c) 400 eurokoa da, berdin da lanean zabiltzan

    ala ez.

    2. Oinarrizko errenta unibertsala jasotzeko... a) ez dira irabaziak kontuak hartzen. b) nahitaezkoa da zergen bidez erakustea

    behar dela. c) oinarrizko beharrak justifikatu behar dira. 3. Iriarteren ustez oinarrizko errenta

    unibertsalarekin0 a) erosteko ahalmen txikiagoa lukete aberatsek. b) jendeak ez luke lana edozein

    baldintzatan hartuko. c) lan kontratuak nabarmen igoko lirateke.

    4. Beste alderdi positibo bat hau litzateke... a) emakumeek ez lukete hainbesteko

    menpekotasunik. b) gizarte laguntzak ez lirateke beharrezkoak. c) iruzurgileak desagertu egingo lirateke.

  • negoziatzeko; ez lukete edozein lan edozein

    soldataren truke egitea onartuko. Hainbeste

    handitu den prekarietatea desagertuko litzateke,

    edo nabarmen gutxituko.

    Laguntza honi esker gazteek eta emakumeek

    askatasun handiagoa izango lukete eta, esaten

    dutenez, genero indarkeriaren kontrako pausu

    handia litzateke. Bestalde, gainerako gizarte

    laguntza gehienak desagertuko lirateke, eta

    hauetan iruzurrak harrapatzeko baliabideak ere bai.

    Gainera lanaren ikuspuntu berri bat indartuko

    litzateke, borondatearen lana.

    Kontra daudenen argumentuetan, berriz, bi

    puntu nagusi:

    Errenta horrek jendea alfertuko luke. Ondorioz,

    lanerako hautua egin dezaten, enpresaburuek

    soldata hobeak pagatu beharko lituzkete. Lan-

    kostuak handitzea ekarriko luke eta produktuak

    garestitzea. Inflakzioak errenta horren

    errentagarritasuna murriztuko luke. Immigrazioa

    ere asko handituko litzateke.

    Zailtasunak zailtasun, bada hala funtzionatzen

    duen herrialderik. Alaska, adibidez. Sistemaren

    oinarria da gizarte laguntzetara bideratzen diren

    baliabideak beste modu batera antolatzea eta

    zerga sistema erreformatzea. Zaila? Duela 200 urte

    pentsaezina zen sufragio unibertsala, denok

    bozkatzeko aukera izatea. Duela 100 urte

    pentsaezina zen osasuna edo hezkuntza eskubide

    unibertsala izatea. Zergatik ez oinarrizko errenta

    unibertsala?

    Ba horixe, batek zioen bezala, beharbada ez da

    zirt edo zart egiteko momentua, baina bai

    eztabaidatzen, hausnartzen hasteko. Eta horixe da

    nik neure buruarekin egin dudana eta zuekin

    konpartitu nahi izan dudana.

    Elurre Iriarte, Kirika bizi garen munduei begira, 2014

    5. Kontra daudenek, berriz, diote0 a) lan-baldintzek atzerritar asko erakarriko

    lituzketela. b) nekezagoa litzatekeela langileak aurkitzea. c) produktuak txarragoak liratekeela.

    6. Iriarteren iritziz, oinarrizko errenta unibertsala0

    a) eskubide bihur liteke urte batzuen buruan. b) gizarte laguntzetara bideratu behar litzatzeke. c) zaila da edonon ezartzea, Alaskan izan ezik.

    7. Oinarrizko errenta unibertsalaren gaiarekin Iriartek0

    a) dio erabaki bat hartzeko sasoia dela. b) garbi du ez dela une egokia honetaz

    hitz egiteko. c) hausnarketarako elementuak ekarri nahi

    izan dizkio irakurleari.

  • 2. ARIKETA

    Hurrengo testuko hutsuneak betetzeko, ematen diren hiru aukeretatik esan zein den

    testuan egokia. 10 item (10 puntu). 0 adibidea da.

    REMIGIA ETXARREN, BIZITZA HARI-HARIAN

    Iruñea, 1853ko ___(0)___ 11. Leona Remigia Etxarren funanbulista jaio

    0.

    zen Nabarreria auzoan. Aita hil ondoren, Manuela Aranguren ama a) apirila

    b) apirilaren

    berriro ezkondu zen, eta handik aurrera Pellejerias kalean bizi izan zen

    c) apirileko

    familia, ____(1)____ Jarauta kalean. 1.

    a) deritzon Remigia Etxarrenen beste berririk ez daukagu 1882ko uztailaren 12ra b) egungo

    arte. Egun hartan Iruñeko zezen-plazan ____(2)____, “Teresy y

    c) izeneko

    Velázquez” akrobata konpainiarekin batera. Handik sei egunera, Lau- 2.

    buru egunkarian idatzitako kronikak honela ____(3)____: “Deigarria da a) aritu zen

    b) aritzen zen

    uztai finkoan eta soka tenkatuan Agostini andereñoak erakusten duen c) ibiltzen zen

    adorea eta segurantza”. Izan ere, Mademoiselle Agostini zen Etxarrenen 3.

    izen artistikoa. a) ipintzen zuen b) jartzen zen

    Uztailaren 25ean, Eco de Navarra egunkariko zuzendari Nicanor

    c) zioen

    Espoz Redinek “artista petoa” eta “punta-puntako orekaria” esaten zion, 4.

    eta “oreka-hagan moldatzen diren eta soka gainean dantzan egin a) daitezen

    b) dezaketen

    ____(4)____ iruindarrak badaudela” egiaztatzen zuen, harrituta. c) dezaten

    1883ko maiatzean, Manuel Carralen konpainiarekin eta milaka 5.

    a) ekin

    ikusleren aurrean, Arga ibaia zeharkatu zuen, eta udalak 500 pezeta b) eman

    eman zizkion balentriaren ordain. Berriro ere Lau-buru egunkariak eman

    c) jo

    zuen ekitaldiaren kronika: “Soka-dantzariak ibilbideari ____(5)____ 6.

    zion; publikoa isilik geratu zen une batez eta, handik hiru minutura, a) zituela

    b) zituenak

    Agostini lasaitasun osoz iritsi zen beste aldera, lurretik hamar bat c) zituenerako

    metrora jarritako soka gainean. Orekariak oinak saskitxo batzuetan sartu 7.

    zituen eta, oinetako horiek ondo lotuta ____(6)____, ibaia baretasun a) iristean

    handiz zeharkatu zuen; bidaia arriskutsuaren amaierara ____(7)____ b) iristeko

    c) iritsiz

    lau minutu behar izan zituen. Atsedenaldi laburra egin eta berehala, soka

    gainera igo zen berriro begietan zapia eta gerritik gora oihal lodizko zaku

    bat zuela. Publikoak gogoz egin zion txalo”.

  • 1884an Gazteluko Plaza zeharkatu zuen, eta zezen-plazan ere

    ikuskizunak eman zituen. Honela deskribatu zuen horietako bat El Eco de

    Navarrak: “Soka gainean, koraza eta kaskoa jantzita, suziriak bota zituen,

    eta suzko euriaren artetik agertuta, konbinazio ____(8)_____

    hobea lortu zuen”. Jaioterrian ez ezik, Euskal Herriko nahiz kanpoko

    hainbat herritan ere ibili zen Etxarren eta, ____(9)____, Ibaizabal eta

    Pisuerga ibaiak zeharkatu zituen.

    1892ko urriaren 5ean, Ondarroan, aulki baten gainean ariketak egiten ari

    zela, hamabost metrotik erori zen. 1904an Iruñean bertan egindako saio

    bakana salbu, hantxe amaitu zen haren karrera. Etxarrenen bizitzaren

    berri xehe jaso duen Patxi Abasolo nafar historialariak dio Jauregiko

    Aldapako 3.ean bizi izan zela azken urteetan; beste iturri batzuen

    arabera, kale ____(10)____ amaitu zuen. Baina denak bat datoz gauza

    batean: Mademoiselle Agostini handia miserian hil zen 1921ean.

    Ordainetan, hori bai, Txantreako kale batek haren izena darama gaur

    egun.

    Nagore Irazustabarrena, Argia, 2015-10-04

    8. a) ahalik b) ezin c) oso

    9. a) besteak beste b) den