Berrikuntzaren etika baterako oinarriak

Click here to load reader

  • date post

    10-Mar-2016
  • Category

    Documents

  • view

    230
  • download

    1

Embed Size (px)

description

Berrikuntzari buruzko eztabaideetarako ekarri kritikoa Arantzazu, 2011ko otsaila

Transcript of Berrikuntzaren etika baterako oinarriak

  • Bizizikasi pedagogia

    Berrikuntzaren

    etikabaterako oinarriak

    Bizizikasipedagogiaren monografikoen

    Bilduma

  • Bizizikasi pedagogiaren monografikoen BildumaArgitaratzen du: Baketik (Gandiaga Topagunea - Arantzazu - 20567 Oati)Inprimaketa: Gertu inprimategia (Oati)Lege Gordailua: SS-1788-20102011ko otsaila

    Bizizikasipedagogiaren monografikoen

    Bilduma

  • 3Pertsona, gizarte eta hezkuntza mailako prozesuetaneta gatazketan etikaren inguruko ikerketa- eta dibulga-zio-zentroa da Baketik. 2006ko urriaren 14an sortu zenArantzazun (Oati). Honen bultzatzaileak ArantzazukoSantutegiko Frantziskotarrak izan ziren eta euren eraba-kiz Baketik erakunde autonomoa, laikoa, akonfesionalaeta bere funtzionamenduan anitza eta irekia izatea da.

    Zentro honetan bi kontzeptuk egiten dute bat: bakeaketa etikak. Bi oinarri horiek bere izenean adierazten dira:bak(e)+etik. Bere lana bat-egite horren emaitza da, etanorabide horretan hiru ikuspegiekin lan egiten du: pertso-na norberekin bizitzen ikastea, gizartea besteekinbizitzen ikastea eta hezkuntza pertsona izaten heztenikastea. Hori guztia, zeharkako ardatz batekin: elkartasune-an lan egitea. Oinarri horien gainean era askotako egitas-mo eta ekimen ugari garatzen ditu (www.baketik.org).

    Orain ekimen horietako batek, ekarpen kritikoa izannahi duen txosten hau argitaratzera eta zabaltzera darama.Berrikuntzaren etika baterako oinarrien proposamenaeskaintzen du. Eta sarrera honetan erantzun beharko litza-tekeen galdera da: zergatik Baketik-en sartu-irten horiberrikuntzaren eremuan? Egin nahi dugun ekarpena hiruargudioren bidez adieraziko dugu.

    Lehenik eta behin, berrikuntza ez da eremu arrotzazentro honentzat. Gizarte mailan erabilgarria izannahi duelako bideragarria izan nahi duen herritarrenekimena etengabeko berrikuntzara kondenatuadago. Jaio zenetik, Baketik-ek ikuspegi berriakdituzten egitasmo zehatzetan islatu izan den berri-kuntzaren metodologiarekin lotura izan du: gataz-ken tratamendua lantze etikoaren ikuspegitik;zenbait balioekin eta helburuekin heztea Antzerki-Forumaren tresnaren bidez; Arantzazutik Asiseraproposamena erlijio eta kultura desberdinak elka-rren artean ulertzeko. Izan Hezkuntza-Proposamenazortzi ikaskuntzen bidez pertsona izaten hezteko,bizizikasi pedagogia bere prestakuntza-eskaintzaguztien zeharkako ardatz gisa, Afrikarekiko elkarta-sunerako eta lankidetzarako modu berria eratzekoproposamena; bakarrik dauden adin-txikiko atzerri-tarrentzat harrerako osaba-izeben irudia IzebaProiektuaren bidez Laburbilduz, lehenengo arra-zoia da Baketik etengabeko prozesu berritzailebatean txertatua dagoela.

    Bestetik, zentro honek beste erakundeekin partehartzen du berrikuntzari buruzko gogoeta- eta erai-

    Bizizikasi pedagogia

    Berrikuntzaren

    etikabaterako oinarriak

    Arantzazu, 2011ko otsailaBerrikuntzari buruzko eztabaideetarako ekarri kritikoa

  • Bizizikasib

    ildum

    a

    4

    kuntza-prozesuetan, Gipuzkoako edo euskaleremuan zein estatu edo nazioarte mailakoan. Berefilosofia eta esperientzia propioek eskaintzen diotenikuspegiak, etikaren inguruko lan-ardatzak etaArantzazun kokatzeak eraman dute Baketik berri-kuntzaren inguruko prozesuetan, gogoetetan etaeztabaidetan garatzen den ahalegin sortzailea etaeraikitzailea oso ondo baloratzera, batetik; etagabezia garrantzitsua antzematera ere, bestetik, etahorren inguruan bere gogoeta eta proposamenakeskaini nahi ditu. Baketik puntu honetan kokatzenda eta hemendik eskainiko du ekarpen hori.

    Hirugarren arrazoiak Arantzazu du izena eta hemenaipatzea lekuari eta bertan bizi direnei omenalditxikia da. Umiltasun-sendaketa ere bada berrikuntzaaurkitu berri dugun zerbait dela pentsatzen duena-rentzat. Duela 500etik gora urtetik hona, luze iraunduen berrikuntzaren omenezko monumentu biziaizan da Arantzazu. Baketik Arantzazun kokatzen daeta frantziskotarrek bultzatu zuten. Hain zuzen,horregatik, humanismoan oinarritua, giza duintasu-naren etikan errotua dago, eta joera sozial etahumanizatzailea dauka.Arantzazu balio horiek denboran iraunarazi dituenlekua da. Jatorrizko nortasunari fideltasuna eta garaihistoriko berri bakoitzean sortutako errealitatesoziokultural berriei zabalik egotea da Arantzazu.Baketik leku horretan kokatzea ez da zori hutsa,funtsezko ezaugarria baizik.

    Arantzazu herriaren fedearentzat erreferente erlijiosoada. Dimentsio erlijiosoak Santutegiaren nagusitasunaeta bere nortasun-keinu nagusia adierazten du, bainabere indarrak definizio hori gainditu egiten du. Arant-zazu erreferente erlijiosoa da, eta, aldi berean, errefe-rentzia erlijiosoa baino zerbait gehiago. Erreferentzia-anbibalentzia horiek elkarrekin bizitzea ez da anbi-guoa, proaktiboa eta sortzailea baizik. Oinarri bereanbatzen ditu aniztasuna, humanismoa eta gizakiarenbalio-gorenaren errespetua.Horrela, gaur egun Arantzazu bila dabiltzan pertso-nen harrera eta topaleku gisa agertzen da gizartea-ren aurrean. Sinesten edo sinesten ez dutela ere,edo erlijio bat zein bestea jarraitzen dutela ere,balio materialetatik edo indibidualistatik harantzbizitzarako eta elkarbizitzarako gizakiaren berezkoe-naren eta unibertsalenaren zentzua bilatzen dutenpertsonentzat.Santutegi horren nortasun historikoa, aldi berean,frantziskotar etorriko printzipioek eratzen dute;baina, aldi berean, biltzen dituen errealitate pertso-nalen eta sozialen aniztasunera zabaltzerakoan iturrihorrek gainezka egiten du. Arantzazuko historia,bere nortasuna, hasieratik zehaztu gabeko, bainabere ibilbidea aztertzerakoan bistakoak eta sendo-tuak dauden printzipio eta irizpide multzoaren espa-rruan jorratu da.Pertsonari lehentasuna ematea, elkarrizketa, bakeabilatzea, elkartasuna, natura errespetatzea edo giza-

  • Berrikuntzaren etika baterako oinarriak

    5

    kokatzea) sortzen da berrikuntzaren etika baterako oina-rrien multzoa eskaintzen duen txosten hau. Oinarri horiekonura soziala bilatzen duen edozein berrikuntza-prozesuetikoki bideratzeko baldintza lagungarriak ahalbidetzendituen esparrua eratzen duten parametroak identifikatueta sailkatu nahi dituzte (premisak, printzipioak, helbu-ruak, pedagogiak, irizpideak eta abar).

    Bere dibulgazio- eta prestakuntza-alderdian, bizizikasipedagogian oinarritzen dira, bizitza hobetzeko pedago-gian, hain zuzen. Bizitza hobetzea ez den beste helbururikizan dezake berrikuntzak? Bizizikasi pedagogia bi kont-zeptu integraturen sinergia da: bizipena eta ikaskuntza.Berrikuntzaren eremu honetara aplikatua, esan nahi duberrikuntza hobe dezakegula zenbait esperientziarenkontzientziatik ikasiz; zehazki, ikaskuntzako lau esperient-zietatik ikasiz.

    Dokumentu hau gai honi buruz Baketik-ek, ikastarodesberdinen bidez, eskainiko duen prestakuntzaren oina-rria da. Bere edukiak, ikusiko den bezala, zerikusirik izan-go du Arantzazuren historiaren oinarriekin. Berrikuntzaketikak baldintzatu dezan behar du, ez bakarrik bere emait-zen eragingarritasunak. Horrenbestez, berrikuntzarenetika behar du. Bilatzen den emaitza gizartearentzat berri-kuntzaren metodologia etikoa eskaintzea da; berrikuntza-ren Arantzazu metodologia, nahiago bada.

    eta espiritualtasun-errealitateen aniztasuna onartzeabezalako printzipioak; eta harreraren, umiltasunaren,neurritasunaren, berezitasunaren, herriarekiko lotu-raren edota hizkuntzarekiko, artearekiko eta euskalkulturarekiko eta kultura unibertsalarekiko errotzea-ren alde etengabeko ahaleginari buruz hitz egitendiguten irizpideak.Erro horiekin, bere historiaren aldi desberdinetanarte-, kultur-, pentsamendu- eta printzipio-sormena-ren iturria izatea lortu du Arantzazuk geure gizartea-rentzat. Arantzazuk etengabeko berrikuntzarenhistoria irudikatzen du, 500etik gora urtetan zeharegina eta berregina pertsonaren eta inguruarenneurrira. Bere itxura arkitektonikoaren iraunaldia etamodernotasuna gaur, bost menderen ondoren, adie-razten denaren erakusgarri da.Arantzazuk 2001etik aurrera ekin zion bere azkenberregite-berrikuntza prozesuari, frantziskotarrakSantutegian bizitzen hasi zirela 500 urte bete zirene-an. Testuinguru horren barruan, sortu zen Baketik,besteak beste, etikaren eta humanismoaren tresne-kin berritzea bilatzen duen ekimena. Baketik-enegitasmoa ez da sortzen inguru horren ibilbidehistorikoa definitzen duten printzipio- eta irizpide-esparrutik kanpo. Gogoeta-prozesua esparru horreneraginpean jartzeko borondatetik sortzen da, hainzuzen ere.Hiru arrazoi horien bat egitetik (esperientzia propioa,

    berrikuntzaren munduarekin harremanak eta Arantzazun

  • Bizizikasib

    ildum

    a

    6

    1.1.Intuizioa:berrikuntza berritzeaBere aplikazio potentziala unibertsala ez bada, berrikunt-

    za-kontzeptuak bere esanahiaren aurka egiten du. Halabe-harrez, guztia hobe daiteke, berrikuntza-ideia ere bai. Ikus-pegi hori ez da arazoa, aukera baizik. Inoiz bikaintzat jota-ko proposamen guztiekin gertatzen da hori: denbora pasaondoren, bere erabileraren orokortzeak jatorrizko ideiailundu egiten du, eta oinarriak ahazten eta urardotzendituzten azaleko dinamiketan erabiltzen dira praktikan.Hori ez da arraroa, ohikoa baizik. Berrikuntzaren egungoegoeraren azterketak agian fenomeno horrek bere kont-zeptualizazioari eta aplikazioei eragiten ari ote denkontuan hartzera gonbidatzen du. Hori da oinarri-proposa-men horretatik abiatzen den intuizioa: beharrezkoa izandaiteke berrikuntza berritzea.

    1.2.Arazo adierazgarria:gutxi definitzen duen definizioaDefiniziora jaistea beharrezkoa dugu; baina emaitzak ez

    digu ezer gutxi eskaintzen. Definizio-zerrenda luzea dagooinarrizkoenean bat datorrena: prozesu batean emaitzak,errentagarritasuna edo lehiakortasuna hobetzeko sartzenden aldaketa eragingarria da berrikuntza (Osloko Gidalibu-rua, 2005). Azkenaldian, definizio hori zabaldu egin da,baina ildo berean: prozesu edo produktu baten sektore-balioaren katearen edozein puntutan balioa eranstea daberritzea. Berrikuntza eragingarritasunarekin baino gizar-tearentzat