8. aurkikuntzen garaia (pp tminimizer)

of 10 /10
AURKIKUNTZEN GARAIA GEOGRAFIA ETA HISTORIA 2. DBH 8. GAIA GAIA Aurkikuntzen garaia Kristo jaio XX XV X V Aurkikuntzen garaia

Embed Size (px)

description

2.DBH Gizartea: 8.gai egokituaEtorri berrientzako materiala egokitua

Transcript of 8. aurkikuntzen garaia (pp tminimizer)

  • 1. Aurkikuntzen garaia Kristo jaio Aurkikuntzen garaia GAIA XX XV X V

2. 1.-Europarrek XV. mendean ezagutzen zuten lurraldea Europa ,Mediterraneoaren inguruaetaItsaso Beltza zen, ,Marco Poloren bidaiei esker , India, Txina eta Japonere ezagutzen ziren. Zeta rekin jantzi oso finak eta luxuzkoak egiten zituzten. Ez zuen pisurik eta garraiatzeko erraza zen Zeta k horregatik demanda handia zuen 3.

  • Baina 1453ean turkiarrekKonstantinoplakonkistatzen dute ...

2.-Aurkikuntzen kausaka- Konstantinoplaren gainbehera Konstantinopla Istanbul .eta ekialdearekin (Asia) merkataritzabidea moztuegiten dute . Horregatik beharrezkoa egiten daitsas-bide berriakbilatzea. beharrezkoak 4. b-Aurrerapen teknikoak Mapa berriakNabigazio tresna berriakBeste itsasontzi mota batzuk

  • Mapa berriak margoztu zituzten,
  • portulanoak .Planoan, itsasertza eta
  • oztopoak soilik zeuden

Iparrorratza Astrolabioa Karabela 5.

  • XV.mende hasieratik bilatzen
  • Portugaldarrek Afrikari buelta eman eta bide berria aurkitu zuten.
  • 1488anBartolom DiasekEsperantza Onaren lurmuturrari bira ematea lortu zuen.

3.-Portugaldarren bidaiak

  • AZKENEAN!!1498anVasco de Gama
  • Indiara iritsi zen.

Portugaldarrek,bidaian zehar, janaria hartzeko eta merkataritza kontrolatzeko. tokiak zituzten 6. 4.-Gaztelarren esplorazioak

  • Gaztelako Koroa, Asiara, mendebaldetik iristen saiatu zen,
  • Atlantikoa gurutzatuta.
  • 1492anKolonek , Asiara iritsi zela uste zuen.
  • Baina,kontinente berriazen:
  • Amerika.
  • 1520an Juan SebastianElkanok (getariarrak)
  • munduari lehenengo bira eman zion
  • eta lurra borobila zela erakutsi zuen.

7.

  • Hegemonia europarra hasi zen munduan.

5.-Aurkikuntzen ondorioak a) Europarren nagusitasuna XVI. mendea XIX. mendea 8.

  • Batak eta besteak, aurkitutako lurraldeakkontrolatzea nahi zuten.Arazoa konpontzeko,
  • Tordesillasko Itunasinatu zen. (1494).

b) mundu berriaren zatiketa-Portugal eta Gaztelako inperioak sortzen dira Dokumentu honek irudizko lerro bat markatzen zuen: Hortik mendebalderantz zeuden lurrak Gaztelako inperioaentzat eta ekialderantz zeudenak portugaleko inperioarentzat.Horregatik gaurko Brasil .... 9. Munduari lehen itzulia Juan Sebastian Elkano (1486/87 1526),euskal esploratzaileaGetarianjaioa. 10. Kolon aurreko Amerika -Maiak, inkak, aztekak

  • Mayak
  • Maya zibilizazioaYukatanpenintsulan garatu zen V eta XV. mendeen artean.
  • Artoalantzenzuten, nekazariak ziren. - kakaoa, indabak, tomateak...
  • Gizartean: nobleak, apaizak, nekazariak eta esklaboak (gerra-gatibuak)
  • Matematika eta astronomia ezagutzakzituzten.
  • Urteko egutegiaberezia etaidazkerasistema asmatu zuten, esate baterako.

Mexiko ko haranean bizi ziren.Tenochtitlan, (hiriburua)Gizarte mailakatua: apaizak, nobleak, gizaki askeak eta esklaboak. Ekonomiaren oinarria nekazaritza: artoa, kuia (kalabaza) eta tomatea. Menderatutako herriei zergak kobratzen zizkieten.Inkak Gaur egungo Peru, Bolibia, Txile, EkuadorCuzco-n hiriburua zuen inperio bat garatu zuten. 40.000 km-ko errepide sarea zeukateneta posta zerbitzua. Agintari gorenainkazen,eguzkiaren semea. Biztanle gehienak nekazariak ziren.Artoaetapatatalantzen zuten. Etxeko abereak,llamaketaalpakak . Aztekak